Óvirðing við sveitarstjórnarstigið Dýrunn Pála Skaftadóttir skrifar 10. mars 2026 10:30 Sveitarstjórnarkosningar fara fram eftir rétt rúmlega níu vikur, þar sem páskavikan er inni í tímabilinu. Framboð eru að mótast og stefnumál þeirra verða smám saman sýnileg. Fyrir öll sveitarfélög skipta þessar kosningar miklu máli, enda marka þær upphaf næstu fjögurra ára í rekstri og uppbyggingu nærsamfélaga. Þess vegna vekur það furðu og raunar verulegar áhyggjur að ríkisstjórnin skuli nú koma með tillögu að dagsetningu fyrir þjóðaratkvæðagreiðslu um framhald aðildarviðræðna að ESB á nákvæmlega sama tíma og kosningabarátta sveitarstjórna er að hefjast fyrir alvöru. Með þeirri ákvörðun er verið að kasta stórpólitísku og umdeildu máli inn í umræðu sem ætti fyrst og fremst að snúast um málefni sveitarfélaganna sjálfra. Frá gamalli tíð hefur Alþingi tekið hlé frá störfum sínum í tvær vikur fyrir sveitarstjórnarkosningar. Sú hefð byggir á einfaldri hugsun: að sýna sveitarstjórnarstiginu virðingu og tryggja að umræðan í landinu fái að snúast um málefni nærsamfélaganna en ekki landsmálapólitík. Með páskavikunni sem framundan er starfar þingið í raun aðeins í um sex vikur fram að kosningunum 16. maí. Því vaknar sú spurning hvort ekki hefði verið bæði skynsamlegra og heiðarlegra gagnvart kjósendum að fresta umræðu um ESB fram yfir kosningar. Þannig hefðu sveitarstjórnarkosningarnar fengið að standa á eigin forsendum, án þess að yfir þær væri varpað skugga stærsta álitamáls íslenskra stjórnmála. Þegar ríkisstjórn velur að setja jafn stórt og umdeilt mál á dagskrá á þessum tímapunkti er hætt við að það sé ekki tilviljun heldur meðvituð ákvörðun. Afleiðingin er sú að umræðan færist frá skipulagsmálum, rekstri, innviðum og atvinnumálum sveitarfélaga yfir í deilur um Evrópusambandið. Sem formaður fulltrúaráðs stjórnmálaflokks í sveitarfélagi finn ég vel hversu mikið hver einasta vika og hver einasti dagur skiptir máli í kosningabaráttu sveitarstjórna. Það er því erfitt að skilja hvers vegna ríkisstjórnin telur eðlilegt að skyggja á þessa mikilvægu lýðræðislegu umræðu með landsmálapólitík af þessari stærðargráðu. Það er ekki of seint að staldra við. Sveitarstjórnarkosningar eiga að snúast um sveitarfélögin sjálf. Að blanda þeim saman við eitt stærsta deilumál íslenskra stjórnmála er ekki aðeins óheppilegt, það er einfaldlega óvirðing við sveitarstjórnarstigið og þá lýðræðislegu umræðu sem þar á að fara fram. Höfundur er formaður fulltrúaráðs Sjálfstæðisflokksins í Fjarðabyggð. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um framhald ESB-viðræðna Mest lesið X-R mun standa vörð um innviði og arðbærar eignir Reykvíkinga! Linda Jónsdóttir Skoðun Vika6 – Vilt þú læra að stunda gott kynlíf? Sigfús Aðalsteinsson,Hlynur Áskelsson Skoðun Dúllur okkar daga Hallgrímur Helgason Skoðun Viltu fleiri bílastæði í miðbæinn? Eyþór Máni Steinarsson Skoðun Innganga Íslands í ESB: Hvað verður um lífeyrissjóðinn þinn? Júlíus Valsson Skoðun Ég skildi ekki Íslendinga fyrst Valerio Gargiulo Skoðun Af stjórnarháttum eins manns í Skeiða- og Gnúpverjahreppi – Yfirgangur og atlaga að lýðræði Gerður Stefánsdóttir Skoðun Hafnfirskur evrópuvöllur? Já takk! Árni Stefán Guðjónsson Skoðun Höfum við ekki nóg við peningana að gera? Þollý