Ekki eina ríkisleið í skólamálum, takk! Rósa Guðbjartsdóttir skrifar 15. janúar 2026 17:30 Kastljósið beinist þessa dagana að skólamálum í kjölfar yfirlýsinga nýs ráðherra í barna-og menntamálaráðuneytinu um endurskoðun og uppstokkun á skólakerfinu. Það er fagnaðarefni að ráðherrann tali umbúðalaust um þau vandamál sem við blasa og að taka eigi á málunum. Skóli án aðgreiningar á þrotum Ráðherrann gerir sér grein fyrir því að stefnan um skóla án aðgreiningar hefur beðið skipbrot og að við þurfum að horfast í augu við það. Álagið í skólastofunum er oft á tíðum óbærilegt og ljóst fyrir löngu að bregðast verði við breyttri samsetningu nemenda í skólunum. Einnig er það jákvætt að taka samræmdu prófin upp að nýju og verður til mikilla bóta ef staðið verður við að birta einkunnir nemenda eftir skólum í landinu líkt og ráðherra boðar. Að birta niðurstöðurnar gefur skólum tækifæri til samanburðar og til að vega og meta aðferðir sínar. Það liggur fyrir að staðan er alvarleg og tala tölurnar sínu máli. Á Íslandi er mun meiri fjármunum varið til skólamála en að meðaltali innan OECD -ríkja en námsárangurinn er umtalsvert lakari en meðaltalið í þessum löndum. Festumst ekki í rörsýn Ég tók þessi mál upp á Alþingi í dag og hvatti ráðherra til að festast, í endurskoðun sinni, ekki í að gera upp á milli mismunandi leiða sem notaðar hafa verið í lestrarkennslu, ,,Byrjendalæsi“, „Kveikjum neistann“, „Lestur er lífsins leikur“ eða hvað aðferðirnar heita. Búum ekki til einhverja eina ríkisleið! Vænlegra til árangurs er að skapa umhverfi þar sem ólíkar og nýjar hugmyndir innan skólakerfisins verða til og fá að blómstra. Til dæmis væri áhugavert fyrir ráðherrann að kynna sér skólastarf innan sjálfstætt rekinna skóla en þeir hafa umtalsvert meira svigrúm en opinberu skólarnir til að beita nýjum aðferðum í störfum sínum og kennslu. Sjálfstætt reknir skólar eru afar mikilvægir í skólaflóru okkar en oftar en ekki hefur hugmyndaríkt og öflugt fólk átt frumkvæði að því að stofna slíka skóla til þess að auka fjölbreytni og valmöguleika í skólakerfinu. Skóli Ísaks Jónssonar, sem fagnar einmitt aldar afmæli á árinu, er gott dæmi þar um en nýsköpun í læsisaðferðum var einmitt þeirra sérstaða. Virkjum allt það metnaðarfulla og kraftmikla fólk sem við eigum í menntakerfinu og leyfum fjölbreyttum hugmyndum þeirra að njóta sín og nýtum okkur reynslu þeirra. Höfundur er þingmaður Sjálfstæðisflokksins. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Rósa Guðbjartsdóttir Sjálfstæðisflokkurinn Skóla- og menntamál Mest lesið Ísland verðleggur sig út af markaði Diljá Matthíasardóttir Skoðun Hvað ég fór smám saman að skilja um Sjálfstæðisflokkinn Valerio Gargiulo Skoðun Langhundur Kristins Hrafnssonar ritrýndur Páll Steingrímsson Skoðun Samræmd próf: Fyrir hvern? Grétar Birgisson Skoðun Ísland 2.0 Magnús Árni Skjöld Magnússon Skoðun Hvernig samfélag má bjóða þér? Ingileif Friðriksdóttir Skoðun Gaslýsingar ráðherra Ingibjörg Einarsdóttir Skoðun Frábær fjöl eða fúin? Svava Pétursdóttir Skoðun Mikil og ör fjölgun í hópi ökukennara ár eftir ár. Hver er ávinningurinn? Þuríður B. Ægisdóttir Skoðun Höfrungahlaup Seðlabanka Íslands Örn Karlsson Skoðun Skoðun Skoðun Eyjar í óvissu á meðan ráðherra bíður eftir haustinu Jóhann Ingi óskarsson skrifar Skoðun Ísland verðleggur sig út af markaði Diljá Matthíasardóttir skrifar Skoðun Framþróun í tónlistarnámi á háskólastigi á Íslandi Pétur Jónasson skrifar Skoðun Höfum við kjark til að gefa fólki tækifæri? Jónas Ingi Jónasson skrifar Skoðun Gervigreind í skólum: Svindl er ekki stóra spurningin Helgi S. Karlsson skrifar Skoðun Samræmd próf: Fyrir hvern? Grétar Birgisson skrifar Skoðun Frábær fjöl eða fúin? Svava Pétursdóttir skrifar Skoðun Höfrungahlaup Seðlabanka Íslands Örn Karlsson skrifar Skoðun Jafnréttislög í 50 ár Martha Lilja Olsen skrifar Skoðun Ísland 2.0 Magnús Árni Skjöld Magnússon skrifar Skoðun Fjölbreytt skólastarf í litlum skóla Guðmundur FInnbogason skrifar Skoðun Ör í borgarmyndinni: Hvers konar borg vill Reykjavík vera? Ásta Olga Magnúsdóttir,Egill Sæbjörnsson,Páll Jakob Líndal,Rafael Campos de Pinho skrifar Skoðun Gaslýsingar ráðherra Ingibjörg Einarsdóttir skrifar Skoðun Langhundur Kristins Hrafnssonar ritrýndur Páll Steingrímsson skrifar Skoðun Hvað ég fór smám saman að skilja um Sjálfstæðisflokkinn Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Mikil