Ég vil ekki kosningar um mögulega ESB umsókn í haust Gunnar Ármannsson skrifar 18. mars 2026 10:18 Fyrir þessa skoðun mína mega þeir sem vilja uppnefna mig sem part af skrýmsladeild, ég sé með fasískar eða kommúnískar skoðanir, ég sé sjálfskipaður sérfræðingur, ég sé einfeldningur, lýðskrumari, loddari, kverúlant eða Trumpisti. En það er ekki málefnalegt. Með þessari skoðun minni er ég ekki að vanvirða þjóðina og lýðræðið og í þessari skoðun minni felst ekki forræðishyggja. Og á endanum treysti ég fólkinu í landinu til að ákveða þetta. Ég er bara ekki sammála aðferðafræðinni sem á að bjóða uppá. Evrópusambandsaðild var ekki kosningamál fyrir síðustu kosningar nema hjá einum flokki. Sem fékk um 15% atkvæða. Við þessar aðstæður finnst mér fráleitt að fara í einhverjar Evrópusambandsviðræður. Málið myndi hins vegar horfa öðru vísi við ef Evrópusambandsaðild væri á dagskrá í aðdraganda kosninga. Þá geta þeir flokkar sem það vilja talað máli sínu um þá aðild og ef niðurstaða kosninga felur í sér að tveir eða fleiri flokkar sem vilja aðildarviðræður fá yfir 50% atkvæða og mynda stjórn þá þarf enga þjóðaratkvæðagreiðslu um viðræður á þeim tímapunkti. Þá hafa landsmenn í raun þegar kosið um að þeir vilji fara í viðræður. Í kjölfarið gætu þessir flokkar farið í viðræður og reynt að ná þeirri bestu niðurstöðu sem þeir treysta sér til. Að fenginni bestu mögulegu niðurstöðu liggur fyrir ”hvað er í pakkanum.” Þá er eðlilegt að setja slíka niðurstöðu í þjóðaratkvæðgreiðslu. Þá liggja allar upplýsingar fyrir og fólk getur myndað sér skoðun á grundvelli fyrirliggjandi staðreynda. Myndi þjóðin samþykkja aðild að Evrópusambandinu við þessar aðstæður er óumdeilt að það þarf að breyta stjórnarskránni. Þá gætu stjórnvöld lagt til þær breytingar sem þarf og samþykkt. Við þær aðstæður þarf samkvæmt stjórnskipun okkar að rjúfa þing og kjósa aftur til Alþingis. Ef þær kosningar myndu leiða til þess að flokkar sem eru samþykkir aðild að Evrópusambandinu ná meirihluta þá samþykkja þeir stjórnarskrárbreytingarnar aftur og þá er hægt að klára Evrópusambands inngönguna. Samkvæmt þessari aðferðafræði fær þjóðin að kjósa þrisvar. Það er alvöru lýðræðisveisla. Að mínu mati er þjóðaratkvæðagreiðsla þann 29. ágúst nk. álíka gagnleg og að láta áhangendur FH og Hauka kjósa um það hvort liðið á að vinna. Flestir eru fyrirfram búnir að móta sér afstöðu og þeir sem eru það ekki munu aldrei fá fullkomlega óbrenglaðar og sannar upplýsingar til að byggja afstöðu sína á. Hvort sem kosið verður í haust eða þeirri aðferðafræði verði beitt sem mér hugnast betur þá mun ég segja nei við Evrópusambandsaðild. Og þá skiptir í mínum huga ekki máli hvað verður í pakkanum. Ástæðan er sú að ég vil ekki afsala mér neinum hluta af sjálfstæði þjóðarinnar í hendur stofnana Evrópusambandsins. Orðræðan um ”fullveldisafsal” og ”sjálfstæðisafsal” er í raun að ákveðnu leyti villandi og virðist sem fólk leggi mismunandi skilning í þessi orð. En það liggur þó væntanlega fyrir að þjóð sem hefur engu sjálfstæði afsalað er 100% sjálfstæð? Og ef hún afsalar sér þó ekki væri nema 1%, eða litlum