Rósmundsdóttir Skoðun Enn eitt neyðarkall Vilhelm Jónsson Skoðun Skoðun Skoðun Íslenskt mállíkan – fullveldi eða útvistunarsamningur? Jón Guðnason,Hrafn Loftsson,Stefán Ólafsson,Kristinn R. Þórisson,Hannes Högni Vilhjálmsson,Henning Arnór Úlfarsson skrifar Skoðun Þegar öldrun birtist okkur eins og hún er Berglind Indriðadóttir skrifar Skoðun Klárum verkin fyrir börnin og íþróttafólkið okkar Lárus Jónsson,Jónas Guðnason skrifar Skoðun Hver borgar fyrir auknar strandveiðar? Björk Ingvarsdóttir,Mikael Rafn L. Steingrímsson skrifar Skoðun Ég skildi ekki Íslendinga fyrst Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Stöðu minnar vegna Kristín Helga Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Enn eitt neyðarkall Vilhelm Jónsson skrifar Skoðun Dúllur okkar daga Hallgrímur Helgason skrifar Skoðun Staða Íslands í alþjóðakerfinu: Mikilvægi upplýstrar umræðu Auður Birna Stefánsdóttir,Tómas Joensen,Pia Hansson skrifar Skoðun Jarðgangnaáætlun - staðfesta eða stefnuleysi Sigurður Ragnarsson skrifar Skoðun „Þetta reddast“ og strategísk sýn á alþjóðamál Erlingur Erlingsson skrifar Skoðun Uxahryggir og Kaldidalur – lykill að öflugri Borgarbyggð og betri ferðaþjónustu á Íslandi Sigurður Guðmundsson skrifar Skoðun Vika6 – Vilt þú læra að stunda gott kynlíf? Sigfús Aðalsteinsson,Hlynur Áskelsson skrifar Skoðun Að endurskilgreina velgengni: Frá auði og völdum til tengsla og velsældar Dóra Guðrún Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Hafnarfjörður er að verða fullbyggður – hvað gerum við nú? Stefán Már Víðisson skrifar Skoðun Hafnfirskur evrópuvöllur? Já takk! Árni Stefán Guðjónsson skrifar Skoðun Áminningarskyldan og þjónusta hins opinbera Kristján Páll Kolka Leifsson skrifar Skoðun 36 stunda vinnuvika, leikskólar og komandi kjarasamningar Guðmundur D. Haraldsson skrifar Skoðun Fyrir fólkið Jónas Þór Birgisson skrifar Skoðun Börnin okkar eiga betra skilið en gjörunninn mat Brynja Hlíf Þorsteinsdóttir,Heiðbjört Ósk Ófeigsdóttir skrifar Skoðun X-R mun standa vörð um innviði og arðbærar eignir Reykvíkinga! Linda Jónsdóttir skrifar Skoðun Bílastæði og borgaraleg óhlýðni Helgi Áss Grétarsson skrifar Skoðun Af stjórnarháttum eins manns í Skeiða- og Gnúpverjahreppi – Yfirgangur og atlaga að lýðræði Gerður Stefánsdóttir skrifar Skoðun Viltu fleiri bílastæði í miðbæinn? Eyþór Máni Steinarsson skrifar Skoðun Tækifæri og áskoranir í samningaviðræðum við ESB Vilborg Ása Guðjónsdóttir skrifar Skoðun Sýndarmennska Sjálfstæðisflokksins í bílastæðamálum miðborgarinnar Kristinn Sv. Helgason skrifar Skoðun 100 ára uppbygging á næstu 15 árum Halla Thoroddsen skrifar Skoðun Höfum við ekki nóg við peningana að gera? Þollý Rósmundsdóttir skrifar Skoðun Dalirnir heilla… eða hvað? Kristinn R Guðlaugsson skrifar Skoðun Fleiri vilja standa á hálum ís Guðlaug Ingibjörg Þorsteinsdóttir skrifar Sjá meira
