Skaðleg efni ógna heilsu barna Guðrún Lilja Kristinsdóttir skrifar 24. febrúar 2026 14:45 Nýlegar rannsóknir sýna að skaðleg efni í umhverfinu geti haft óafturkræfar afleiðingar fyrir okkur og börnin okkar. Við getum haft áhrif og takmarkað skaðleg efni í nærumhverfinu – en hvað eigum við að velja? Framleiðsla efna og efnablanda hefur stóraukist síðustu áratugi og er þær að finna alls staðar í umhverfinu. Margar efnablöndur innihalda skaðleg efni og geta verið hormónaraskandi, valdið ofnæmi, fæðingargöllum og verið krabbameinsvaldandi. Börn eru sérstaklega viðkvæm. Þau eru smávaxin, með viðkvæmt kerfi og rannsaka heiminn með öllum skilningarvitum. Við foreldrar viljum vernda börnin fyrir öllum þeim ógnum sem leynast í umhverfinu. Þetta getur þó verið yfirþyrmandi verkefni enda þarf að huga að næringu, skjátíma, öryggisatriðum, svefni og svo mörgu fleiru. Skaðleg efni í umhverfi barna verða að vera á þessum lista og krefjast þess að við horfumst í augu við óþægilegar staðreyndir. Það getur verið flókið að átta sig á efnasamsetningum leikfanga og snyrtivara. Góðu fréttirnar eru þær að rétt eins og við takmörkum skjátíma eða veljum öruggan bílstól fyrir börn þá er auðvelt að velja vel og takmarka skaðleg efni í þeirra umhverfi. Það getum við gert með því að velja Svansmerktar vörur þar sem er tryggt að sérfræðingar hafi útilokað efni sem eru skaðleg og gætu verið skaðleg heilsu þeirra. Í matvöruverslunum er hægt að finna fjölmargar Svansmerktar snyrtivörur. Svansmerktum snyrtivörum fyrir börn hefur fjölgað mikið undanfarin ár og er úrvalið orðið mjög gott hérlendis. Við náum ekki að forðast öll skaðleg efni en getum þó tekið meðvitaðar ákvarðanir um að velja Svansvottaðar snyrti- og efnavörur og þannig lágmarkað áhættuna sem skaðleg efni og efnablöndur geta haft. Fyrir áhugasama er fyrirlestur um málefnið í barnabókasafni Norræna hússins næstkomandi miðvikudag klukkan 10:30. Höfundur er framkvæmdastjóri Svansins á Íslandi. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Heilbrigðismál Börn og uppeldi Mest lesið Tröllin eru að koma Björg Eva Erlendsdóttir Skoðun Kæru landar – af hverju eigum við að segja nei í ágúst? Þorvaldur Ingi Jónsson Skoðun Um brottfararstöð og vistun barna Grímur Grímsson,Víðir Reynisson,Sandra Sigurðardóttir,Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir,Guðmundur Ari Sigurjónsson Skoðun Hugleiðingar um heimili fyrir færniskert fólk á ýmsum aldri Sigrún Huld Þorgrímsdóttir Skoðun Hvað á að gera við afa? Stefanía Fanney Björgvinsdóttir Skoðun Hvers vegna styðja Íslendingar dánaraðstoð og hvað veldur andstöðu? Ingrid Kuhlman Skoðun Vandræðagangur ráðuneytis við kerfisbreytingar setur þingnefnd í vanda Leifur Þorkelsson Skoðun Lágt atvinnuleysi? Lítum á tölurnar Halldór Jörgen Olesen Skoðun Verðbólga eða atvinnuleysi, hvort viltu frekar? Elliði Vignisson Skoðun Nýtt kvótakerfi í sjókvíaeldi — á kostnað landeigenda og veiðiréttarhafa Jóhann Helgi Stefánsson Skoðun Skoðun Skoðun Ísland vísar veginn í beinni nýtingu jarðhita Nótt Thorberg skrifar Skoðun Gjafakvótakerfið sem ráðherra Viðreisnar vill ekki kannast við Jón Kaldal skrifar Skoðun Hvað á að gera við afa? Stefanía Fanney Björgvinsdóttir skrifar Skoðun Vandræðagangur ráðuneytis við kerfisbreytingar setur þingnefnd í vanda Leifur Þorkelsson skrifar Skoðun Hugleiðingar um heimili fyrir færniskert fólk á ýmsum aldri Sigrún Huld Þorgrímsdóttir skrifar Skoðun Verðbólga eða atvinnuleysi, hvort viltu frekar? Elliði Vignisson skrifar Skoðun Um brottfararstöð og vistun barna Grímur Grímsson,Víðir Reynisson,Sandra Sigurðardóttir,Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir,Guðmundur Ari Sigurjónsson skrifar Skoðun Kæru landar – af hverju eigum við að segja nei í ágúst? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Stöðugleiki eða sveigjanleiki Sigurjón Njarðarson skrifar Skoðun Lágt atvinnuleysi? Lítum á tölurnar Halldór Jörgen Olesen skrifar Skoðun Nýtt kvótakerfi í sjókvíaeldi — á kostnað landeigenda og veiðiréttarhafa Jóhann Helgi Stefánsson skrifar Skoðun Heilbrigðiseftirlit á heima í nærumhverfinu Kolbrún Georgsdóttir skrifar Skoðun Hvers vegna styðja Íslendingar dánaraðstoð og hvað veldur andstöðu? Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun Ábyrgð í útlendingamálum – breytingar og árangur Þorbjörg Sigríður Gunnlaugsdóttir skrifar Skoðun Tröllin eru að koma Björg Eva Erlendsdóttir skrifar Skoðun Ofbeldisstofnanir ríkisins ráðast á Ljósmyndara Kristján Logason skrifar Skoðun Kerfisgreining á íslensku fullveldi: Hvar liggja hagsmunir almennings í skugga íslenska nýlénsskipulagsins? Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Fulltrúar ESB á RÚV Jón Bjarnason skrifar Skoðun Óalandi og óferjandi Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Uppbygging nýrra hverfa skapar störf fyrir allt að 250 starfsgreinar Kristján Daníel Sigurbergsson skrifar Skoðun Manngerð mengun í Varmá kallar á aukið eftirlit með jarðborunum fremur en að dregið sé úr því Davíð A Stefánsson skrifar Skoðun Brjóstsviði á sumrin – þegar meltingin fer í sumarfrí Elísabet Reynisdóttir skrifar Skoðun Eiginleikar góðs leiðtoga Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir skrifar Skoðun Var samninganefndin að vinna eftir umboði Alþingis? Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Hræsni siðferðisriddara Sigurjón Þórðarson skrifar Skoðun „Við erum svo eitruð að við gætum ekki flokkast sem matvara“ Anna María Björnsdóttir skrifar Skoðun Er drónaskapur dónaskapur? Björn Steinbekk skrifar Skoðun Greining Kolbrúnar Bergþórsdóttur á geðástandi andstæðinga ESB Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Þegar allt virðist vera í lagi í vinnunni Ragnhildur Bjarkadóttir skrifar Skoðun Um mögulega 20 km styttingu Hringvegar á Norðurlandi vestra Jónas B. Guðmundsson skrifar Sjá meira
Nýlegar rannsóknir sýna að skaðleg efni í umhverfinu geti haft óafturkræfar afleiðingar fyrir okkur og börnin okkar. Við getum haft áhrif og takmarkað skaðleg efni í nærumhverfinu – en hvað eigum við að velja? Framleiðsla efna og efnablanda hefur stóraukist síðustu áratugi og er þær að finna alls staðar í umhverfinu. Margar efnablöndur innihalda skaðleg efni og geta verið hormónaraskandi, valdið ofnæmi, fæðingargöllum og verið krabbameinsvaldandi. Börn eru sérstaklega viðkvæm. Þau eru smávaxin, með viðkvæmt kerfi og rannsaka heiminn með öllum skilningarvitum. Við foreldrar viljum vernda börnin fyrir öllum þeim ógnum sem leynast í umhverfinu. Þetta getur þó verið yfirþyrmandi verkefni enda þarf að huga að næringu, skjátíma, öryggisatriðum, svefni og svo mörgu fleiru. Skaðleg efni í umhverfi barna verða að vera á þessum lista og krefjast þess að við horfumst í augu við óþægilegar staðreyndir. Það getur verið flókið að átta sig á efnasamsetningum leikfanga og snyrtivara. Góðu fréttirnar eru þær að rétt eins og við takmörkum skjátíma eða veljum öruggan bílstól fyrir börn þá er auðvelt að velja vel og takmarka skaðleg efni í þeirra umhverfi. Það getum við gert með því að velja Svansmerktar vörur þar sem er tryggt að sérfræðingar hafi útilokað efni sem eru skaðleg og gætu verið skaðleg heilsu þeirra. Í matvöruverslunum er hægt að finna fjölmargar Svansmerktar snyrtivörur. Svansmerktum snyrtivörum fyrir börn hefur fjölgað mikið undanfarin ár og er úrvalið orðið mjög gott hérlendis. Við náum ekki að forðast öll skaðleg efni en getum þó tekið meðvitaðar ákvarðanir um að velja Svansvottaðar snyrti- og efnavörur og þannig lágmarkað áhættuna sem skaðleg efni og efnablöndur geta haft. Fyrir áhugasama er fyrirlestur um málefnið í barnabókasafni Norræna hússins næstkomandi miðvikudag klukkan 10:30. Höfundur er framkvæmdastjóri Svansins á Íslandi.
Um brottfararstöð og vistun barna Grímur Grímsson,Víðir Reynisson,Sandra Sigurðardóttir,Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir,Guðmundur Ari Sigurjónsson Skoðun
Nýtt kvótakerfi í sjókvíaeldi — á kostnað landeigenda og veiðiréttarhafa Jóhann Helgi Stefánsson Skoðun
Skoðun Vandræðagangur ráðuneytis við kerfisbreytingar setur þingnefnd í vanda Leifur Þorkelsson skrifar
Skoðun Hugleiðingar um heimili fyrir færniskert fólk á ýmsum aldri Sigrún Huld Þorgrímsdóttir skrifar
Skoðun Um brottfararstöð og vistun barna Grímur Grímsson,Víðir Reynisson,Sandra Sigurðardóttir,Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir,Guðmundur Ari Sigurjónsson skrifar
Skoðun Nýtt kvótakerfi í sjókvíaeldi — á kostnað landeigenda og veiðiréttarhafa Jóhann Helgi Stefánsson skrifar
Skoðun Kerfisgreining á íslensku fullveldi: Hvar liggja hagsmunir almennings í skugga íslenska nýlénsskipulagsins? Sigurður Sigurðsson skrifar
Skoðun Uppbygging nýrra hverfa skapar störf fyrir allt að 250 starfsgreinar Kristján Daníel Sigurbergsson skrifar
Skoðun Manngerð mengun í Varmá kallar á aukið eftirlit með jarðborunum fremur en að dregið sé úr því Davíð A Stefánsson skrifar
Um brottfararstöð og vistun barna Grímur Grímsson,Víðir Reynisson,Sandra Sigurðardóttir,Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir,Guðmundur Ari Sigurjónsson Skoðun
Nýtt kvótakerfi í sjókvíaeldi — á kostnað landeigenda og veiðiréttarhafa Jóhann Helgi Stefánsson Skoðun