hluta án skilgreiningar, þá er hún ekki lengur 100% sjálfstæð. Og síðan er hægt að deila um það hversu miklu sjálfstæði er óhætt að afsala án þess að glata sjálfstæðinu. Engu eða kannski smá? Og hvað má þetta ”smá” vera mikið? Meira að segja Kolbrún Þórdís Reykjafjörð Gylfadóttir, fyrrverandi varaformaður Sjálfstæðisflokksins, upplýsir um þetta í grein sinni í Morgunblaðinu síðasta sunnudag, sem margir mæra, m.a. höfundur Viðreisnar og fyrrum fjármálaráðherra, með því að segja: “Það er hins vegar hárrétt að í aðild fælist valdaframsal, sem stjórnarskrá okkar heimilar ekki.” Hagsæld Íslendinga hefur ekki falist í því að einangra sig frá öðrum þjóðum. Heldur þvert á móti með því að gera sig gildandi á alþjóðavettvangi með því að gera marga og víðtæka alþjóðasamninga um viðskipti og samstarf. Þar er EES samningurinn tvímælalaust sá stærsti og áhrifamesti. En að auki má nefna ótal samninga í gegnum EFTA við lönd í Evrópu, Ameríku, Asíu og Afríku. Sérsamninga við ESB, Kína, Færeyjar, Grænland og Bretland. TIFA samstarf við USA sem felur í sér sérstakan ramma fyrir samráð og samstarf í viðskiptum og fjárfestingum. Framangreinda samninga höfum við gert án þess að afsala okkur hluta af sjálfstæði okkar. Ég er þeirrar skoðunar að við eigum að halda áfram á sömu braut – án nokkurs sjálfstæðisafsals. Og það er strámennska að blanda Bjarti í Sumarhúsum inn í þessa umræðu. Hann vildi ekkert samstarf eða samvinnu. Höfundur er lögmaður. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Gunnar Ármannsson Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um framhald ESB-viðræðna Mest lesið Þarftu að vita mikið um ESB til að kjósa 29. ágúst? Árný Elínborg Ásgeirsdóttir Skoðun Samningaviðræður um Evrópusambandsaðild, já eða nei? Magnús Tumi Guðmundsson Skoðun Því er ekki betur vandað til verka? Fanný Gunnarsdóttir Skoðun Hvaða samningsrammi gildir? Erna Bjarnadóttir Skoðun SFS, hagsmunir og sannleikurinn Þórólfur Matthíasson Skoðun Daði í baði Bjarnheiður Hallsdóttir Skoðun Hégómi Haukur Eggertsson Skoðun Ef Ísland gengur í Evrópusambandið flyt ég til Danmerkur Benedikt Jóhannesson Skoðun Gullasninn Guðjón Þórir Sigfússon Skoðun Þessir þröngsýnu ungu bændur Sunna Þórarinsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Því er ekki betur vandað til verka? Fanný Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Hvaða samningsrammi gildir? Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Gullasninn Guðjón Þórir Sigfússon skrifar Skoðun Samningaviðræður um Evrópusambandsaðild, já eða nei? Magnús Tumi Guðmundsson skrifar Skoðun SFS, hagsmunir og sannleikurinn Þórólfur Matthíasson skrifar Skoðun Daði í baði Bjarnheiður Hallsdóttir skrifar Skoðun Hégómi Haukur Eggertsson skrifar Skoðun Við getum þetta sjálf – en hver græðir á því? Margrét Högnadóttir skrifar Skoðun Þarf fimm háskólagráður til að segja já? Berglind Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Já, já eða nei Þorsteinn Bergsson skrifar Skoðun Hvar má sleppa taumnum? Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Um sameiginleg verðmæti og veikleika stjórnkerfisins Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Nei við hindrunum - Ákvarðanir um Ísland á Íslandi Guðmundur Fertram Sigurjónsson skrifar Skoðun Ísland á eilífa hagsmuni en ekki eilífa bandamenn Lára Herborg Ólafsdóttir skrifar Skoðun Lífeyrissjóðirnir og aðalfundur Icelandair Kjartan Björgvinsson skrifar Skoðun Ísland og Færeyjar, yfirráð yfir auðlindum og fullveldi Ásgeir Daníelsson skrifar Skoðun Evrópskir hægrimenn eru Evrópusinnar Svavar Halldórsson skrifar Skoðun Evrópa - frá velferð til vígvæðingar Ólöf Benediktsdóttir skrifar Skoðun Ekki láta plata þig þann 29. ágúst Sveinn Atli Gunnarsson skrifar Skoðun Hver á fiskinn – og hvar verða verðmætin til? Baldur Johnsen skrifar Skoðun Gögnin sýna að Evrópa er langmikilvægasta markaðssvæði Íslands Gísli Hjálmtýsson skrifar Skoðun Grænland – áttu við Ísland? Damien Degeorges skrifar Skoðun Skítamixsumarið mikla Hulda Hallgrímsdóttir skrifar Skoðun Vextir, verðbólga, verðtrygging og íslenska veðráttan Árni Rúnar Þorvaldsson skrifar Skoðun 30 dæmi um villandi framsetningu í efnahagsgreiningu Áfram Íslands Gauti B. Eggertsson skrifar Skoðun Já til að sjá – áhættuspil? Guðmundur Edgarsson skrifar Skoðun Það eru breyttir tímar Þóroddur Ingvarsson skrifar Skoðun Er íslensk útgerð og kvótakerfi góð ástæða til að kjósa já 29. ágúst? Arndís Vala Arnfinnsdóttir skrifar Skoðun Ef Ísland gengur í Evrópusambandið flyt ég til Danmerkur Benedikt Jóhannesson skrifar Skoðun ESB hefur styrkt gróðahyggju á kostnað félagshyggju Ögmundur Jónasson skrifar Sjá meira
Fyrir þessa skoðun mína mega þeir sem vilja uppnefna mig sem part af skrýmsladeild, ég sé með fasískar eða kommúnískar skoðanir, ég sé sjálfskipaður sérfræðingur, ég sé einfeldningur, lýðskrumari, loddari, kverúlant eða Trumpisti. En það er ekki málefnalegt. Með þessari skoðun minni er ég ekki að vanvirða þjóðina og lýðræðið og í þessari skoðun minni felst ekki forræðishyggja. Og á endanum treysti ég fólkinu í landinu til að ákveða þetta. Ég er bara ekki sammála aðferðafræðinni sem á að bjóða uppá. Evrópusambandsaðild var ekki kosningamál fyrir síðustu kosningar nema hjá einum flokki. Sem fékk um 15% atkvæða. Við þessar aðstæður finnst mér fráleitt að fara í einhverjar Evrópusambandsviðræður. Málið myndi hins vegar horfa öðru vísi við ef Evrópusambandsaðild væri á dagskrá í aðdraganda kosninga. Þá geta þeir flokkar sem það vilja talað máli sínu um þá aðild og ef niðurstaða kosninga felur í sér að tveir eða fleiri flokkar sem vilja aðildarviðræður fá yfir 50% atkvæða og mynda stjórn þá þarf enga þjóðaratkvæðagreiðslu um viðræður á þeim tímapunkti. Þá hafa landsmenn í raun þegar kosið um að þeir vilji fara í viðræður. Í kjölfarið gætu þessir flokkar farið í viðræður og reynt að ná þeirri bestu niðurstöðu sem þeir treysta sér til. Að fenginni bestu mögulegu niðurstöðu liggur fyrir ”hvað er í pakkanum.” Þá er eðlilegt að setja slíka niðurstöðu í þjóðaratkvæðgreiðslu. Þá liggja allar upplýsingar fyrir og fólk getur myndað sér skoðun á grundvelli fyrirliggjandi staðreynda. Myndi þjóðin samþykkja aðild að Evrópusambandinu við þessar aðstæður