Fyllerí eru hættuleg Hjalti Már Björnsson skrifar 28. janúar 2026 10:18 Áfengi er lífrænt leysiefni, efnafræðilega skylt lampaolíu, terpentínu og bensíni. Þrátt fyrir að áfengi sé eitrað hefur neysla þess hingað til verið merkilega útbreidd í samfélagi okkar. Víða hefur því verið haldið fram að hófleg neysla áfengis sé skaðlaus eða jafnvel beinlínis heilsubætandi. Umfangsmiklar rannsóknir hafa hins vegar staðfest að öll notkun áfengis er heilsuspillandi, eykur tíðni krabbameina og annarra sjúkdóma og styttir líf. Skaðsemi áfengis virðist vera í beinu hlutfalli við drykkjuna. Þannig er sennilega meinlítið að nota áfengi í hófi, en sannarlega ekki skaðlaust. Að nota áfengi í óhófi, að fara á svo kallað „fyllerí“, er hins vegar hættuleg iðja. Hugsaðu þig aðeins um, hvað þekkir þú persónulega einstaklinga sem hafa dottið og slasast á fylleríi? Hvað veistu um marga sem hafa orðið fyrir ofbeldi, eða jafnvel beitt ofbeldi tengt áfengisnotkun? Kannast þú ekki við einhvern sem hefur fundið fyrir alvarlegum kvíða eða þunglyndi í kjölfar mikillar áfengisdrykkju? Því mæli ég sterklega gegn því að drekka áfengi í það miklu magni að mikil ölvun hljótist af. Ef þú endilega telur nauðsynlegt að fara á fyllerí mæli ég með því að taka lífinu eins rólega og hægt er, helst að vera með hjálm til að draga úr líkum á höfuðáverkum. Í starfi mínu sem læknir á bráðamóttökum síðan á síðustu öld sé ég á hverjum degi skuggahliðar áfengisneyslu. Nýlega gerði ég óformlega könnun þar sem læknar og hjúkrunarfræðingar á bráðamóttöku Landspítala voru beðin um að áætla hversu oft þau teldu að áfengi væri undirliggjandi orsakavaldur þess að einstaklingar leita á bráðamóttöku. Reyndist mat þeirra vera að í fimmta hverju tilviki sem einstaklingur kemur á bráðamóttöku sé áfengi undirliggjandi orsök. Þegar spurt var sérstaklega um komur vegna geðrænna einkenna töldu læknar og hjúkrunarfræðingar bráðamóttökunnar áfengi hafa valdið helmingi af öllum komum. Staðfestir þetta enn og aftur hve miklu tjóni áfengisnotkun veldur á heilsu þjóðarinnar. Sem betur fer virðast sífellt fleiri átta sig á því að ekkert vit er í að drekka frá sér ráð og rænu. Heilsa og hamingja fæst með heilbrigðum lífsstíl, ekki með því að drekka áfengi. Öl er böl. Höfundur er bráðalæknir. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Heilbrigðismál Áfengi Mest lesið Ummæli Sönnu kalla á svör - hver er „freki karlinn“? Bergljót Gunnlaugsdóttir,Birna Gunnlaugsdóttir,Geirdís H. Kristjánsdóttir,Hallfríður Þórarinsdóttir,Júnía Líf Maríuerla Sigurjónsdóttir,Rósa Guðný Arnardóttir,Sigrún E. Unnsteinsdóttir Skoðun Hjúkrunarfræðingurinn sem skuldar meira, græðir helling og vill kíkja í pakka Haraldur Ólafsson Skoðun Trúnaðarmannatrygging og Eflingarvottun: Tæknikratalausn sem mun líklega ekki koma Guðröður Atli Jónsson Skoðun Vilja leiða þjóðina blinda til Brussel Tómas Þór Þórðarson Skoðun Er þetta boðlegt fyrir fullvalda þjóð? Kristján Vigfússon Skoðun Leið Sigmundar Davíðs og Trump eða fjölga valkostum fyrir Ísland? María Svanfríður Malmquist Skoðun Ísland er ekki til sölu Lilja Dögg Alfreðsdóttir Skoðun Hálfsannleikur afneitunarsinnans Haukur Logi Jóhannsson Skoðun Ein besta fjárfesting heilbrigðiskerfisins? Gunnlaugur Már Briem Skoðun Lokað klukkan sex og þá byrjar kvöldið Steindór Þórarinsson Skoðun Skoðun Skoðun Fjármagnið ásælist heilsugæsluna Steinunn Bragadóttir skrifar Skoðun Getur íslenska ríkið svipt börn frelsi vegna stöðu foreldra þeirra? Halldóra Lillý Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Hálfsannleikur afneitunarsinnans Haukur Logi Jóhannsson skrifar Skoðun Borgarlína – og hvað svo? Þórir Garðarsson skrifar Skoðun Ísland er ekki til sölu Lilja Dögg Alfreðsdóttir skrifar Skoðun Orkudrottningar Orkueyjunnar Ásta Olga Magnúsdóttir skrifar Skoðun Ein besta fjárfesting heilbrigðiskerfisins? Gunnlaugur Már Briem skrifar Skoðun Lífsgæðaíbúðir fyrir eldra fólk – ábyrg uppbygging til framtíðar Margrét Vala Marteinsdóttir skrifar Skoðun Framtíð Hafnarfjarðar í höndum metnaðarfulls ungs fólks í Ungmennaráði Kristín Thoroddsen skrifar Skoðun Hvernig ætlar Ísland að marka spor sín í hinum gervigreinda