Öll lífsins gæði mynda skattstofn Jens Garðar Helgason skrifar 18. desember 2025 20:01 Undanfarna daga hefur farið fram ítarleg umræða á Alþingi um fjárlög og svokallaðan bandorm. Í þeirri umræðu hefur eitt orðið deginum ljósara; fyrir ríkisstjórnina virðist nær allt sem hreyfist, andar eða eykur lífsgæði landsmanna vera skattstofn. Sjálfstæðisflokkurinn hefur barist gegn þessari stefnu af festu og það af góðri ástæðu. Ríkisstjórnin, sem kallar sig gjarnan verkstjórn, leggur nú til umfangsmiklar skatt- og gjaldahækkanir sem bitna af fullum þunga á heimilum og atvinnulífi. Dæmin tala sínu máli. Hækkun vörugjalda á ökutæki um milljarða hefur þegar ýtt undir kapphlaup fólks og fyrirtækja til að flytja inn bíla fyrir áramót. Afleiðingin er augljós. Fjölskyldur munu síður hafa efni á nýrri og öruggari bifreiðum í framtíðinni og bílaleiguflotinn mun eldast og fjárfestingageta fyrirtækjanna mun skerðast. Þá á að innleiða kílómetragjald þar sem yfir 300 þúsund bíleigendur fá senda reikninga í stað þess að greiða gjöld á dælunni. Til viðbótar við flókna framkvæmd og mikinn umsýslukostnað fyrir bæði ríki og fyrirtæki, mun gjaldið hækka kostnað bílaleiga um tugi prósenta og veikja samkeppnishæfni ferðaþjónustunnar. Að ofan bætist sektarheimild sem getur numið allt að 100 milljónum króna, sem segir sitt um hugarfarið. Ríkisstjórnin hyggst einnig afnema samsköttun hjóna, þ.e. samnýtingu skattþrepa. Þar með er verið að slíta í sundur úrræði sem að minnsta kosti 15 þúsund heimili nýta sér í dag. Fyrir mörg þeirra þýðir þetta umtalsverð tekjuskerðing sem er bein atlaga að vinnandi fólki og fjölskyldum landsins. Á sama tíma er dregið úr möguleikum fólks til að nýta séreignarsparnað til íbúðakaupa með því að setja tímamörk sem útiloka þorra fólks frá úrræðinu á næsta ári. Þannig er enn þrengt að leiðum ungs fólks og tekjulægri hópa til að eignast eigið húsnæði. Þessu fylgir svo krónutöluhækkun á nánast öll opinber gjöld, langt umfram verðbólgumarkmið Seðlabankans. Útvarpsgjald, áfengisgjöld, bifreiðagjöld hækka og listinn er langur og sameiginlegt með honum öllum er að kostnaður almennings hækkar án þess að þjónustan batni. Ekki er þar með allt upptalið. Skattar á leigutekjur eiga að hækka um helming, sem mun óhjákvæmilega skila sér í hærri leiguverði. Áhrifin á vísitölu neysluverðs geta numið allt að 0,7% af þessari einu aðgerð með keðjuverkandi áhrifum á verðtryggð lán heimilanna. Sjálfstæðisflokkurinn hefur lagt fram raunhæfar tillögur um aðhald í ríkisrekstri, lækkun vaxtabyrðar ríkissjóðs, leiðir til að loka fjárlagagatinu og um leið tillögur til að lækka skatta og gjöld á almenning og atvinnulífið. Þeim tillögum hefur öllum verið hafnað. Verra er þó að þessar aðgerðir munu hækka verðtryggðar skuldir heimilanna um allt að 20 milljarða króna. Fyrir fjölskyldur landsins þýðir það minna svigrúm, meiri óvissu og lakari lífskjör, einmitt á sama tíma og ríkisstjórnin teygir enn lengra í vasa þeirra. Þetta er ekki ábyrg fjármálastjórn. Þetta er stefna sem refsar fólki fyrir að vinna, spara og reyna að bæta hag sinn. Það væri nær fyrir verkstjórnina að taka sér til fyrirmyndar þegar að Sjálfstæðisflokkurinn felldi niður vörugjöld á yfir þúsund vöruflokkum árið 2015 og sparaði þar með heimilunum yfir 20 milljarða á ári. Misjafnt hafast menn að. Höfundur er varaformaður Sjálfstæðisflokksins og þingmaður Norðausturkjördæmis Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Jens Garðar Helgason Alþingi Sjálfstæðisflokkurinn Skattar, tollar og gjöld Mest lesið 75 milljóna rangfærsla í samþykktum ársreikningi Krabbameinsfélags Íslands Einar Páll Svavarsson Skoðun Kynslóðin sem mátti aldrei sýna tilfinningar getur