er óumdeilt að það þarf að breyta stjórnarskránni. Þá gætu stjórnvöld lagt til þær breytingar sem þarf og samþykkt. Við þær aðstæður þarf samkvæmt stjórnskipun okkar að rjúfa þing og kjósa aftur til Alþingis. Ef þær kosningar myndu leiða til þess að flokkar sem eru samþykkir aðild að Evrópusambandinu ná meirihluta þá samþykkja þeir stjórnarskrárbreytingarnar aftur og þá er hægt að klára Evrópusambands inngönguna. Samkvæmt þessari aðferðafræði fær þjóðin að kjósa þrisvar. Það er alvöru lýðræðisveisla. Að mínu mati er þjóðaratkvæðagreiðsla þann 29. ágúst nk. álíka gagnleg og að láta áhangendur FH og Hauka kjósa um það hvort liðið á að vinna. Flestir eru fyrirfram búnir að móta sér afstöðu og þeir sem eru það ekki munu aldrei fá fullkomlega óbrenglaðar og sannar upplýsingar til að byggja afstöðu sína á. Hvort sem kosið verður í haust eða þeirri aðferðafræði verði beitt sem mér hugnast betur þá mun ég segja nei við Evrópusambandsaðild. Og þá skiptir í mínum huga ekki máli hvað verður í pakkanum. Ástæðan er sú að ég vil ekki afsala mér neinum hluta af sjálfstæði þjóðarinnar í hendur stofnana Evrópusambandsins. Orðræðan um ”fullveldisafsal” og ”sjálfstæðisafsal” er í raun að ákveðnu leyti villandi og virðist sem fólk leggi mismunandi skilning í þessi orð. En það liggur þó væntanlega fyrir að þjóð sem hefur engu sjálfstæði afsalað er 100% sjálfstæð? Og ef hún afsalar sér þó ekki væri nema 1%, eða litlum hluta án skilgreiningar, þá er hún ekki lengur 100% sjálfstæð. Og síðan er hægt að deila um það hversu miklu sjálfstæði er óhætt að afsala án þess að glata sjálfstæðinu. Engu eða kannski smá? Og hvað má þetta ”smá” vera mikið? Meira að segja Kolbrún Þórdís Reykjafjörð Gylfadóttir, fyrrverandi varaformaður Sjálfstæðisflokksins, upplýsir um þetta í grein sinni í Morgunblaðinu síðasta sunnudag, sem margir mæra, m.a. höfundur Viðreisnar og fyrrum fjármálaráðherra, með því að segja: “Það er hins vegar hárrétt að í aðild fælist valdaframsal, sem stjórnarskrá okkar heimilar ekki.” Hagsæld Íslendinga hefur ekki falist í því að einangra sig frá öðrum þjóðum. Heldur þvert á móti með því að gera sig gildandi á alþjóðavettvangi með því að gera marga og víðtæka alþjóðasamninga um viðskipti og samstarf. Þar er EES samningurinn tvímælalaust sá stærsti og áhrifamesti. En að auki má nefna ótal samninga í gegnum EFTA við lönd í Evrópu, Ameríku, Asíu og Afríku. Sérsamninga við ESB, Kína, Færeyjar, Grænland og Bretland. TIFA samstarf við USA sem felur í sér sérstakan ramma fyrir samráð og samstarf í viðskiptum og fjárfestingum. Framangreinda samninga höfum við gert án þess að afsala okkur hluta af sjálfstæði okkar. Ég er þeirrar skoðunar að við eigum að halda áfram á sömu braut – án nokkurs sjálfstæðisafsals. Og það er strámennska að blanda Bjarti í Sumarhúsum inn í þessa umræðu. Hann vildi ekkert samstarf eða samvinnu. Höfundur er lögmaður.
Skoðun 30 dæmi um villandi framsetningu í efnahagsgreiningu Áfram Íslands Gauti B. Eggertsson skrifar
Skoðun Er íslensk útgerð og kvótakerfi góð ástæða til að kjósa já 29. ágúst? Arndís Vala Arnfinnsdóttir skrifar