og ör fjölgun í hópi ökukennara ár eftir ár. Hver er ávinningurinn? Þuríður B. Ægisdóttir skrifar Skoðun Atvinnuvegaráðherra taki fram fyrir hendur Hafró Finnbogi Vikar Guðmundsson skrifar Skoðun Alþjóðasamstarf er Íslendingum lífsnauðsynlegt Haraldur Ólafsson skrifar Skoðun Hvernig samfélag má bjóða þér? Ingileif Friðriksdóttir skrifar Skoðun Nú er ábyrgðin þín kæri sveitarstjórnarmaður Jóhannes Þór Skúlason skrifar Skoðun Í ljósi sögunnar - Hugleiðing eftir kosningar Ámundi Loftsson skrifar Skoðun Um sveitarstjórnarkosningar, siðferðilega dofnun og brothætt eðli réttinda Inga Henriksen skrifar Skoðun Samfélagið eftir kosningar Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Tilraun til þess að skilja hægri slagsíðu stjórnmálanna á Íslandi í dag Guðrún Elísa Sævarsdóttir skrifar Skoðun Grænlendingar veiða þorsk frá Íslandi Finnbogi Vikar Guðmundsson skrifar Skoðun Loftslagsbreytingar: tölum um lausnir Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun Fagmennska, frumkvæði og frelsi lækna Ragnar Freyr Ingvarsson skrifar Skoðun Nei, gervigreindartónlist er ekki lýðræðisafl Mikael Lind skrifar Skoðun Viljum við efla fólk eftir áföll? Þuríður Harpa Sigurðardóttir skrifar Skoðun Breytir tæknin tilveru lesblindra? Guðmundur S. Johnsen skrifar Sjá meira
Kastljósið beinist þessa dagana að skólamálum í kjölfar yfirlýsinga nýs ráðherra í barna-og menntamálaráðuneytinu um endurskoðun og uppstokkun á skólakerfinu. Það er fagnaðarefni að ráðherrann tali umbúðalaust um þau vandamál sem við blasa og að taka eigi á málunum. Skóli án aðgreiningar á þrotum Ráðherrann gerir sér grein fyrir því að stefnan um skóla án aðgreiningar hefur beðið skipbrot og að við þurfum að horfast í augu við það. Álagið í skólastofunum er oft á tíðum óbærilegt og ljóst fyrir löngu að bregðast verði við breyttri samsetningu nemenda í skólunum. Einnig er það jákvætt að taka samræmdu prófin upp að nýju og verður til mikilla bóta ef staðið verður við að birta einkunnir nemenda eftir skólum í landinu líkt og ráðherra boðar. Að birta niðurstöðurnar gefur skólum tækifæri til samanburðar og til að vega og meta aðferðir sínar. Það liggur fyrir að staðan er alvarleg og tala tölurnar sínu máli. Á Íslandi er mun meiri fjármunum varið til skólamála en að meðaltali innan OECD -ríkja en námsárangurinn er umtalsvert lakari en meðaltalið í þessum löndum. Festumst ekki í rörsýn Ég tók þessi mál upp á Alþingi í dag og hvatti ráðherra til að festast, í endurskoðun sinni, ekki í að gera upp á milli mismunandi leiða sem notaðar hafa verið í lestrarkennslu, ,,Byrjendalæsi“, „Kveikjum neistann“, „Lestur er lífsins leikur“ eða hvað aðferðirnar heita. Búum ekki til einhverja eina ríkisleið! Vænlegra til árangurs er að skapa umhverfi þar sem ólíkar og nýjar hugmyndir innan skólakerfisins verða til og fá að blómstra. Til dæmis væri áhugavert fyrir ráðherrann að kynna sér skólastarf innan sjálfstætt rekinna skóla en þeir hafa umtalsvert meira svigrúm en opinberu skólarnir til að beita nýjum aðferðum í störfum sínum og kennslu. Sjálfstætt reknir skólar eru afar mikilvægir í skólaflóru okkar en oftar en ekki hefur hugmyndaríkt og öflugt fólk átt frumkvæði að því að stofna slíka skóla til þess að auka fjölbreytni og valmöguleika í skólakerfinu. Skóli Ísaks Jónssonar, sem fagnar einmitt aldar afmæli á árinu, er gott dæmi þar um en nýsköpun í læsisaðferðum var einmitt þeirra sérstaða. Virkjum allt það metnaðarfulla og kraftmikla fólk sem við eigum í menntakerfinu og leyfum fjölbreyttum hugmyndum þeirra að njóta sín og nýtum okkur reynslu þeirra. Höfundur er þingmaður Sjálfstæðisflokksins.
Mikil og ör fjölgun í hópi ökukennara ár eftir ár. Hver er ávinningurinn? Þuríður B. Ægisdóttir Skoðun
Skoðun Ör í borgarmyndinni: Hvers konar borg vill Reykjavík vera? Ásta Olga Magnúsdóttir,Egill Sæbjörnsson,Páll Jakob Líndal,Rafael Campos de Pinho skrifar
Skoðun Mikil og ör fjölgun í hópi ökukennara ár eftir ár. Hver er ávinningurinn? Þuríður B. Ægisdóttir skrifar
Skoðun Um sveitarstjórnarkosningar, siðferðilega dofnun og brothætt eðli réttinda Inga Henriksen skrifar
Skoðun Tilraun til þess að skilja hægri slagsíðu stjórnmálanna á Íslandi í dag Guðrún Elísa Sævarsdóttir skrifar
Mikil og ör fjölgun í hópi ökukennara ár eftir ár. Hver er ávinningurinn? Þuríður B. Ægisdóttir Skoðun