Skutlið að sliga margar fjölskyldur Kolbrún Baldursdóttir skrifar 2. júní 2026 07:00 Í nútímasamfélagi eru dagar margra fjölskyldna orðnir afar annasamir. Foreldrar þurfa að samræma vinnu, skóla barna sinna, heimilishald og tómstundir barna á sama tíma og umferð, fjarlægðir og tímaskortur setja svip á daglegt líf. Fyrir marga verða síðdegisstundirnar að kapphlaupi við klukkuna þar sem skutl á milli skóla, æfinga og tómstunda tekur bæði tíma og orku. Þetta getur reynst sérstaklega erfitt fyrir foreldra sem hafa ekki bíl, stuðningsnet eða sveigjanlegan vinnutíma. Skólabyggingar vannýttar Ein lausn sem vert er að skoða er að nýta skólann betur sem miðju í lífi barna. Með því að bjóða í auknum mæli upp á listir, félagsstarf og aðrar tómstundir í skólahúsnæði eftir að kennslu lýkur mætti einfalda daginn til muna. Börn þyrftu síður að ferðast á milli staða; leiðbeinendur, þjálfarar og kennarar gætu komið til þeirra og haldið starfinu áfram innan sama umhverfis. Margar skólahljómsveitir hafa þegar sýnt að slík samfella getur virkað vel, þar sem tónlistarnám og skólastarf tengjast með góðum árangri. Fleira jákvætt fæst með þessu fyrirkomulagi því með færri bílferðum mætti líka draga úr umferð og losun og gefa fjölskyldum meiri tíma saman. Stýrihópur á vegum barna- og menntamálaráðherra vinnur nú að stefnu og aðgerðum sem eiga að tryggja börnum jöfn tækifæri og rjúfa vítahring fátæktar. Undirrituð fer fyrir starfshópnum en stefnt er að því að kynna drög að aðgerðum í samráðsgátt um mitt sumar. Skóli og frístund undir sama þaki Hópurinn hefur átt víðtækt samráð við fjölskyldur, sveitarfélög, skólasamfélagið, félagasamtök og aðra hagaðila. Í því samtali hefur hugmyndin um aukna samþættingu skóla og frístundastarfs; að skóli og frístund verði undir sama þaki æ oftar komið til tals. Samþætting sem þessi gæti dregið verulega úr álagi á fjölskyldur. Foreldrar þyrftu ekki að hlaupa úr vinnu til að keyra börn milli staða eða setja saman flókna áætlun um skutl milli staða. Börnin nytu meiri stöðugleika, dagurinn yrði samfelldari og minni tími færi í bið, akstur og óvissu. Aukin samfella milli skóla og frístunda gæti jafnframt styrkt félagsleg tengsl, öryggi og vellíðan barna. Liður í að auka jöfnuð Þetta snýst einnig um jafnrétti. Í dag ráða aðstæður foreldra oft miklu um hvort börn komast í tómstundir. Samfella skóla og frístundastarfs gæti reynst tekjulágum barnafjölskyldum sérstaklega vel. það myndi draga úr kostnaði, skutli og skipulagsálagi. Ef fjölbreytt starf færi fram innan skólans yrðu tækifærin aðgengilegri, óháð efnahag, búsetu eða samgöngumöguleikum. Þetta getur skipt sköpum fyrir börn sem annars missa af mikilvægu félagslegu og uppbyggilegu starfi. Áskoranirnar eru vissulega til staðar en ávinningurinn getur verið mikill. Skóli og frístund undir sama þaki er ekki aðeins skipulagsmál. Það er leið til að byggja barnvænna samfélag og jafna tækifæri barna. Höfundur er þingkona Flokks fólksins. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir Mest lesið Litla beiðnin kemur fyrst, svo sú stóra. Birna Bragadóttir Skoðun Nei fyrir komandi kynslóðir Ingibjörg H. Sverrisdóttir Skoðun Angan lótusblómsins Meyvant Þórólfsson Skoðun Rétturinn er sá sami – en tækifærið er það ekki Anna Margrét Bjarnadóttir Skoðun Aðildarviðræður eru ekki prufuáskrift Guðbjörg Oddný Jónasdóttir Skoðun Hvernig lækka vextir með upptöku evru? Gauti B. Eggertsson Skoðun Er betra? Sigþrúður Ármann Skoðun Ísland, Evrópa og áhrifasvæði stórvelda Þorsteinn Kristinsson Skoðun Hinn ólánsami Ólafur Ragnar Lúðvík Bergvinsson Skoðun Er ég að bregðast börnunum mínum með því að segja NEI? Monika Margrét Stefánsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Rétturinn er sá sami – en tækifærið er það ekki Anna Margrét Bjarnadóttir skrifar Skoðun Litla beiðnin kemur fyrst, svo sú stóra. Birna Bragadóttir skrifar Skoðun Nei fyrir komandi kynslóðir Ingibjörg H. Sverrisdóttir skrifar Skoðun Angan lótusblómsins Meyvant Þórólfsson skrifar Skoðun Er ég að bregðast börnunum mínum með því að segja NEI? Monika Margrét Stefánsdóttir skrifar Skoðun Gamli sáttmálinn og sá nýi Aðalsteinn Már Þorsteinsson skrifar Skoðun Er betra? Sigþrúður Ármann skrifar Skoðun Útgerðarauðvaldið vill í ESB - ég segi nei Ögmundur Jónasson skrifar Skoðun Gervigreind, gagnaver og tækifæri Íslands Eymundur Sigurðsson skrifar Skoðun Sveitirnar þagna Walter Fannar Kristjánsson skrifar Skoðun Áður en lengra er haldið Þórarinn Ingi Pétursson skrifar Skoðun Erum við of