Mun vinnumarkaðurinn ná að halda í við gervigreindina? Kristinn Bjarnason skrifar 2. mars 2026 08:32 Ég held að fæstir geri sér grein fyrir því hversu hratt gervigreind er að þróast. Áhrifin sjást nú þegar, fyrirtæki eru að fækka starfsfólki á sama tíma og þau auka fjárfestingar í tækninni. Það er heillandi að hafa aðgang að þeim möguleikum sem hún býður upp á, en það er ýmislegt sem þarf að hafa í huga. Nýlega tilkynnti Block uppsagnir hjá um 4.000 manns, um 40% af starfsfólkinu. Svipað hefur sést hjá Amazon, Meta, Microsoft og Google. Fyrirtækin eru ekki í fjárhagslegum vandræðum heldur að verða skilvirkari. Málið er þó stærra en uppsagnir einar og sér. Hagkerfi byggjast á því að fólk hafi tekjur og eyði þeim. Ef störfum fækkar eða tekjur breytast getur það dregið úr neyslu og haft áhrif á hagvöxt. Gervigreindin hefur ekki aðeins áhrif á skrifstofustörf á borð við greiningu, hönnun, forritun og stjórnun sem áður voru talin örugg. Sjálfvirkni hefur um árabil breytt líkamlegum störfum, hvort sem um er að ræða flutninga í vöruhúsum, bílaþvott eða afgreiðslu í matvöruverslunum. Fyrirtækin fá ávinning í formi lægri kostnaðar og meiri framleiðni. Áhrifin birtast hins vegar síðar annars staðar, til dæmis í þjónustu, á fasteignamarkaði og í opinberum tekjum. Þar liggur raunverulega áskorunin. Spurningin er því ekki hvort gervigreind breyti hagkerfinu heldur hvort vinnumarkaðurinn nái að aðlagast nógu hratt. Höfundur er meðstofnandi Breytt. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Gervigreind Vinnumarkaður Mest lesið „Hvernig veit ég hvort ég hafi gert eitthvað við konu án samþykkis?“ Guðný S. Bjarnadóttir Skoðun Helförin var bara fugladrit Helgi Gunnlaugsson Skoðun Af hverju ekki að segja Nei … af hverju ætti að segja kannski? Gunnar Ármannsson Skoðun Er dr. Henry Alexander bara til punts? Henry Alexander Henrysson Skoðun Árásargjarnir lobbíistar vindorkuiðnaðarins Anna Soffia Kristjánsdóttir Skoðun Síðustu móhíkanarnir Viðar Halldórsson Skoðun Hvern vantar enn við borðið? Jana Birta Björnsdóttir,Jónína Rósa Hjartardóttir Skoðun EES fyrir fyrirtækin, ESB fyrir fólkið? Yngvi Ómar Sigrúnarson Skoðun Hvað þarf að vera til staðar ef dánaraðstoð verður heimiluð? Ingrid Kuhlman Skoðun 19. júní í skugga bakslags: Jafnrétti er ekki sjálfgefið Martha Lilja Olsen Skoðun Skoðun Skoðun Skýr mörk fyrir vindorku, sterkari vernd fyrir náttúruna Ása Berglind Hjálmarsdóttir skrifar Skoðun Hver hugsar þegar þú notar gervigreind — þú eða vélin? Halldór Jörgen Olesen skrifar Skoðun Mannréttindastofnun og réttindagæsla fatlaðs fólks Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Af hverju ekki að segja Nei … af hverju ætti að segja kannski? Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Árásargjarnir lobbíistar vindorkuiðnaðarins Anna Soffia Kristjánsdóttir skrifar Skoðun 19. júní í skugga bakslags: Jafnrétti er ekki sjálfgefið Martha Lilja Olsen skrifar Skoðun Helförin var bara fugladrit Helgi Gunnlaugsson skrifar Skoðun Síðustu móhíkanarnir Viðar Halldórsson skrifar Skoðun „Hvernig veit ég hvort ég hafi gert eitthvað við konu án samþykkis?“ Guðný S. Bjarnadóttir skrifar Skoðun EES fyrir fyrirtækin, ESB fyrir fólkið? Yngvi Ómar Sigrúnarson skrifar Skoðun Hvern vantar enn við borðið? Jana Birta Björnsdóttir,Jónína Rósa Hjartardóttir skrifar Skoðun Áfram gakk Þorbjörg S. Gunnlaugsdóttir skrifar Skoðun Hvað þarf að vera til staðar ef dánaraðstoð verður heimiluð? Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun Hver borgar þegar samningurinn er svikinn? Hrönn Stefánsdóttir skrifar Skoðun ESB aðild er óskynsamleg frá efnahagslegu sjónarmiði Kristinn Sv. Helgason skrifar Skoðun Er kominn tími á nýtt norrænt leiðtogahlutverk? Haukur Logi Jóhannsson skrifar Skoðun Þegar fyrirmyndirnar horfa í skjáinn Hjálmar Bogi Hafliðason skrifar Skoðun Hver framleiðir matinn okkar eftir 20 ár? Þórarinn Ingi Pétursson skrifar Skoðun Er dr. Henry Alexander bara til punts? Henry Alexander Henrysson skrifar Skoðun Gervigreind er að breyta því hvað það þýðir að vera góður stjórnandi Gísli Rafn Ólafsson skrifar Skoðun Af hverju borgum við evrópsk metverð fyrir grænmeti sem endist í tvo daga? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Mikilvægur áfangi fyrir Norðurland og landið allt Heimir Örn Árnason skrifar Skoðun Stjórnsýsluframkvæmd við vörslusviptingu búfjár, meðalhóf eða flýtilausn? Sævar Þór Jónsson skrifar Skoðun Frelsi ungra Íslendinga til framtíðar Hjörvar Sigurðsson skrifar Skoðun Evrópa í áfalli, skilin eftir í gervigreindarkapphlaupinu. Verður Ísland líka utangátta? Björgmundur Örn Guðmundsson skrifar Skoðun Til hamingju með Þjóðarhöll! Dagur B. Eggertsson skrifar Skoðun Hugleiðing í tilefni að þjóðhátíðardegi Íslands: Grundvöllur sjálfstæðisins var barátta þeirra fátæku fyrir betra samfélagi Ágúst Valves Jóhannesson skrifar Skoðun Hvernig verjum við sjálfstæði Íslands til framtíðar? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Staðreyndir og fræðsla um flugmannsstarfið Matthías Arngrímsson skrifar Skoðun 82 ár frá stofnun lýðveldisins: Gleymum ekki sögu okkar Anton Guðmundsson skrifar Sjá meira
Ég held að fæstir geri sér grein fyrir því hversu hratt gervigreind er að þróast. Áhrifin sjást nú þegar, fyrirtæki eru að fækka starfsfólki á sama tíma og þau auka fjárfestingar í tækninni. Það er heillandi að hafa aðgang að þeim möguleikum sem hún býður upp á, en það er ýmislegt sem þarf að hafa í huga. Nýlega tilkynnti Block uppsagnir hjá um 4.000 manns, um 40% af starfsfólkinu. Svipað hefur sést hjá Amazon, Meta, Microsoft og Google. Fyrirtækin eru ekki í fjárhagslegum vandræðum heldur að verða skilvirkari. Málið er þó stærra en uppsagnir einar og sér. Hagkerfi byggjast á því að fólk hafi tekjur og eyði þeim. Ef störfum fækkar eða tekjur breytast getur það dregið úr neyslu og haft áhrif á hagvöxt. Gervigreindin hefur ekki aðeins áhrif á skrifstofustörf á borð við greiningu, hönnun, forritun og stjórnun sem áður voru talin örugg. Sjálfvirkni hefur um árabil breytt líkamlegum störfum, hvort sem um er að ræða flutninga í vöruhúsum, bílaþvott eða afgreiðslu í matvöruverslunum. Fyrirtækin fá ávinning í formi lægri kostnaðar og meiri framleiðni. Áhrifin birtast hins vegar síðar annars staðar, til dæmis í þjónustu, á fasteignamarkaði og í opinberum tekjum. Þar liggur raunverulega áskorunin. Spurningin er því ekki hvort gervigreind breyti hagkerfinu heldur hvort vinnumarkaðurinn nái að aðlagast nógu hratt. Höfundur er meðstofnandi Breytt.
Skoðun „Hvernig veit ég hvort ég hafi gert eitthvað við konu án samþykkis?“ Guðný S. Bjarnadóttir skrifar
Skoðun Gervigreind er að breyta því hvað það þýðir að vera góður stjórnandi Gísli Rafn Ólafsson skrifar
Skoðun Af hverju borgum við evrópsk metverð fyrir grænmeti sem endist í tvo daga? Valerio Gargiulo skrifar
Skoðun Stjórnsýsluframkvæmd við vörslusviptingu búfjár, meðalhóf eða flýtilausn? Sævar Þór Jónsson skrifar
Skoðun Evrópa í áfalli, skilin eftir í gervigreindarkapphlaupinu. Verður Ísland líka utangátta? Björgmundur Örn Guðmundsson skrifar
Skoðun Hugleiðing í tilefni að þjóðhátíðardegi Íslands: Grundvöllur sjálfstæðisins var barátta þeirra fátæku fyrir betra samfélagi Ágúst Valves Jóhannesson skrifar