Lögleiða þurfi netspilun til að ná stjórn á ástandinu Oddur Ævar Gunnarsson skrifar 11. nóvember 2025 11:03 Bryndís Hrafnkelsdóttir forstjóri Happdrættis Háskóla Íslands. Vísir/Arnar Umfang ólöglegrar starfsemi á íslenskum peningaleikjamarkaði fer vaxandi og milljarðar streyma úr landi vegna þessa. Á sama tíma eru engin úrræði í boði hérlendis til ábyrgrar spilunar. Lögleiða þarf netspilun hér á landi, ná stjórn á markaðnum, efla neytendavernd, styrkja varnir gegn peningaþvætti og tryggja samfélagslegan ávinning. Þetta er meðal þess sem fram kemur í nýrri skýrslu Happdrættis Háskóla Íslands sem ber heitið Í takti við tímann - íslenski peningamarkaðurinn í alþóðlegum samanburði og leiðin að sjálfbærum markaði. Þar kemur meðal annars fram að vegna skorts á skýru regluverki og virku eftirliti sé áætlað að ríkissjóður verði af tíu til ellefu milljörðum króna árlega. 36 til 39 milljarðar streymi árlega frá Íslendingum til rekstraraðila erlendra ólöglegra peningaleikjasíða. Til að bregðast við þessari stöðu eru í skýrslunni dregnar fram það sem sagðar eru vera raunhæfar leiðir til úrbóta sem byggi á reynslu annarra Evrópuríkja. Þær geti nýst sem viðmið fyrir íslensk stjórnvöld og fela meðal annars í sér endurskoðun á peningaleikjamarkaðnum, lögleiðingu netspilunar, eflingu forvarna, meðferðarrúræða og rannsókna, að tryggja rekstrargundvöll núverandi sérleyfishafa, sanngjarnt og gagnsætt fyrrikomulag skattheimtu af peningaleikjum, eftirlit með peningaleikjastarfsemi, innleiðingu rafrænnar auðkenningar og miðlægar skráningar og markvissar aðgerðir gegn skipulagðri brotastarfsemi. „Markmiðið er ekki að banna starfsemina heldur að ná stjórn á henni og koma á skýru og ábyrgu regluverki í samræmi við það sem tíðkast í öðrum Evrópuríkjum,“ segir Bryndís Hrafnkelsdóttir, forstjóri Happdrættis Háskóla Íslands. „Markmiðið er að uppfylla alþjóðlegar kröfur um varnir gegn peningaþvætti og fjármögnun hryðjuverka, efla neytendavernd og vernda börn og viðkvæma hópa og tryggja að jafnvægi verði milli tekjuöflunar og að starfsemin verði til hagsbóta fyrir samfélagið í heild.“ Stjórnvöld verða að grípa til markvissra aðgerða til að stöðva ólöglega starfsemi, líkt og gert hefur verið í nágrannaríkjum. Þar á meðal eru aðgerðir eins og að loka fyrir greiðsluflæði til ólöglegra rekstraraðila, hindra aðgang að ólöglegum vefsíðum og lénum, fylgja eftir banni við auglýsingum slíkra aðila og efla samhæfingu eftirlitsstofnana við framkvæmd þessara aðgerða. Nýttar til peningaþvættis og beint gegn börnum Fram kemur í skýrslunni að ólögleg starfsemi erlendra peningaleikjasíðna hafi á undanförnum árum tekið yfir stóran hluta íslenska peningaleikjamarkaðarins. Skortur sé á skýru regluverki og eftirliti og því verði ríkissjóður af milljörðum. Vísbendingar eru um að síðurnar séu nýttar til peningaþvættis, sem gerir íslenskum stjórnvöldum erfitt fyrir að uppfylla alþjóðlegar skuldbindingar um varnir gegn peningaþvætti og fjármögnun hryðjuverka. Ágóðinn af starfseminni rennur óhindrað í vasa erlendra aðila og ríkissjóður verður af milljörðum króna í skatttekjur og leyfisgjöld. Í skýrslunni kemur einnig fram að neytendavernd hér á landi er ófullnægjandi og úrræði til ábyrgrar spilunar nánast engin. Markaðssetning ólöglegu rekstraraðilanna beinist sérstaklega að ungmennum og viðkvæmum hópum, sem eru útsettari fyrir spilavanda. Afleiðingarnar birtast í aukinni skuldasöfnun og félagslegum vanda, einkum meðal yngri aldurshópa. Ólöglega starfsemin grefur jafnframt undan rekstrargrundvelli innlendra leyfishafa og þeirri þjóðarsátt sem ríkt hefur um