Sveitarstjórnarkosningar fara fram eftir rétt rúmlega níu vikur, þar sem páskavikan er inni í tímabilinu. Framboð eru að mótast og stefnumál þeirra verða smám saman sýnileg. Fyrir öll sveitarfélög skipta þessar kosningar miklu máli, enda marka þær upphaf næstu fjögurra ára í rekstri og uppbyggingu nærsamfélaga. Þess vegna vekur það furðu og raunar verulegar áhyggjur að ríkisstjórnin skuli nú koma með tillögu að dagsetningu fyrir þjóðaratkvæðagreiðslu um framhald aðildarviðræðna að ESB á nákvæmlega sama tíma og kosningabarátta sveitarstjórna er að hefjast fyrir alvöru. Með þeirri ákvörðun er verið að kasta stórpólitísku og umdeildu máli inn í umræðu sem ætti fyrst og fremst að snúast um málefni sveitarfélaganna sjálfra. Frá gamalli tíð hefur Alþingi tekið hlé frá störfum sínum í tvær vikur fyrir sveitarstjórnarkosningar. Sú hefð byggir á einfaldri hugsun: að sýna sveitarstjórnarstiginu virðingu og tryggja að umræðan í landinu fái að snúast um málefni nærsamfélaganna en ekki landsmálapólitík. Með páskavikunni sem framundan er starfar þingið í raun aðeins í um sex vikur fram að kosningunum 16. maí. Því vaknar sú spurning hvort ekki hefði verið bæði skynsamlegra og heiðarlegra gagnvart kjósendum að fresta umræðu um ESB fram yfir kosningar. Þannig hefðu sveitarstjórnarkosningarnar fengið að standa á eigin forsendum, án þess að yfir þær væri varpað skugga stærsta álitamáls íslenskra stjórnmála. Þegar ríkisstjórn velur að setja jafn stórt og umdeilt mál á dagskrá á þessum tímapunkti er hætt við að það sé ekki tilviljun heldur meðvituð ákvörðun. Afleiðingin er sú að umræðan færist frá skipulagsmálum, rekstri, innviðum og atvinnumálum sveitarfélaga yfir í deilur um Evrópusambandið. Sem formaður fulltrúaráðs stjórnmálaflokks í sveitarfélagi finn ég vel hversu mikið hver einasta vika og hver einasti dagur skiptir máli í kosningabaráttu sveitarstjórna. Það er því erfitt að skilja hvers vegna ríkisstjórnin telur eðlilegt að skyggja á þessa mikilvægu lýðræðislegu umræðu með landsmálapólitík af þessari stærðargráðu. Það er ekki of seint að staldra við. Sveitarstjórnarkosningar eiga að snúast um sveitarfélögin sjálf. Að blanda þeim saman við eitt stærsta deilumál íslenskra stjórnmála er ekki aðeins óheppilegt, það er einfaldlega óvirðing við sveitarstjórnarstigið og þá lýðræðislegu umræðu sem þar á að fara fram. Höfundur er formaður fulltrúaráðs Sjálfstæðisflokksins í Fjarðabyggð.
Af stjórnarháttum eins manns í Skeiða- og Gnúpverjahreppi – Yfirgangur og atlaga að lýðræði Gerður Stefánsdóttir Skoðun
Skoðun Íslenskt mállíkan – fullveldi eða útvistunarsamningur? Jón Guðnason,Hrafn Loftsson,Stefán Ólafsson,Kristinn R. Þórisson,Hannes Högni Vilhjálmsson,Henning Arnór Úlfarsson skrifar
Skoðun Hver borgar fyrir auknar strandveiðar? Björk Ingvarsdóttir,Mikael Rafn L. Steingrímsson skrifar
Skoðun Staða Íslands í alþjóðakerfinu: Mikilvægi upplýstrar umræðu Auður Birna Stefánsdóttir,Tómas Joensen,Pia Hansson skrifar
Skoðun Uxahryggir og Kaldidalur – lykill að öflugri Borgarbyggð og betri ferðaþjónustu á Íslandi Sigurður Guðmundsson skrifar
Skoðun Að endurskilgreina velgengni: Frá auði og völdum til tengsla og velsældar Dóra Guðrún Guðmundsdóttir skrifar
Skoðun Börnin okkar eiga betra skilið en gjörunninn mat Brynja Hlíf Þorsteinsdóttir,Heiðbjört Ósk Ófeigsdóttir skrifar
Skoðun Af stjórnarháttum eins manns í Skeiða- og Gnúpverjahreppi – Yfirgangur og atlaga að lýðræði Gerður Stefánsdóttir skrifar
Skoðun Sýndarmennska Sjálfstæðisflokksins í bílastæðamálum miðborgarinnar Kristinn Sv. Helgason skrifar
Af stjórnarháttum eins manns í Skeiða- og Gnúpverjahreppi – Yfirgangur og atlaga að lýðræði Gerður Stefánsdóttir Skoðun