Bráðamóttakan megi ekki vera „forarpyttur sýkinga og hættu“ Hólmfríður Gísladóttir skrifar 20. febrúar 2026 07:40 Bráðalæknar mótmæla því að bráðamóttakan sitji ein uppi með vandann, til að vernda legudeildirnar. Vísir/Vilhelm Gunnarsson „Hvers vegna er álagi innan Landspítalans svona misskipt milli Bráðamóttöku og legudeilda Landspítala með tilheyrandi skaða fyrir sjúklinga og starfsfólk? Við viljum að Bráðamóttakan og hennar starf verði framvegis verndað, frekar en að hún sé gerð að forarpytti sýkinga og hættu.“ Þetta segir Félag bráðalækna í opnu bréfi til forsætisráðherra, heilbrigðisráðherra og fjármálaráðherra sem birt var í gær, um stöðu mála á bráðamóttöku Landspítalans. Félagið talar um „innviðaskuld“ í búsetuúrræðum og aðhlynningu aldraða, sem valdi því að Landspítalinn sé iðulega með um hundrað sjúklinga á legudeildum sem hafa lokið meðferð en fá ekki pláss á hjúkrunarheimili. Heildarfjöldi aldraða sem þarfnast aðhlynningar en fá hana ekki sé að minnsta kosti 700. Bráðalæknar mótmæla rökum sem Jón Magnús Kristjánsson, aðstoðarmaður heilbrigðisráðherra, setti fram í grein á dögunum og segjast óttast að viðhorf hans endurspegli skoðun ráðherra og misskilning á vanda bráðamóttökunnar. Þeir benda meðal annars á að rúmanýtingin á bráðamóttökunni sé oft langt yfir 150 prósent og að fjöldinn sem liggur þar inni jafngildi tveimur legudeildum. „Þetta leggur óhóflegt álag á hjúkrunarfræðinga, sjúkraliða og aðstoðarfólk bráðamóttöku, langt umfram það sem er á legudeildum spítalans,“ segir í yfirlýsingunni. Þau rök að ekki sé hægt að flytja sjúklinga á legudeildir án þess að mönnun fylgi eigi ekki síður við á bráðamóttökunni. Þá séu bráðalæknar hjartanlega sammála þeirri staðhæfingu að sjúklingar með sérhæfð og flókin vandamál þurfi að liggja á deild þar sem starfsfólk hefur viðeigandi menntun og reynslu. „Færa má rök fyrir því að sérmenntaður hjúkrunarfræðingur í meðferð einstaklinga með nýtt heilablóðfall sé betur til þess fallinn að sinna einum fleiri slíkum einstaklingi heldur en hjúkrunarfræðingur sérfróður um fyrstu meðferð og greiningu sem sinnir honum í langlegu sem þriðja eða fjórða umframsjúklingi á eftir öllum sínum bráðasjúklingum.“ Hvað varðar sýkingavarnir sinni starfsfólk bráðamóttöku sjúklingum með smitandi sjúkdóma við algjörlega óviðunandi aðstæður, með tilheyrandi áhættu fyrir eigin heilsu, heilsu sjúklinga og aðstandenda. „Nýlegar fréttir af starfsmönnum bráðamóttöku með jákvæð berklapróf undirstrika þetta og eru gríðarlegt áhyggjuefni. Hvort sem þessir starfsmenn fái smitandi berkla eða ekki þá liggur fyrir höndum löng fyrirbyggjandi meðferð hjá þeim og oft ótti og angist vegna eins alvarlegs sjúkdóms og berklar eru,“ segja bráðalæknar. Ef ekki megi leggja of mikið af sjúklingum inn á deildir eigi það ekki síður við á bráðamóttökunni. Bráðalæknar kalla eftir „menningarbreytingu“, þar sem legudeildir kalli til sín innlagða sjúklinga frekear en að bráðadeildin þurfi að „ýta þeim yfir“. „Til þess að þetta sé gerlegt þarf að opna strax hjúkrunarrými fyrir þá 100 einstaklinga sem hafa fengið færni- og heilsumat en liggja á deildum spítalans að bíða eftir nýju heimili. Til dæmis með því að opna deildir á lokuðum sjúkrahúsum eða hótelum. Svo þarf að byggja fyrir hina 600 sem enn eru heima hjá sér við illan leik. Aldraðir og hrumir eru þjóðfélagshópur sem á sér fáa málsvara. Það má benda hæstvirtum þingheimi á það að um þriðjungur þingheims muni þurfi á plássi á hjúkrunarheimili að halda innan 20 ára. Hvað þarf að gerast til að neyðarástandi sé lýst yfir og brugðist verði við? Við skorum á heilbrigðisyfirvöld að gera gangskör í þessum málum. Vandamálið sem við stöndum frammi fyrir í dag er skortur á framtíðarsýn og dugleysi heilbrigðisyfirvalda, fjármálaráðherra og annarra stjórnenda í heilbrigðiskerfinu síðastliðin 20 ár. Ekki bæta ykkar nöfnum á þann lista!