samfélagslegt framlag þeirra. HHÍ_Í_takt_við_tímannPDF1.6MBSækja skjal Fjárhættuspil Fjármál heimilisins Mest lesið Miklar launahækkanir stærra vandamál en verðtryggingin Viðskipti innlent Lucky records gjaldþrota en verslunin lifir Viðskipti innlent Fyrsta skrefið stigið um áramót að afnámi verðtryggingar Viðskipti innlent Sameinaði SpaceX og xAI og vill reisa gagnaver á braut um jörðu Viðskipti erlent Otti Þór og Steinar frá Bónus til Samkaupa Viðskipti innlent Lækkar tolla á Indland Viðskipti erlent Vilhjálmur Theodór til Varðar Viðskipti innlent EX60 gerbreytir veruleika rafökumanna Samstarf Skemmtigarðastjóri Disney verður forstjóri Viðskipti erlent Allt að 120 prósenta hækkun verðskrár Neytendur Fleiri fréttir Lucky records gjaldþrota en verslunin lifir Miklar launahækkanir stærra vandamál en verðtryggingin Vilhjálmur Theodór til Varðar Otti Þór og Steinar frá Bónus til Samkaupa Gullverð lækkar og gengi Amaroq fylgir Fyrsta skrefið stigið um áramót að afnámi verðtryggingar Stofnendur Vélfags ekki hafðir með í ráðum Andri frá Origo til Ofar Stofnandi Fortuna Invest til Lyfja og heilsu Einn banki spáir óbreyttum vöxtum annar hækkuðum Kolfinna ráðin markaðsstjóri hjá Drift EA Meiri líkur á svikum þegar börn læri um fjármál á netinu Aukning loðnukvótans hittir á svelta markaði Hagnaðurinn 39 milljarðar og arðgreiðslur nítján Vertíðin gæti skilað fjörutíu milljörðum Sesselía stýrir Takk og miðlum hjá Högum Daði Már kennir olíufélögunum um „Menn voru hér með einhverja sleggju“ Hækka loðnuráðgjöf í hátt í 200 þúsund tonn Verðbólga eykst umfram svartsýnustu spár Spenna vegna nýs mats á stærð loðnustofnsins Uppsagnir hjá Íslenskri erfðagreiningu: „Gríðarlega erfiður dagur“ Ríflega hundrað milljóna gjaldþrot Culiacan Birgir Óli, Haraldur og Stefanía Erla til Póstsins Tugir missa vinnuna hjá Íslenskri erfðagreiningu Uppsagnir hjá Alvotech Fjölga starfsfólki hjá ACT4 Breytingar á eigendahópi Glassriver þar sem „gengið hefur á ýmsu“ Birta og LV skoða mögulegan samruna Breytingar á framkvæmdastjórn HS Orku Sjá meira
Þetta er meðal þess sem fram kemur í nýrri skýrslu Happdrættis Háskóla Íslands sem ber heitið Í takti við tímann - íslenski peningamarkaðurinn í alþóðlegum samanburði og leiðin að sjálfbærum markaði. Þar kemur meðal annars fram að vegna skorts á skýru regluverki og virku eftirliti sé áætlað að ríkissjóður verði af tíu til ellefu milljörðum króna árlega. 36 til 39 milljarðar streymi árlega frá Íslendingum til rekstraraðila erlendra ólöglegra peningaleikjasíða. Til að bregðast við þessari stöðu eru í skýrslunni dregnar fram það sem sagðar eru vera raunhæfar leiðir til úrbóta sem byggi á reynslu annarra Evrópuríkja. Þær geti nýst sem viðmið fyrir íslensk stjórnvöld og fela meðal annars í sér endurskoðun á peningaleikjamarkaðnum, lögleiðingu netspilunar, eflingu forvarna, meðferðarrúræða og rannsókna, að tryggja rekstrargundvöll núverandi sérleyfishafa, sanngjarnt og gagnsætt fyrrikomulag skattheimtu af peningaleikjum, eftirlit með peningaleikjastarfsemi, innleiðingu rafrænnar auðkenningar og miðlægar skráningar og markvissar aðgerðir gegn skipulagðri brotastarfsemi. „Markmiðið er ekki að banna starfsemina heldur að ná stjórn á henni og koma á skýru og ábyrgu regluverki í samræmi við það sem tíðkast í öðrum Evrópuríkjum,“ segir Bryndís Hrafnkelsdóttir, forstjóri Happdrættis Háskóla Íslands. „Markmiðið er að uppfylla alþjóðlegar kröfur um varnir gegn peningaþvætti og fjármögnun hryðjuverka, efla neytendavernd og vernda börn og viðkvæma hópa og tryggja að jafnvægi verði milli tekjuöflunar og að starfsemin verði til hagsbóta fyrir samfélagið í heild.