Mark­vissar að­gerðir til að styrkja landa­mæri

Á rúmu ári hefur ríkisstjórnin tekið af skarið í útlendingamálum. Við höfum styrkt landamæraeftirlit, eflt lögreglu og breytt verklagi.

Þegar ég tók við embætti dómsmálaráðherra blasti algert stefnuleysi við í útlendingamálum. Það blasti líka við að ekkert hafði gerst í fangelsismálum um árabil. Margt af því sem við stöndum frammi fyrir í dag er augljós afleiðing þess að ríkisstjórnin var sundruð í þessum málaflokkum. Skilaboð síðustu ríkisstjórnar voru aldrei skýr í þessum efnum og það voru aðgerðir þeirra ekki heldur. Almenningur upplifði stjórnleysi og tiltrú á kerfið fór minnkandi.

Við heyrum nú orð Sjálfstæðismanna sem tala um hver þeirra afstaða hafi verið. Vandamálið er bara að ríkisstjórn er ekki málstofa. Ríkisstjórn verður að geta hrint stefnu í framkvæmd. Það erum við nú að gera. Skref fyrir skref. Öryggi fólksins í landinu er frumskylda ríkisins. Við tökum þessu verkefni alvarlega.

Stefna og aðgerðir fara nú saman

Í síðustu viku varð þýðingarmikið frumvarp um Schengen-upplýsingakerfið að lögum. Hvað erum við að gera með þessari breytingu?

Við erum að styrkja landamæraeftirlit. Við erum að veita lögreglu aðgang að mikilvægum upplýsingum í rauntíma. Greiningargeta lögreglu eflist enn frekar og viðbragðsgeta er aukin gegn skipulagðri glæpastarfsemi og hryðjuverkum. Þetta gerum við með skilvirku samstarfi við önnur aðildarríki Schengen og Europol.

Schengen-upplýsingakerfið er eitt mikilvægasta verkfæri Evrópu í löggæslu- og öryggismálum. Kerfið tryggir öryggi með miðlun upplýsinga milli ríkja, m.a. í þeim tilgangi að koma í veg fyrir og uppræta brotahópa.

Aðgerðir gegn glæpastarfsemi

Lögum þarf að fylgja í framkvæmd. Þess vegna höfum við þegar ráðist í aðgerðir sem styðja við raunverulegar breytingar.

Frumvarp mitt um farþegalista er orðið að lögum. Lögin skylda flugfélög til að afhenda alla farþegalista. Það er sjálfsögð krafa að við vitum hverjir koma til landsins.

Við höfum fjölgað lögreglumönnum. Viðhöfum kynnt fyrstu heildarstefnu Íslands gegn skipulagðri glæpastarfsemi. Nýlegar aðgerðir íslensku lögreglunnar í samvinnu við önnur ríki og Europol þar sem fjölþjóðlegur glæpahópur var upprættur sýna mikilvægi þess að evrópsk ríki vinni saman til að tryggja öryggi borgaranna.

Ísland á ekki að vera veikur hlekkur í alþjóðlegu samhengi.

Brottvísanir og endurkomubann

Fólk í landinu les nú reglulega fréttir af því að glæpamönnum hafi verið brottvísað af landinu. Það hefur markvisst verið unnið að því að brottvísa EES-borgurum sem hafa gerst sekir um afbrot. Frjáls för fólks felur ekki í sér frjálsa för glæpamanna.

Við ætlum líka að brottvísa erlendum föngum með litla eða enga tengingu við Ísland. Frumvarp þess efnis mun gera að verkum að tugir glæpamanna verði sendir úr landi. Brottvísunum fylgir alltaf endurkomubann til landsins og jafnvel inn á Schengen-svæðið allt.

Sú ríkisstjórn sem nú situr hefur tekið markviss skref til að stemma stigu við glæpum í landinu.

Ísland á að vera samfélag sem stendur vörð um mannréttindi og alþjóðlegar skuldbindingar. Ísland á líka að standa vörð um öryggi, réttarríkið og traust almennings. Þessi tvö sjónarmið útiloka ekki hvort annað, heldur eru þau grunnurinn að frjálslyndu samfélagi.

Höfundur er dómsmálaráðherra.