“ Heilbrigðismál Landspítalinn Ástand á bráðamóttöku Landspítalans Berklar Mest lesið Rýma húsið: „Draumurinn er að Reykjavíkurborg geti hjálpað okkur“ Innlent Skattadrottning þurfti að borga álag eftir allt saman Innlent Barn á rafmagnskrossara sótt af foreldrum sínum Innlent Skipuleggur eigin jarðarför Innlent Mótmæli í Texas vegna ICE-liða Erlent Gul viðvörun vegna hvassviðris gefin út Veður Opið bréf til Ingu: „Þetta er „lausn“ á einhverju sem var aldrei vandamál“ Innlent „Ég stend eins lengi og ég þarf að standa í þessu“ Innlent Vill þyngja hámarksrefsingu fyrir að kaupa vændi af barni Innlent Gular viðvaranir á Suður- og Vesturlandi Veður Fleiri fréttir Barn á rafmagnskrossara sótt af foreldrum sínum Rýma húsið: „Draumurinn er að Reykjavíkurborg geti hjálpað okkur“ Skattadrottning þurfti að borga álag eftir allt saman Vill þyngja hámarksrefsingu fyrir að kaupa vændi af barni „Mikill skilningur á því að það þurfti að fara í breytingar“ Hólmarnir í Tjörninni fá andlitslyftingu Missti stjórn á bílnum og hafnaði á vegg Vonar að „Evrópusambandsblætið“ renni af forystu ríkisstjórnarinnar Fá engin svör frá ráðherra og segja matvælaöryggi undir Fleiri herstöðvar ekki slæm tíðindi fyrir Íslendinga Líklega síðustu hvalveiðivertíðinni lokið Opið bréf til Ingu: „Þetta er „lausn“ á einhverju sem var aldrei vandamál“ Náum verðbólgunni aldrei niður ef ríkið hægir ekki á sér Afi ákærður fyrir brot gegn barnabarni sínu Börnin segja hóp manna hafa elt þau og boðið nammi Danir og Grænlendingar til New York og hettuklæddir menn í Árbæ Arnarfell dregið til Færeyja Fimm nýir í stjórn Ungs jafnaðarfólks „Ég stend eins lengi og ég þarf að standa í þessu“ Hótuðu að loka Vogi Menntakerfið, útlendingamál og hallalaus fjárlög í Sprengisandi Tuttugu lögðu ólöglega Brutust inn hjá fyrirtæki Skipuleggur eigin jarðarför Eldur í bíl í Heiðmörk Mátti ekki binda nautin í tvo mánuði fyrir slátrun Fluttur á lögreglustöð til að sanna hver hann væri Engin hamsatólg í boði með skötunni nema einhver taki við framleiðslunni Íslandsferð með meintri hjákonu dró dilk á eftir sér Átök innan SÁÁ eins og „klassísk valdabarátta“ Sjá meira
Þetta segir Félag bráðalækna í opnu bréfi til forsætisráðherra, heilbrigðisráðherra og fjármálaráðherra sem birt var í gær, um stöðu mála á bráðamóttöku Landspítalans. Félagið talar um „innviðaskuld“ í búsetuúrræðum og aðhlynningu aldraða, sem valdi því að Landspítalinn sé iðulega með um hundrað sjúklinga á legudeildum sem hafa lokið meðferð en fá ekki pláss á hjúkrunarheimili. Heildarfjöldi aldraða sem þarfnast aðhlynningar en fá hana ekki sé að minnsta kosti 700. Bráðalæknar mótmæla rökum sem Jón Magnús Kristjánsson, aðstoðarmaður heilbrigðisráðherra, setti fram í grein á dögunum og segjast óttast að viðhorf hans endurspegli skoðun ráðherra og misskilning á vanda bráðamóttökunnar. Þeir benda meðal annars á að rúmanýtingin á bráðamóttökunni sé oft langt yfir 150 prósent og að fjöldinn sem liggur þar inni jafngildi tveimur legudeildum. „Þetta leggur óhóflegt álag á hjúkrunarfræðinga, sjúkraliða og aðstoðarfólk bráðamóttöku, langt umfram það sem er á legudeildum spítalans,“ segir í yfirlýsingunni. Þau rök að ekki sé hægt að flytja sjúklinga á legudeildir án þess að mönnun fylgi eigi ekki síður við á bráðamóttökunni. Þá séu bráðalæknar hjartanlega sammála þeirri staðhæfingu að sjúklingar með sérhæfð og flókin vandamál þurfi að liggja á deild þar sem starfsfólk hefur viðeigandi menntun og reynslu. „Færa má rök fyrir því að sérmenntaður hjúkrunarfræðingur í meðferð einstaklinga með nýtt heilablóðfall sé betur til þess fallinn að sinna einum fleiri slíkum einstaklingi heldur en hjúkrunarfræðingur sérfróður um fyrstu meðferð og greiningu sem sinnir honum í langlegu sem þriðja eða fjórða umframsjúklingi á eftir öllum sínum bráðasjúklingum.