Ef fyrirtæki nota AI til að fækka fólki, eru þau að hugsa of smátt Vaka Ágústsdóttir skrifar 1. júní 2026 15:00 Gervigreindin mun breyta vinnumarkaðnum — en stærsta tækifærið felst ekki í niðurskurði, heldur í vexti. Fyrirtæki sem sjá hana eingöngu sem sparnaðartæki missa af stærri myndinni. Það er mikið talað um áhrif gervigreindar á vinnumarkaðinn. Hún á að auka skilvirkni, spara tíma, einfalda ferla og — í sumum tilfellum — leysa ákveðin störf af hólmi. Og já, hún mun gera það. Það væri óraunhæft að halda öðru fram. Tæknin hefur alltaf breytt vinnumarkaðnum. Við hættum að þurfa að hringja í klukkuna til að stilla úrið. Símaskrár hurfu. Internetið umbreytti því hvernig við finnum upplýsingar, eigum samskipti og veitum þjónustu. Sjálfvirknin hefur í áratugi tekið yfir endurtekin verkefni. Gervigreindin er einfaldlega næsta skref í þeirri þróun. En umræðan er oft of þröng. Of mörg fyrirtæki virðast fyrst og fremst horfa á gervigreind sem leið til að fækka starfsfólki, skera niður launakostnað og gera meira með færri höndum. Það getur skilað árangri til skamms tíma, en sem langtímastefna er það takmarkað sjónarhorn. Raunverulegt tækifæri gervigreindar snýst ekki um að gera það sama með færra fólki. Það snýst um að geta gert meira. Fyrirtæki sem nýta gervigreind vel geta þjónustað viðskiptavini hraðar og betur, tekið betri ákvarðanir og þróað nýjar vörur og þjónustu með meiri hraða en áður. Þau geta losað starfsfólk undan verkefnum sem skapa lítið virði og nýtt tímann í það sem skiptir raunverulega máli: samskipti, lausn flókinna vandamála, sköpun, gæði og uppbyggingu trausts. Það verða verðmætin verða til. Þegar fyrirtæki nálgast gervigreind spyrja mörg: „Hvað getum við látið AI gera í staðinn fyrir fólk?“ Sú spurning leiðir nánast óhjákvæmilega til niðurskurðar. Betri spurning er: „Hvað getum við gert meira — eða betur — ef fólkið okkar fær AI sem verkfæri?“ Þetta er ekki bara orðalag. Þetta er gjörólík hugsun. Fyrri spurningin snýst um að minnka. Seinni snýst um að vaxa. Höfundur er sérfræðingur í mannauðsmálum með meistaragráðu í vinnusálfræði og stofnandi VÁ Ráðgjafar. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Gervigreind Vinnumarkaður Tækni Mest lesið Varanlegar undanþágur eru möguleiki Per Ekström Skoðun Er Ísland Manchester City og ESB Sheffield United Gauti Eggertsson Skoðun Þreifað á „pakkanum“ Hlín Leifsdóttir Skoðun Kúnstin að naga blýanta Hrafnkell Tumi Kolbeinsson Skoðun Hverju erum við eiginlega að fórna fyrir „lægra atvinnuleysi“? Sveinn Atli Gunnarsson Skoðun Upplýst lýðræði - Lærdómurinn af einni leiðréttingu Sigurður Sigurðsson Skoðun Gjaldþrotasaga flugfélaga er alvarleg áminning um skaða krónunnar Baldur Pétursson Skoðun Fullyrðingar utanríkisráðherra um samningssvigrúm Íslands Erna Bjarnadóttir Skoðun Hvernig lögum við vanstillt stjórnmál? Gunnar Már Gunnarsson Skoðun Finnar elska ESB Halldór Jörgen Olesen Skoðun Skoðun Skoðun Kúnstin að naga blýanta Hrafnkell Tumi Kolbeinsson skrifar Skoðun Hverju erum við eiginlega að fórna fyrir „lægra atvinnuleysi“? Sveinn Atli Gunnarsson skrifar Skoðun Upplýst lýðræði - Lærdómurinn af einni leiðréttingu Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Fullyrðingar utanríkisráðherra um samningssvigrúm Íslands Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Þreifað á „pakkanum“ Hlín Leifsdóttir skrifar Skoðun Er Ísland Manchester City og ESB Sheffield United Gauti Eggertsson skrifar Skoðun Varanlegar undanþágur eru möguleiki Per Ekström skrifar Skoðun Hvernig lögum við vanstillt stjórnmál? Gunnar Már Gunnarsson skrifar Skoðun Gjaldþrotasaga flugfélaga er alvarleg áminning um skaða krónunnar Baldur Pétursson skrifar Skoðun Einfaldasta sagan er ekki alltaf sú sanna Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Það er ekki nóg að tala um geðheilbrigði. Það er kominn tími á aðgerðir Jóna Kristín Einarsdóttir skrifar Skoðun Hver fer í slíkar „samningaviðræður“? Hjörtur J. Guðmundsson skrifar Skoðun Sættum okkur ekki við atvinnuleysi Illugi Gunnarsson,Ragnhildur Björt Björnsdóttir skrifar Skoðun Íslenskir vefir á faraldsfæti Birgir Hrafn Birgisson skrifar Skoðun Ég er ekki Evrópusinni Óðinn Freyr Baldursson skrifar Skoðun Hjarðarbólsoddi Oddur Sigurðsson skrifar Skoðun Þetta snýst um aðild Gunnar Bragi Sveinsson skrifar Skoðun Standast orkufyrirtæki ríkisins grundvallargildi fjármálaráðherra? Embla Einarsdóttir skrifar Skoðun Hvers vegna „nei“ er eina rökrétta svarið þann 29. ágúst Eggert Sigurbergsson skrifar Skoðun Hvaða kröfur eigum við að gera? Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Hvers vegna venjulegt launafólk á að segja JÁ? Margrét Högnadóttir skrifar Skoðun Stóra leiðréttingarmálið, einhverjir Hollendingar og kollegar Guðlaugur Þór Þórðarson skrifar Skoðun Er kominn tími á „Íslenska landklasann“? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Um hvað er hægt að semja? Jónas Már Torfason skrifar Skoðun Sumarið, samveran og samspil taugakerfa Sigrún Þóra Sveinsdóttir skrifar Skoðun Þegar peningarnir og pólitíkin mæta nýjum veruleika Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Bíp... bíp... bíp… Hilmar Kristinsson skrifar Skoðun Króna eða evra? Bolli Héðinsson skrifar Skoðun Dauðans alvara – fölsuð lyf og ólögleg lyfsala Alma D. Möller,Rúna Hauksdóttir skrifar Skoðun Hvað er samfélagsmiðill? Anna Laufey Stefánsdóttir skrifar Sjá meira
Gervigreindin mun breyta vinnumarkaðnum — en stærsta tækifærið felst ekki í niðurskurði, heldur í vexti. Fyrirtæki sem sjá hana eingöngu sem sparnaðartæki missa af stærri myndinni. Það er mikið talað um áhrif gervigreindar á vinnumarkaðinn. Hún á að auka skilvirkni, spara tíma, einfalda ferla og — í sumum tilfellum — leysa ákveðin störf af hólmi. Og já, hún mun gera það. Það væri óraunhæft að halda öðru fram. Tæknin hefur alltaf breytt vinnumarkaðnum. Við hættum að þurfa að hringja í klukkuna til að stilla úrið. Símaskrár hurfu. Internetið umbreytti því hvernig við finnum upplýsingar, eigum samskipti og veitum þjónustu. Sjálfvirknin hefur í áratugi tekið yfir endurtekin verkefni. Gervigreindin er einfaldlega næsta skref í þeirri þróun. En umræðan er oft of þröng. Of mörg fyrirtæki virðast fyrst og fremst horfa á gervigreind sem leið til að fækka starfsfólki, skera niður launakostnað og gera meira með færri höndum. Það getur skilað árangri til skamms tíma, en sem langtímastefna er það takmarkað sjónarhorn. Raunverulegt tækifæri gervigreindar snýst ekki um að gera það sama með færra fólki. Það snýst um að geta gert meira. Fyrirtæki sem nýta gervigreind vel geta þjónustað viðskiptavini hraðar og betur, tekið betri ákvarðanir og þróað nýjar vörur og þjónustu með meiri hraða en áður. Þau geta losað starfsfólk undan verkefnum sem skapa lítið virði og nýtt tímann í það sem skiptir raunverulega máli: samskipti, lausn flókinna vandamála, sköpun, gæði og uppbyggingu trausts. Það verða verðmætin verða til. Þegar fyrirtæki nálgast gervigreind spyrja mörg: „Hvað getum við látið AI gera í staðinn fyrir fólk?“ Sú spurning leiðir nánast óhjákvæmilega til niðurskurðar. Betri spurning er: „Hvað getum við gert meira — eða betur — ef fólkið okkar fær AI sem verkfæri?“ Þetta er ekki bara orðalag. Þetta er gjörólík hugsun. Fyrri spurningin snýst um að minnka. Seinni snýst um að vaxa. Höfundur er sérfræðingur í mannauðsmálum með meistaragráðu í vinnusálfræði og stofnandi VÁ Ráðgjafar.
Skoðun Hverju erum við eiginlega að fórna fyrir „lægra atvinnuleysi“? Sveinn Atli Gunnarsson skrifar
Skoðun Gjaldþrotasaga flugfélaga er alvarleg áminning um skaða krónunnar Baldur Pétursson skrifar
Skoðun Það er ekki nóg að tala um geðheilbrigði. Það er kominn tími á aðgerðir Jóna Kristín Einarsdóttir skrifar
Skoðun Standast orkufyrirtæki ríkisins grundvallargildi fjármálaráðherra? Embla Einarsdóttir skrifar
Skoðun Stóra leiðréttingarmálið, einhverjir Hollendingar og kollegar Guðlaugur Þór Þórðarson skrifar