fljót að kenna samfélagsmiðlum um? Elísabet Reynisdóttir skrifar Skoðun Börn læra ekki fyrir framtíð sem þau skynja ekki Helgi S. Karlsson skrifar Skoðun Danir, ESB og staða Íslands Finnur Torfi Magnússon skrifar Skoðun Hvað kostar „þetta reddast“? Guðríður Lára Þrastardóttir skrifar Skoðun Frá öllum til allra með nútímalegum sjúkratryggingum Sigurður H. Helgason skrifar Skoðun Tækifærið er núna Agnar H. Johnson skrifar Skoðun Einelti og samskiptahættir kvenna á Íslandi Vigdís Ásgeirsdóttir skrifar Skoðun 600 þúsund manna Ísland – ætlum við að byggja það sjálf? Eyjólfur Ingvi Bjarnason skrifar Skoðun Hlaupið er búið - en láttu það ekki stoppa þig Sigrún Elva Einarsdóttir skrifar Skoðun Aðildarviðræður eru ekki prufuáskrift Guðbjörg Oddný Jónasdóttir skrifar Skoðun Trump á ekki að vera ástæðan Friðjón R. Friðjónsson skrifar Skoðun Hvernig lækka vextir með upptöku evru? Gauti B. Eggertsson skrifar Skoðun Eldra fólk ætti alls ekki að kjósa nei Björn B Björnsson skrifar Skoðun Fleiri valkostir og sterkari staða ef við segjum já Ragna Sigurðardóttir skrifar Skoðun Samkeppniseftirlitið eitt og sér Sigurjón Þórðarson skrifar Skoðun Opnum dyr fyrir innviðafjárfestingu um allt land Logi Einarsson skrifar Skoðun Hinn ólánsami Ólafur Ragnar Lúðvík Bergvinsson skrifar Skoðun Milljarða ávinningur af evru – fyrir heimilin, fyrirtækin, ríkið, sveitarfélögin og þjóðina alla Baldur Pétursson skrifar Skoðun Skipulag sem má ekki borga sig! Íris Björk Hreinsdóttir skrifar Sjá meira
Í nútímasamfélagi eru dagar margra fjölskyldna orðnir afar annasamir. Foreldrar þurfa að samræma vinnu, skóla barna sinna, heimilishald og tómstundir barna á sama tíma og umferð, fjarlægðir og tímaskortur setja svip á daglegt líf. Fyrir marga verða síðdegisstundirnar að kapphlaupi við klukkuna þar sem skutl á milli skóla, æfinga og tómstunda tekur bæði tíma og orku. Þetta getur reynst sérstaklega erfitt fyrir foreldra sem hafa ekki bíl, stuðningsnet eða sveigjanlegan vinnutíma. Skólabyggingar vannýttar Ein lausn sem vert er að skoða er að nýta skólann betur sem miðju í lífi barna. Með því að bjóða í auknum mæli upp á listir, félagsstarf og aðrar tómstundir í skólahúsnæði eftir að kennslu lýkur mætti einfalda daginn til muna. Börn þyrftu síður að ferðast á milli staða; leiðbeinendur, þjálfarar og kennarar gætu komið til þeirra og haldið starfinu áfram innan sama umhverfis. Margar skólahljómsveitir hafa þegar sýnt að slík samfella getur virkað vel, þar sem tónlistarnám og skólastarf tengjast með góðum árangri. Fleira jákvætt fæst með þessu fyrirkomulagi því með færri bílferðum mætti líka draga úr umferð og losun og gefa fjölskyldum meiri tíma saman. Stýrihópur á vegum barna- og menntamálaráðherra vinnur nú að stefnu og aðgerðum sem eiga að tryggja börnum jöfn tækifæri og rjúfa vítahring fátæktar. Undirrituð fer fyrir starfshópnum en stefnt er að því að kynna drög að aðgerðum í samráðsgátt um mitt sumar. Skóli og frístund undir sama þaki Hópurinn hefur átt víðtækt samráð við fjölskyldur, sveitarfélög, skólasamfélagið, félagasamtök og aðra hagaðila. Í því samtali hefur hugmyndin um aukna samþættingu skóla og frístundastarfs; að skóli og frístund verði undir sama þaki æ oftar komið til tals. Samþætting sem þessi gæti dregið verulega úr álagi á fjölskyldur. Foreldrar þyrftu ekki að hlaupa úr vinnu til að keyra börn milli staða eða setja saman flókna áætlun um skutl milli staða. Börnin nytu meiri stöðugleika, dagurinn yrði samfelldari og minni tími færi í bið, akstur og óvissu. Aukin samfella milli skóla og frístunda gæti jafnframt styrkt félagsleg tengsl, öryggi og vellíðan barna. Liður í að auka jöfnuð Þetta snýst einnig um jafnrétti. Í dag ráða aðstæður foreldra oft miklu um hvort börn komast í tómstundir. Samfella skóla og frístundastarfs gæti reynst tekjulágum barnafjölskyldum sérstaklega vel. það myndi draga úr kostnaði, skutli og skipulagsálagi. Ef fjölbreytt starf færi fram innan skólans yrðu tækifærin aðgengilegri, óháð efnahag, búsetu eða samgöngumöguleikum. Þetta getur skipt sköpum fyrir börn sem annars missa af mikilvægu félagslegu og uppbyggilegu starfi. Áskoranirnar eru vissulega til staðar en ávinningurinn getur verið mikill. Skóli og frístund undir sama þaki er ekki aðeins skipulagsmál. Það er leið til að byggja barnvænna samfélag og jafna tækifæri barna. Höfundur er þingkona Flokks fólksins.
Skoðun Milljarða ávinningur af evru – fyrir heimilin, fyrirtækin, ríkið, sveitarfélögin og þjóðina alla Baldur Pétursson skrifar