“ Hvað varðar sýkingavarnir sinni starfsfólk bráðamóttöku sjúklingum með smitandi sjúkdóma við algjörlega óviðunandi aðstæður, með tilheyrandi áhættu fyrir eigin heilsu, heilsu sjúklinga og aðstandenda. „Nýlegar fréttir af starfsmönnum bráðamóttöku með jákvæð berklapróf undirstrika þetta og eru gríðarlegt áhyggjuefni. Hvort sem þessir starfsmenn fái smitandi berkla eða ekki þá liggur fyrir höndum löng fyrirbyggjandi meðferð hjá þeim og oft ótti og angist vegna eins alvarlegs sjúkdóms og berklar eru,“ segja bráðalæknar. Ef ekki megi leggja of mikið af sjúklingum inn á deildir eigi það ekki síður við á bráðamóttökunni. Bráðalæknar kalla eftir „menningarbreytingu“, þar sem legudeildir kalli til sín innlagða sjúklinga frekear en að bráðadeildin þurfi að „ýta þeim yfir“. „Til þess að þetta sé gerlegt þarf að opna strax hjúkrunarrými fyrir þá 100 einstaklinga sem hafa fengið færni- og heilsumat en liggja á deildum spítalans að bíða eftir nýju heimili. Til dæmis með því að opna deildir á lokuðum sjúkrahúsum eða hótelum. Svo þarf að byggja fyrir hina 600 sem enn eru heima hjá sér við illan leik. Aldraðir og hrumir eru þjóðfélagshópur sem á sér fáa málsvara. Það má benda hæstvirtum þingheimi á það að um þriðjungur þingheims muni þurfi á plássi á hjúkrunarheimili að halda innan 20 ára. Hvað þarf að gerast til að neyðarástandi sé lýst yfir og brugðist verði við? Við skorum á heilbrigðisyfirvöld að gera gangskör í þessum málum. Vandamálið sem við stöndum frammi fyrir í dag er skortur á framtíðarsýn og dugleysi heilbrigðisyfirvalda, fjármálaráðherra og annarra stjórnenda í heilbrigðiskerfinu síðastliðin 20 ár. Ekki bæta ykkar nöfnum á þann lista!“
Heilbrigðismál Landspítalinn Ástand á bráðamóttöku Landspítalans Berklar Mest lesið Rýma húsið: „Draumurinn er að Reykjavíkurborg geti hjálpað okkur“ Innlent Skattadrottning þurfti að borga álag eftir allt saman Innlent Barn á rafmagnskrossara sótt af foreldrum sínum Innlent Skipuleggur eigin jarðarför Innlent Mótmæli í Texas vegna ICE-liða Erlent Gul viðvörun vegna hvassviðris gefin út Veður Opið bréf til Ingu: „Þetta er „lausn“ á einhverju sem var aldrei vandamál“ Innlent „Ég stend eins lengi og ég þarf að standa í þessu“ Innlent Vill þyngja hámarksrefsingu fyrir að kaupa vændi af barni Innlent Gular viðvaranir á Suður- og Vesturlandi Veður Fleiri fréttir Barn á rafmagnskrossara sótt af foreldrum sínum Rýma húsið: „Draumurinn er að Reykjavíkurborg geti hjálpað okkur“ Skattadrottning þurfti að borga álag eftir allt saman Vill þyngja hámarksrefsingu fyrir að kaupa vændi af barni „Mikill skilningur á því að það þurfti að fara í breytingar“ Hólmarnir í Tjörninni fá andlitslyftingu Missti stjórn á bílnum og hafnaði á vegg Vonar að „Evrópusambandsblætið“ renni af forystu ríkisstjórnarinnar Fá engin svör frá ráðherra og segja matvælaöryggi undir Fleiri herstöðvar ekki slæm tíðindi fyrir Íslendinga Líklega síðustu hvalveiðivertíðinni lokið Opið bréf til Ingu: „Þetta er „lausn“ á einhverju sem var aldrei vandamál“ Náum verðbólgunni aldrei niður ef ríkið hægir ekki á sér Afi ákærður fyrir brot gegn barnabarni sínu Börnin segja hóp manna hafa elt þau og boðið nammi Danir og Grænlendingar til New York og hettuklæddir menn í Árbæ Arnarfell dregið til Færeyja Fimm nýir í stjórn Ungs jafnaðarfólks „Ég stend eins lengi og ég þarf að standa í þessu“ Hótuðu að loka Vogi Menntakerfið, útlendingamál og hallalaus fjárlög í Sprengisandi Tuttugu lögðu ólöglega Brutust inn hjá fyrirtæki Skipuleggur eigin jarðarför Eldur í bíl í Heiðmörk Mátti ekki binda nautin í tvo mánuði fyrir slátrun Fluttur á lögreglustöð til að sanna hver hann væri Engin hamsatólg í boði með skötunni nema einhver taki við framleiðslunni Íslandsferð með meintri hjákonu dró dilk á eftir sér Átök innan SÁÁ eins og „klassísk valdabarátta“ Sjá meira