ekki lengur sofið Sigríður Svanborgardóttir Skoðun Af morðingjum og mannkostum Svala Magnea Ásdísardóttir Skoðun Að nota börn til að næra sitt eigið egó Helga Snædal Skoðun Gott bú stendur undir sér Róbert Ragnarsson Skoðun Hver pantaði börn með þessu ADHD? Jóna Kristín Gunnarsdóttir Skoðun Hvar er karlmannadagurinn? Íris Erlingsdóttir Skoðun Smekkvísi er ekki samningsbundin Ásgeir Guðmundsson Skoðun Hamfarir í hversdagslegum kringumstæðum Sanna Magdalena Mörtudóttir Skoðun Misfarir í Mosfellsbæ Sólveig Anna Jónsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Hvernig samfélagi viltu búa í? Jóna Björk Sigurjónsdóttir skrifar Skoðun Endurgreiðsla vegna viðhalds er fjárfesting til framtíðar Jóhannes Unnar Barkarson skrifar Skoðun Þegar íslenskt auglýsingafé leitar til erlendra tæknirisa Hólmgeir Baldursson skrifar Skoðun Námsmat í 10. bekk skólaárið 2026-2027 Gauti Eiríksson skrifar Skoðun Þjáist þú af staðreyndagreddu? Þórdís Hólm Filipsdóttir skrifar Skoðun Landakortið minnkar ekki þótt lögreglustjórum fækki Lárus Bjarnason skrifar Skoðun Komdu með nestispeningana Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Ósýnilegt fólk og sýnileg ábyrgð Þorvaldur Óttar Guðlaugsson skrifar Skoðun Bókun 35 - þarf virkilega að breyta stjórnarskránni? Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun „Ný“ markmið í grunnskólum duga ekki Þórgunnur Reykjalín Vigfúsdóttir skrifar Skoðun Pólitískt fleipur landlæknis Bjarni Freyr Guðmundsson skrifar Skoðun Ákall um samstarf – Ekki bara samtal Anton Kári Halldórsson skrifar Skoðun Hvort á ég að kenna eftir fyrirmælum aðalnámskrár eða eftir getustigi nemandans? Eyjólfur Pétur Hafstein skrifar Skoðun Myndin sem þú mátt ekki sjá Anna Laufey Stefánsdóttir,Kristín Ólöf Grétarsdóttir skrifar Skoðun Áttu áttu? Lilja Rannveig Sigurgeirsdóttir skrifar Skoðun Þegar sannleikurinn þjónar ekki óttanum Helena Jónsdóttir skrifar Skoðun Peningaglýjuórar meiða íslenskan almenning -Opið bréf til Kristrúnar Frostadóttur forsætisráðherra Örn Karlsson skrifar Skoðun Íslenskt táknmál í stefnu – en hvar eru aðgerðirnar? Sigurlín Margrét Sigurðardóttir skrifar Skoðun Ísland sé frjálst, meðan sól gyllir haf Indriði Þröstur Gunnlaugsson skrifar Skoðun Misfarir í Mosfellsbæ Sólveig Anna Jónsdóttir skrifar Skoðun Gilda lögin bara þegar okkur hentar? Sandra Hlín Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Handbók MAGA hreyfingarnar: Flood the zone with shit Guðni Freyr Öfjörð skrifar Skoðun Smekkvísi er ekki samningsbundin Ásgeir Guðmundsson skrifar Skoðun „Nýjasta tíska, nýjasta tíska –allt innan fjárheimilda!“ Agla Þyri Kristjánsdóttir skrifar Skoðun Reykjavík á ekki að gera allt ein Björg Magnúsdóttir skrifar Skoðun Gnexit Viðreisnar Bergþór Ólason skrifar Skoðun Ósýnilega fólkið Kristbjörg Þórisdóttir skrifar Skoðun Rammaáætlun: Tvær tillögur – tvenns konar vinnubrögð Katrín Helga Hallgrímsdóttir skrifar Skoðun Sama krónutöluhækkun í fjárlagafrumvarpinu – gjörólíkt högg fyrir heimili Þorvaldur Daníelsson skrifar Skoðun Þegar tíminn skiptir öllu Halla Þorvaldsdóttir skrifar Sjá meira
Undanfarna daga hefur farið fram ítarleg umræða á Alþingi um fjárlög og svokallaðan bandorm. Í þeirri umræðu hefur eitt orðið deginum ljósara; fyrir ríkisstjórnina virðist nær allt sem hreyfist, andar eða eykur lífsgæði landsmanna vera skattstofn. Sjálfstæðisflokkurinn hefur barist gegn þessari stefnu af festu og það af góðri ástæðu. Ríkisstjórnin, sem kallar sig gjarnan verkstjórn, leggur nú til umfangsmiklar skatt- og gjaldahækkanir sem bitna af fullum þunga á heimilum og atvinnulífi. Dæmin tala sínu máli. Hækkun vörugjalda á ökutæki um milljarða hefur þegar ýtt undir kapphlaup