Hvar liggur jafn­vægið í eyðslu og sparnaði?

Það þarf að vera gaman. Ég er hjartanlega ósammála móður vinar míns sem ég heyrði einu sinni segja við hann „lífið á ekki að vera skemmtilegt!“ Þú færð bara þessa einu umferð og þá er um að gera að hámarka gamanið. Með góðu skipulagi og niðurgreiðslu lána ertu að sennilega að auka möguleika þína og svigrúm til skemmtilegs lífs það sem eftir er. Það er þó mikilvægt að huga að því jafnvægi sem þú nefnir og því mjög gott að berir þessa spurningu upp.

Hvers vegna ertu á réttri leið?

Áður en við komum að jafnvæginu er ágætt að þú klappir þér aðeins á bakið vegna þess hvernig þú heldur á fjármálunum í dag. Þú heldur heimilisbókhald, hefur komð þér þaki yfir höfuðið og ert að greiða aukalega inn á lánið. Þetta gera aldeilis ekki allir og ég veit að það krefst aga, tíma og metnaðar.

Þar sem hugurinn berst að frekari niðurgreiðslu lána þegar þú átt krónur aukalega hefur þú augljóslega áttað þig á ávinningi þess að greiða lán hratt niður. Á þessum vettvangi hefur áður verið rætt um slíkt og hefur þar verið farið yfir dæmi um kosti þess:

• Hvað græði ég á að leggja aukalega inn á lánið?
• Af hverju hefur lánið ekki lækkað?
• Á ég að greiða inn á lán eða spara?

Það er ekkert nema gott um þessa áherslu þína að segja.

Hvar liggur jafnvægið?

En hvar liggur umrætt jafnvægi? Hversu miklu ættir þú að verja í skemmtanir, sparnað og niðurgreiðslu lána?

Í þessu eru margir skólar, en mín skoðun er sú að óvarlegt sé að herma eftir öðrum. Hlutfallsskiptingar, svo sem 50/30/20 reglan, gætu ýtt okkur af stað, en eru í raun hálfgerð rökleysa. Aðstæður fólks eru misjafnar, áherslur, fyrirætlanir og tækifæri. Þar sem þú ert þetta langt kominn og vel skipulagður legg ég til að þú útbúir þitt eigið plan og prófir eftirfarandi.

Hvert er svigrúmið?

Líttu á heimilisbókhaldið þitt eins og því er stillt upp í dag. Að því gefnu að verið sé að spara því sem nauðsynlegt er skaltu leggja saman núverandi greiðslubyrði lánsins þíns og þann afgang sem stefnir í um hver mánaðarmót. Færðu þá heildartölu inn sem fasta heildargreiðslu í lánareiknivél, svo sem þessa. Með því færðu skýra mynd af ávinningi þess að öll fjárhæðin sé lögð inn á lánið, svo sem hvenær það verður að fullu greitt upp.

Hvað getur þú leyft þér, eða hvernig getur þú byggt upp fjárfestingar þegar þar að kemur? Notaðu sparnaðarreiknivél til að áætla slíkt. Með þessu gætir þú verið að búa þig undir verulegar fjárfestingar eða veruleg fjárútlát, bara ekki alveg strax.

Er þetta þess virði?

Lækkaðu nú heildarfjárhæðina um 50.000 kr. á mánuði, svo um 100.000 kr. á mánuði og sjáðu hverju munar á láninu. Auðvitað versna horfurnar þegar hægir á niðurgreiðslu lánsins, en gæti það samt sem áður verið þess virði?

Nú reynir þú að svara þeirri spurningu. Skrifaðu niður á blað 10 hugmyndir að fjárútlátum, bæði mánaðarlegri eyðslu og stærri útgjöldum. Hvað væri skemmtilegast? Hvað myndi gleðja þig, bæta lífsgæði þín og senda þig bæði brosandi á koddann og ferskan á fætur?

Settu verðmiða á þessi mögulegu fjárútlát og forgangsraðaðu þeim. Sjáðu svo hvernig þau passa inn í 50.000 kr. fjárheimild á mánuði eða 100.000 kr. Loks getur þú borið verðmæti þess sem þú færð fyrir eyðsluna saman við ávinninginn af því að greiða lánið hraðar niður. Það ætti að auðvelda þér að taka ákvörðun.

Ekki hlusta á aðra

Það á ekki að skipta þig neinu máli hvað öðrum finnst. Vegna þess hve skipulagður og metnaðarfullur þú virðist vera hef ég engar áhyggjur af þér, hvort sem þú kýst að leyfa þér aðeins meira eða halda þig við núverandi heimilisbókhald. Allt of margir verja peningunum sínum í að ganga í augun á öðrum, herma eftir fólki á samfélagsmiðlum eða jafnvel taka þátt í einhverju sem „þykir víst skemmtilegt“.

Ef eitthvað gleður þig, passar inn í heilbrigt heimilisbókhald og hefur ekki neikvæð áhrif á framtíðarplönin þín sé ég ekkert athugavert við að þú sláir til.