heimi? Sara Sigurðardóttir skrifar Skoðun Lokað klukkan sex og þá byrjar kvöldið Steindór Þórarinsson skrifar Skoðun Hjúkrunarfræðingurinn sem skuldar meira, græðir helling og vill kíkja í pakka Haraldur Ólafsson skrifar Skoðun Trúnaðarmannatrygging og Eflingarvottun: Tæknikratalausn sem mun líklega ekki koma Guðröður Atli Jónsson skrifar Skoðun Betri borg fyrir börn - og alla aðra Kristinn Jón Ólafsson skrifar Skoðun Iran today Seyedeh Parinaz Mahdavi skrifar Skoðun Vilja leiða þjóðina blinda til Brussel Tómas Þór Þórðarson skrifar Skoðun Ummæli Sönnu kalla á svör - hver er „freki karlinn“? Bergljót Gunnlaugsdóttir,Birna Gunnlaugsdóttir,Geirdís H. Kristjánsdóttir,Hallfríður Þórarinsdóttir,Júnía Líf Maríuerla Sigurjónsdóttir,Rósa Guðný Arnardóttir,Sigrún E. Unnsteinsdóttir skrifar Skoðun „Við erum með lækna sem vilja vinna — en kerfið leyfir þeim það ekki“ Einar Sveinn Ólafsson skrifar Skoðun Spilafíkn er lýðheilsumál Oddur Sigurjónsson skrifar Skoðun „Má þetta til sanns vegar færa“ Hjörtur J. Guðmundsson skrifar Skoðun Leið Sigmundar Davíðs og Trump eða fjölga valkostum fyrir Ísland? María Svanfríður Malmquist skrifar Skoðun Er þetta boðlegt fyrir fullvalda þjóð? Kristján Vigfússon skrifar Skoðun Ópólitískur fróðleiksmoli um ESB Snorri Másson skrifar Skoðun Er íslenskan að verða „ísl-enska“? Birgir Liljar Soltani skrifar Skoðun Bjútíbox og gyllt dömubindi Berglind Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Sterkt samfélag, öflugur skóli Jóhann Rúnar Pálsson skrifar Skoðun Samræmd viðbrögð fullorðinna skipta öllu þegar barn verður fyrir ofbeldi Alfa Jóhannsdóttir,Bergdís Wilson,Linda Hrönn Ingadóttir skrifar Skoðun Setjum lýðræðið framar flokkshagsmunum Gunnar Axel Axelsson skrifar Skoðun Skammtímahugsun og langtímaafleiðingar Hafdís Hanna Ægisdóttir,Hjördís Sveinsdóttir,Silja Elvarsdóttir skrifar Skoðun Kæru sjúkratryggingar, má ég eignast barn núna? Nína Guðrún Arnardóttir skrifar Sjá meira
Áfengi er lífrænt leysiefni, efnafræðilega skylt lampaolíu, terpentínu og bensíni. Þrátt fyrir að áfengi sé eitrað hefur neysla þess hingað til verið merkilega útbreidd í samfélagi okkar. Víða hefur því verið haldið fram að hófleg neysla áfengis sé skaðlaus eða jafnvel beinlínis heilsubætandi. Umfangsmiklar rannsóknir hafa hins vegar staðfest að öll notkun áfengis er heilsuspillandi, eykur tíðni krabbameina og annarra sjúkdóma og styttir líf. Skaðsemi áfengis virðist vera í beinu hlutfalli við drykkjuna. Þannig er sennilega meinlítið að nota áfengi í hófi, en sannarlega ekki skaðlaust. Að nota áfengi í óhófi, að fara á svo kallað „fyllerí“, er hins vegar hættuleg iðja. Hugsaðu þig aðeins um, hvað þekkir þú persónulega einstaklinga sem hafa dottið og slasast á fylleríi? Hvað veistu um marga sem hafa orðið fyrir ofbeldi, eða jafnvel beitt ofbeldi tengt áfengisnotkun? Kannast þú ekki við einhvern sem hefur fundið fyrir alvarlegum kvíða eða þunglyndi í kjölfar mikillar áfengisdrykkju? Því mæli ég sterklega gegn því að drekka áfengi í það miklu magni að mikil ölvun hljótist af. Ef þú endilega telur nauðsynlegt að fara á fyllerí mæli ég með því að taka lífinu eins rólega og hægt er, helst að vera með hjálm til að draga úr líkum á höfuðáverkum. Í starfi mínu sem læknir á bráðamóttökum síðan á síðustu öld sé ég á hverjum degi skuggahliðar áfengisneyslu. Nýlega gerði ég óformlega könnun þar sem læknar og hjúkrunarfræðingar á bráðamóttöku Landspítala voru beðin um að áætla hversu oft þau teldu að áfengi væri undirliggjandi orsakavaldur þess að einstaklingar leita á bráðamóttöku. Reyndist mat þeirra vera að í fimmta hverju tilviki sem einstaklingur kemur á bráðamóttöku sé áfengi undirliggjandi orsök. Þegar spurt var sérstaklega um komur vegna geðrænna einkenna töldu læknar og hjúkrunarfræðingar bráðamóttökunnar áfengi hafa valdið helmingi af öllum komum. Staðfestir þetta enn og aftur hve miklu tjóni áfengisnotkun veldur á heilsu þjóðarinnar. Sem betur fer virðast sífellt fleiri átta sig á því að ekkert vit er í að drekka frá sér ráð og rænu. Heilsa og hamingja fæst með heilbrigðum lífsstíl, ekki með því að drekka áfengi. Öl er böl. Höfundur er bráðalæknir.