fólks og fyrirtækja til að flytja inn bíla fyrir áramót. Afleiðingin er augljós. Fjölskyldur munu síður hafa efni á nýrri og öruggari bifreiðum í framtíðinni og bílaleiguflotinn mun eldast og fjárfestingageta fyrirtækjanna mun skerðast. Þá á að innleiða kílómetragjald þar sem yfir 300 þúsund bíleigendur fá senda reikninga í stað þess að greiða gjöld á dælunni. Til viðbótar við flókna framkvæmd og mikinn umsýslukostnað fyrir bæði ríki og fyrirtæki, mun gjaldið hækka kostnað bílaleiga um tugi prósenta og veikja samkeppnishæfni ferðaþjónustunnar. Að ofan bætist sektarheimild sem getur numið allt að 100 milljónum króna, sem segir sitt um hugarfarið. Ríkisstjórnin hyggst einnig afnema samsköttun hjóna, þ.e. samnýtingu skattþrepa. Þar með er verið að slíta í sundur úrræði sem að minnsta kosti 15 þúsund heimili nýta sér í dag. Fyrir mörg þeirra þýðir þetta umtalsverð tekjuskerðing sem er bein atlaga að vinnandi fólki og fjölskyldum landsins. Á sama tíma er dregið úr möguleikum fólks til að nýta séreignarsparnað til íbúðakaupa með því að setja tímamörk sem útiloka þorra fólks frá úrræðinu á næsta ári. Þannig er enn þrengt að leiðum ungs fólks og tekjulægri hópa til að eignast eigið húsnæði. Þessu fylgir svo krónutöluhækkun á nánast öll opinber gjöld, langt umfram verðbólgumarkmið Seðlabankans. Útvarpsgjald, áfengisgjöld, bifreiðagjöld hækka og listinn er langur og sameiginlegt með honum öllum er að kostnaður almennings hækkar án þess að þjónustan batni. Ekki er þar með allt upptalið. Skattar á leigutekjur eiga að hækka um helming, sem mun óhjákvæmilega skila sér í hærri leiguverði. Áhrifin á vísitölu neysluverðs geta numið allt að 0,7% af þessari einu aðgerð með keðjuverkandi áhrifum á verðtryggð lán heimilanna. Sjálfstæðisflokkurinn hefur lagt fram raunhæfar tillögur um aðhald í ríkisrekstri, lækkun vaxtabyrðar ríkissjóðs, leiðir til að loka fjárlagagatinu og um leið tillögur til að lækka skatta og gjöld á almenning og atvinnulífið. Þeim tillögum hefur öllum verið hafnað. Verra er þó að þessar aðgerðir munu hækka verðtryggðar skuldir heimilanna um allt að 20 milljarða króna. Fyrir fjölskyldur landsins þýðir það minna svigrúm, meiri óvissu og lakari lífskjör, einmitt á sama tíma og ríkisstjórnin teygir enn lengra í vasa þeirra. Þetta er ekki ábyrg fjármálastjórn. Þetta er stefna sem refsar fólki fyrir að vinna, spara og reyna að bæta hag sinn. Það væri nær fyrir verkstjórnina að taka sér til fyrirmyndar þegar að Sjálfstæðisflokkurinn felldi niður vörugjöld á yfir þúsund vöruflokkum árið 2015 og sparaði þar með heimilunum yfir 20 milljarða á ári. Misjafnt hafast menn að. Höfundur er varaformaður Sjálfstæðisflokksins og þingmaður Norðausturkjördæmis
75 milljóna rangfærsla í samþykktum ársreikningi Krabbameinsfélags Íslands Einar Páll Svavarsson Skoðun
Kynslóðin sem mátti aldrei sýna tilfinningar getur ekki lengur sofið Sigríður Svanborgardóttir Skoðun
Skoðun Endurgreiðsla vegna viðhalds er fjárfesting til framtíðar Jóhannes Unnar Barkarson skrifar
Skoðun Hvort á ég að kenna eftir fyrirmælum aðalnámskrár eða eftir getustigi nemandans? Eyjólfur Pétur Hafstein skrifar
Skoðun Peningaglýjuórar meiða íslenskan almenning -Opið bréf til Kristrúnar Frostadóttur forsætisráðherra Örn Karlsson skrifar
Skoðun Íslenskt táknmál í stefnu – en hvar eru aðgerðirnar? Sigurlín Margrét Sigurðardóttir skrifar
Skoðun Sama krónutöluhækkun í fjárlagafrumvarpinu – gjörólíkt högg fyrir heimili Þorvaldur Daníelsson skrifar
75 milljóna rangfærsla í samþykktum ársreikningi Krabbameinsfélags Íslands Einar Páll Svavarsson Skoðun
Kynslóðin sem mátti aldrei sýna tilfinningar getur ekki lengur sofið Sigríður Svanborgardóttir Skoðun