Slitin drifkeðja bif­hjóls olli banaslysi á Miklu­braut

Þetta segir í skýrslu nefndarinnar, sem birt var í dag. Í samantekt hennar segir að þann 9. júlí 2025 hafi Honda CBR 900 bifhjóli verið ekið vestur Miklubraut. Á milli Réttarholtsvegar og Grensásvegar hafi ökumaður skyndilega misst stjórn á bifhjólinu sem hafi farið upp á umferðareyju á milli akbrauta Miklubrautar. Þar hafi ökumaður og bifhjólið lent á vegriði. Ökumaðurinn hafi látist af völdum fjöláverka.

Afturhjólið læstist

Í skýrslunni segir að slysið hafi orðið á beinum vegarkafla. Ökumaðurinn hafi misst stjórn á bifhjólinu þegar afturhjóli þess læstist. Ekki liggi ljóst fyrir hvort ökumaður hafi orðið fyrir truflun við aksturinn þannig að hann notaði afturhemla bifhjólsins eða það læstist af öðrum orsökum. För eftir afturhjólið hafi mælst 23 metrar í nánast beinni línu og síðan 16 metrar í vinstri beygju að vegkantinum. 

Bifhjólið hafi rekist á vegkantinn, kastast upp á umferðareyjuna og runnið á hliðinni 19 metra uns það rakst á vegrið á milli akbrauta Miklubrautar. Eftir það hafi bifhjólið runnið sjö metra áfram þar sem það stöðvaðist og festist undir vegriðinu og vírnetsgirðingunni. Þegar að var komið hafi ökumaðurinn legið við vegriðið þar sem bifhjólið lenti fyrst á því. Bifhjólið hafi verið mikið skemmt eftir slysið.

Ástand hjólsins almennt gott

Í tæknirannsókn hafi komið fram að ástand bifhjólsins var almennt gott fyrir slysið þar með talið fjöðrunar- og hemlabúnaður. Hjólbarðar hafi verið með lítið slitnu mynstri. Bifhjólið hafi verið gangsett eftir slysið og hægt hafi verið að snúa afturhjólinu í mismunandi gírum, sem útilokaði að mótor hafi festst og valdið slysinu. 

Hemlaljósarofi á hemlafetli fyrir afturbremsu hafi verið óvirkur en í hann vantað vír. Bifhjólið hafi verið í fjórða gír þegar það kom í tæknirannsókn og virðist því að niðurgírun á ferð hafi ekki verið orsök fyrir hemlun afturhjóls. Drifkeðjan hafi hins vegar verið slök, full af óhreinindum og stirð þar sem hún virtist ekki hafa verið smurð í langan tíma en samkvæmt leiðbeiningum framleiðanda eigi að smyrja keðju með gírolíu á 1.000 kílómetra fresti. Frá síðustu aðalskoðun, 14 mánuðum fyrir slysið, hafi bifhjólinu verið ekið samtals 3.466 kílómetra. 

Strekking keðjunnar hafi einnig verið komin út fyrir öryggismörk um leið og slag keðjunnar var ekki innanv iðmiðunarmarka. Þegar svo er komið eigi að skipta um keðju samkvæmt leiðbeiningum framleiðanda. Vegna slakans hefði drifkeðjan slitið hlíf sem er ofan á afturgafli og einnig hafi hlíf undir afturgafli verið slitin í gegn og lafað niður. Bæði fremra og aftara tannhjól hafi verið slitin og tannhjólatennurnar farnar að svigna undan togi í keðjunni. Miðað við ástand á keðjunni og tannhjólum séu líkur á að skyndibilum á bifhjólinu hafi átt sér stað þegar keðja hafi flækst og læst afturhjóli.

Ók ekki of hratt

Þá segir að vitni sem ók á eftir bifhjólinu fyrir slysið hafi kveðist ekki hafa veitt því sérstaka athygli í umferðinni fyrr en ökumaður missti stjórn á því. Vitninu hafi sýnst bifhjólinu ekið á umferðarhraða á þessum vegarkafla og hefði ekki séð hemlaljós kvikna á bifhjólinu fyrir slysið. Vitnið hafi  sagst ekki geta fullyrt að ökumaður bifhjólsins hafi orðið fyrir truflun við aksturinn.

Ökumaður hafi notað viðurkenndan bifhjólahjálm af gerðinni SHOEI. Hann hafi verið framleiddur í apríl 2020 og því rúmlega fimm ára gamall þegar slysið varð. Í slysinu hafi hjálmurinn farið í sundur á vinstri hlið og stór sprunga verið í honum á hægri hlið. Hökuólin hafi verið spennt. Ökumaðurinn hafi verið í bifhjólajakka með olnbogavörn og í bifhjólabuxum með vörn við hné og mjaðmir. Hann hafi notað bifhjólahanska og einnig verið í þykkum bifhjólaskóm sem náðu upp fyrir ökkla.

Vegurinn hafi verið þurr og ekkert verið á yfirborði eða í umhverfi vegarins sem gat haft truflandi áhrif á akstur ökumanns bifhjólsins.

Mikilvægt að fara eftir leiðbeiningum

Í niðurstöðukafla skýrslunnar segir að meginorsök slyssins hafi verið að afturhjól bifhjólsins læstist í akstri en líkur bendi til þess að drifkeðja hafi átt hlut að máli. Í framhaldi af því hafi ökumaðurinn misst stjórn á bifhjólinu með þeim afleiðingum að hann ók út af veginum, á vegkant og kastaðist upp á umferðareyju, féll á hliðina og rann áfram uns ökumaður og bifhjólið lentu á vegriði á milli akbrauta Miklubrautar.

„RNSA telur mikilvægt fyrir eigendur bifhjóla að fylgja leiðbeiningum framleiðanda um öryggisatriði sem snúa að ökutækjum þeirra. Í þessu tilfelli var ekki farið eftir leiðbeiningum framleiðanda um smurningu og útskipti á slitinni drifkeðju,“ segir í lok skýrslunnar.