“ Stjórnvöld verða að grípa til markvissra aðgerða til að stöðva ólöglega starfsemi, líkt og gert hefur verið í nágrannaríkjum. Þar á meðal eru aðgerðir eins og að loka fyrir greiðsluflæði til ólöglegra rekstraraðila, hindra aðgang að ólöglegum vefsíðum og lénum, fylgja eftir banni við auglýsingum slíkra aðila og efla samhæfingu eftirlitsstofnana við framkvæmd þessara aðgerða. Nýttar til peningaþvættis og beint gegn börnum Fram kemur í skýrslunni að ólögleg starfsemi erlendra peningaleikjasíðna hafi á undanförnum árum tekið yfir stóran hluta íslenska peningaleikjamarkaðarins. Skortur sé á skýru regluverki og eftirliti og því verði ríkissjóður af milljörðum. Vísbendingar eru um að síðurnar séu nýttar til peningaþvættis, sem gerir íslenskum stjórnvöldum erfitt fyrir að uppfylla alþjóðlegar skuldbindingar um varnir gegn peningaþvætti og fjármögnun hryðjuverka. Ágóðinn af starfseminni rennur óhindrað í vasa erlendra aðila og ríkissjóður verður af milljörðum króna í skatttekjur og leyfisgjöld. Í skýrslunni kemur einnig fram að neytendavernd hér á landi er ófullnægjandi og úrræði til ábyrgrar spilunar nánast engin. Markaðssetning ólöglegu rekstraraðilanna beinist sérstaklega að ungmennum og viðkvæmum hópum, sem eru útsettari fyrir spilavanda. Afleiðingarnar birtast í aukinni skuldasöfnun og félagslegum vanda, einkum meðal yngri aldurshópa. Ólöglega starfsemin grefur jafnframt undan rekstrargrundvelli innlendra leyfishafa og þeirri þjóðarsátt sem ríkt hefur um samfélagslegt framlag þeirra. HHÍ_Í_takt_við_tímannPDF1.6MBSækja skjal
Fjárhættuspil Fjármál heimilisins Mest lesið Miklar launahækkanir stærra vandamál en verðtryggingin Viðskipti innlent Lucky records gjaldþrota en verslunin lifir Viðskipti innlent Fyrsta skrefið stigið um áramót að afnámi verðtryggingar Viðskipti innlent Sameinaði SpaceX og xAI og vill reisa gagnaver á braut um jörðu Viðskipti erlent Otti Þór og Steinar frá Bónus til Samkaupa Viðskipti innlent Lækkar tolla á Indland Viðskipti erlent Vilhjálmur Theodór til Varðar Viðskipti innlent EX60 gerbreytir veruleika rafökumanna Samstarf Skemmtigarðastjóri Disney verður forstjóri Viðskipti erlent Allt að 120 prósenta hækkun verðskrár Neytendur Fleiri fréttir Lucky records gjaldþrota en verslunin lifir Miklar launahækkanir stærra vandamál en verðtryggingin Vilhjálmur Theodór til Varðar Otti Þór og Steinar frá Bónus til Samkaupa Gullverð lækkar og gengi Amaroq fylgir Fyrsta skrefið stigið um áramót að afnámi verðtryggingar Stofnendur Vélfags ekki hafðir með í ráðum Andri frá Origo til Ofar Stofnandi Fortuna Invest til Lyfja og heilsu Einn banki spáir óbreyttum vöxtum annar hækkuðum Kolfinna ráðin markaðsstjóri hjá Drift EA Meiri líkur á svikum þegar börn læri um fjármál á netinu Aukning loðnukvótans hittir á svelta markaði Hagnaðurinn 39 milljarðar og arðgreiðslur nítján Vertíðin gæti skilað fjörutíu milljörðum Sesselía stýrir Takk og miðlum hjá Högum Daði Már kennir olíufélögunum um „Menn voru hér með einhverja sleggju“ Hækka loðnuráðgjöf í hátt í 200 þúsund tonn Verðbólga eykst umfram svartsýnustu spár Spenna vegna nýs mats á stærð loðnustofnsins Uppsagnir hjá Íslenskri erfðagreiningu: „Gríðarlega erfiður dagur“ Ríflega hundrað milljóna gjaldþrot Culiacan Birgir Óli, Haraldur og Stefanía Erla til Póstsins Tugir missa vinnuna hjá Íslenskri erfðagreiningu Uppsagnir hjá Alvotech Fjölga starfsfólki hjá ACT4 Breytingar á eigendahópi Glassriver þar sem „gengið hefur á ýmsu“ Birta og LV skoða mögulegan samruna Breytingar á framkvæmdastjórn HS Orku Sjá meira