Ummæli Sönnu kalla á svör - hver er „freki karlinn“? Bergljót Gunnlaugsdóttir,Birna Gunnlaugsdóttir,Geirdís H. Kristjánsdóttir,Hallfríður Þórarinsdóttir,Júnía Líf Maríuerla Sigurjónsdóttir,Rósa Guðný Arnardóttir,Sigrún E. Unnsteinsdóttir Skoðun
Hjúkrunarfræðingurinn sem skuldar meira, græðir helling og vill kíkja í pakka Haraldur Ólafsson Skoðun
Trúnaðarmannatrygging og Eflingarvottun: Tæknikratalausn sem mun líklega ekki koma Guðröður Atli Jónsson Skoðun
Leið Sigmundar Davíðs og Trump eða fjölga valkostum fyrir Ísland? María Svanfríður Malmquist Skoðun
Skoðun Getur íslenska ríkið svipt börn frelsi vegna stöðu foreldra þeirra? Halldóra Lillý Jóhannsdóttir skrifar
Skoðun Lífsgæðaíbúðir fyrir eldra fólk – ábyrg uppbygging til framtíðar Margrét Vala Marteinsdóttir skrifar
Skoðun Framtíð Hafnarfjarðar í höndum metnaðarfulls ungs fólks í Ungmennaráði Kristín Thoroddsen skrifar
Skoðun Hvernig ætlar Ísland að marka spor sín í hinum gervigreinda heimi? Sara Sigurðardóttir skrifar
Skoðun Hjúkrunarfræðingurinn sem skuldar meira, græðir helling og vill kíkja í pakka Haraldur Ólafsson skrifar
Skoðun Trúnaðarmannatrygging og Eflingarvottun: Tæknikratalausn sem mun líklega ekki koma Guðröður Atli Jónsson skrifar
Skoðun Ummæli Sönnu kalla á svör - hver er „freki karlinn“? Bergljót Gunnlaugsdóttir,Birna Gunnlaugsdóttir,Geirdís H. Kristjánsdóttir,Hallfríður Þórarinsdóttir,Júnía Líf Maríuerla Sigurjónsdóttir,Rósa Guðný Arnardóttir,Sigrún E. Unnsteinsdóttir skrifar
Skoðun „Við erum með lækna sem vilja vinna — en kerfið leyfir þeim það ekki“ Einar Sveinn Ólafsson skrifar
Skoðun Leið Sigmundar Davíðs og Trump eða fjölga valkostum fyrir Ísland? María Svanfríður Malmquist skrifar
Skoðun Samræmd viðbrögð fullorðinna skipta öllu þegar barn verður fyrir ofbeldi Alfa Jóhannsdóttir,Bergdís Wilson,Linda Hrönn Ingadóttir skrifar
Skoðun Skammtímahugsun og langtímaafleiðingar Hafdís Hanna Ægisdóttir,Hjördís Sveinsdóttir,Silja Elvarsdóttir skrifar
Ummæli Sönnu kalla á svör - hver er „freki karlinn“? Bergljót Gunnlaugsdóttir,Birna Gunnlaugsdóttir,Geirdís H. Kristjánsdóttir,Hallfríður Þórarinsdóttir,Júnía Líf Maríuerla Sigurjónsdóttir,Rósa Guðný Arnardóttir,Sigrún E. Unnsteinsdóttir Skoðun
Hjúkrunarfræðingurinn sem skuldar meira, græðir helling og vill kíkja í pakka Haraldur Ólafsson Skoðun
Trúnaðarmannatrygging og Eflingarvottun: Tæknikratalausn sem mun líklega ekki koma Guðröður Atli Jónsson Skoðun
Leið Sigmundar Davíðs og Trump eða fjölga valkostum fyrir Ísland? María Svanfríður Malmquist Skoðun