Hitnar undir feldi Lilju

„Það var troðfullur salur fyrir það fyrsta, sem er ánægjulegt og sýnir að það er fullt af fólki sem lætur þessi fullveldis- og frelsismál sig miklu máli varða,“ segir Lilja í samtali við Vísi. Pallborðið bar yfirskriftina Ögurstund í lífi þjóðar: Endalok þjóðveldis - endalok lýðveldis?

Var boðað til þess af nokkrum félögum, meðal annars Heimssýn og Orkunni okkar. Auk Lilju voru framsögumenn á fundinum Arnar Þór Jónsson, Erla Bjarnadóttir, Haraldur Ólafsson, Hjörtur J. Guðmundsson, Jón Bjarnason og Sigríður Andersen.

Alltaf verið andsnúin

„Ástæðan fyrir því að ég þáði boðið um að taka til máls á þessum fundi er sú að ég tel að Ísland verði að hafa full yfirráð yfir sínum auðlindum til að hagsæld og velferð verði áframhaldandi. Ég tel að EES-samningurinn uppfylli okkar viðskiptalegu kröfur en að hitt sé alltof stórt skref. Við verðum að passa upp á þessi mál til að geta notið þeirra auðlinda sem landið hefur upp á að bjóða, ef við förum inn í ESB erum við að fara inn í ríkjasamband og áhrif okkar til að ráða okkar málum sjálf munu dvína.“

Lilja segir sína skoðun á málinu ekki hafa breyst frá því hún sat sem ráðherra í ríkisstjórn Katrínar Jakobsdóttur, sem studdi málið. Það hafi ekki komið til afgreiðslu Alþingis á sínum tíma.

„Ég hef verið mótfallin því að bókun 35 í núverandi mynd, eins og málið hefur verið lagt upp, nái fram að ganga. Bókun 35 felur í sér að íslensk stjórnvöld viðurkenni forgang EES-réttar fram yfir landslög. Stjórnarskráin hefur ekki gert ráð fyrir svona íþyngjandi yfirþjóðlegri löggjöf. Við verðum að ráða okkar málum sjálf,“ segir Lilja. 

„Það er ekkert leyndarmál að ég hef alltaf verið skeptísk á þetta mál og að ég tel að hagsmunum Íslands sé betur borgið utan Evrópusambandsins. Ég er hins vegar hlynnt samningnum um evrópska efnahagssvæðið á meðan það þjónar okkar hagsmunum og hef þá trú að því meira sem þjóðríki ráði sínum málum og framtíð sjálf því líklegra sé að þau nái árangri og samkeppnishæfni.“

Fengið áskoranir um formannsframboð

Lilja leiddi lista Framsóknar í Reykjavíkurkjördæmi suður í síðustu alþingiskosningum en flokkurinn náði engum manni þar inn á þing. Flokkurinn fékk 7,8 prósenta fylgi í kosningunum og hefur fylgi flokksins í nýjustu skoðanakönnunum mátt muna fífil sinn fegurri.

Mældist hann síðast með 5,8 prósenta fylgi í þjóðarpúlsi Gallup, þar áður 4,5 prósent og því út af þingi. Stjórnarandstaðan á þingi hefur auk þess mælst fremur óvinsæl ef marka má nýjustu skoðanakönnun Maskínu. Þegar Vísir náði tali af Lilju var hún í óðaönn við að undirbúa sig undir ferðalag út á land, að hitta flokksmenn á Egilsstöðum, í Vík og á Selfossi, enda varaformaður flokksins.

Það fer mikið fyrir þér þessa dagana, þú hlýtur að ætla að bjóða þig fram til formanns Framsóknar?

„Ég hef fengið áskoranir, en ég hef ekki tekið ákvörðun um það. Ég er einlæg með það,“ segir Lilja. Miðstjórnarfundur flokksins fer fram þann 18. október næstkomandi og verður þá ákveðið hvenær næsta flokksþing fer fram, þar sem kosið verður til embættis formanns. Lilja segist sjá mikil sóknartækifæri í kortunum fyrir flokkinn.

„Ég held að sú efnahagsstefna sem ríkisstjórnin er að framfylgja eigi eftir að reyna miklu meira á hana. Þjóðin var ekki sammála stjórnarandstöðunni í málþófinu, það hefur komið í ljós. Það eru klárlega sóknarfæri vegna þess að það eru miklir veikleikar í efnahagsstjórninni, verðbólgan hefur hækkað, vextir eru ekki að lækka og það er algjörlega óásættanlegt fyrir íslensk heimili.“