Hugleiðing í tilefni að þjóðhátíðardegi Íslands: Grundvöllur sjálfstæðisins var barátta þeirra fátæku fyrir betra samfélagi Ágúst Valves Jóhannesson skrifar 17. júní 2026 13:46 Til hamingju með daginn kæru samlandar með þjóðhátíðardag Íslands. Þessi dagur varð ekki til að sjálfu sér, heldur vegna erfiðisvinnu þúsunda við að búa hér til samfélag sem gat kallað sig sjálfstætt og fullvalda ríki. Erfiðisvinna þessara þúsunda sem áttu uppruna sinn í örbyggð, fátæku bændasamfélagi sem gat vart sagt sig eiga í sig og á væri með inngöngu í Evrópusambandið gert að engu. Sú mikli uppgangur sem hófst með nýsköpun Einars Olgeirssonar og félaga með kaupum á síðutogurum sem bjó til fyrstu iðnaðarstarfsemi hér á landi yrði að engu með inngöngu í Evrópusambandið. Þegar talað er um lága vexti, sem eru alls ekki sjálfgefnir, lágri verðbólgu, sem heldur er ekki sjálfgefið þá bliknar slíkt í samanburði við það efnahagslega sjálfstæði sem upphófst með nýsköpuninni sem kostaði blóð, svita og tár forfeðra okkar og mæðra. Magnús Sigmundsson orti kvæðið Freyja sem hann söng svo með Karlakórnum Fjallabræðrum en í laginu segir: ,,Ég seldi þig. Fiskinn í sjónum og fjöreggin mín, grundirnar, fjöllin og vötnin þin. Fyrir hvað?“ Þjóð getur ekki kallað sig sjálfstæða sem ekki er sér sjálfbær efnahagslega. Fjöllin, vötnin, fiskurinn og slétturnar koma alltaf til með að vera sú grunnauðlind sem allar þjóðir þurfa að hafa til að byggja sig upp efnahagslega og um leið sitt sjálfstæði. Fyrrnefndur Einar Olgeirsson áttaði sig á því, enda fáir hérlendis sem var ákafari sjálfstæðismaður á sína vísu. Ekki sá Sjálfstæðismaður sem reiðubúinn er að selja undan landinu grunnauðlindirnar, heldur sá hann þörfina á því að þjóðin þyrfti á því að halda að hafa fullt forræði á sínum fjöreggjum til þess að öðlast sjálfstæði. Vísa Magnúsar snýst um þá heimssýn sem verður raunveruleg þegar þjóðin hefur verið svipt að fullu því sem hún vann svo ötullega að. Það er vinsælt hjá aðildarsinnum að brigsla þeim sem ekki eru á því að gangast erinda Evrópusambandsins í einu og öllu og gefa eftir vald sitt á efnahagsmálum, að vera undir hælnum á auðvaldi landsins eða aðhyllast gamaldags þjóðernisrembing. Um það snúastþessi mál ekki, á engan hátt. Aldrei. Sjálfstæðið byggist á því að hafa fullt forræði á sjálfum sér, grunnauðlindunum og sínum viðskipta- og efnahagslegu hagsmunum. Það er öllum ljóst að á Íslandi er margt í ólestri. Þjóðin þarf að fá á ný forræði á sínum fjöreggjum og krefjast réttlætis í forríku landi. Innganga í Evrópusambandið kemur ekki til með að breyta nokkru í þá átt. Heldur þvert á móti, það óréttlæti sem við þekkjum í nútímasamfélagi okkar verður boltað niður til fjarlægðrar framtíðar með inngöngu í Evrópusambandið. Sjálfstæð þjóð er upplýst þjóð og upplýst þjóð veit hvað hún á að gera 29. ágúst næstkomandi. Höfundur er stjórnmálafræðingur og starfar sem sjómaður. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein 17. júní Mest lesið Skóli án aðgreiningar má missa sín Kristín Kolbrún Waage Kolbeinsdóttir Skoðun Norðurlönd gætu misst Grænland og Færeyjar ef endurskoðun Helsingforssamningsins dregst á langinn Maiken Poulsen Englund,Lars Barfoed,Torbjörn Nyström,Sara Fleischer,Hrannar Björn Arnarsson Skoðun Loftbrú og Ölfusárbrú eru mikilvægari en börn Grímur Atlason Skoðun Starfsfólk Reykjavíkurborgar er ekki tilraunaverkefni Brynhildur Heiðar- og Ómarsdóttir,Þorkell Heiðarsson Skoðun Telur Samfylkingin að Mette Frederiksen sé rasisti? Elliði Vignisson Skoðun Frumkvöðull snýst gegn eigin hugmyndum Sigurjón Þórðarson Skoðun Í framlínu náttúruverndar í 50 ár Magnús Hallur Jónsson Skoðun Þátttaka skiptir máli – alþjóðlegur dagur iðjuþjálfunar Þóra Leósdóttir Skoðun Að segja satt frá og gera það strax! Álfheiður Ingadóttir Skoðun Ofbeldi kemur ekki úr vegabréfi. Það sprettur af fátækt, útilokun og lygum Ian McDonald Skoðun Skoðun Skoðun Skóli án aðgreiningar má missa sín Kristín Kolbrún Waage Kolbeinsdóttir skrifar Skoðun Reykjavíkurborg pissar í skóinn sinn – og kallar það hagræðingu Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Atlaga að fátækt Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Starfsfólk Reykjavíkurborgar er ekki tilraunaverkefni Brynhildur Heiðar- og Ómarsdóttir,Þorkell Heiðarsson skrifar Skoðun Loftbrú og Ölfusárbrú eru mikilvægari en börn Grímur Atlason skrifar Skoðun Hvernig tala ég við barnið mitt um netið? Skúli Bragi Geirdal skrifar Skoðun Ríkið þrengir að frelsi og samkeppni á fjölmiðlamarkaði Gísli Stefánsson skrifar Skoðun Árangursrík stjórnsýsla – Heilsa eldri borgara – nýtum það sem virkar Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Öll börn eru hluti af liðinu Thelma Dögg Grétarsdóttir skrifar Skoðun Heljarhestar um veturnætur Ása Hlín Benediktsdóttir skrifar Skoðun Grafið undan faglegu starfi – Skipulagsbreytingar á starfi félagsmiðstöðva frá sjónarhorni starfsmanns Ari Orrason skrifar Skoðun Telur Samfylkingin að Mette Frederiksen sé rasisti? Elliði Vignisson skrifar Skoðun Við eigum matreiðslumenn í fremstu röð Þórir Erlingsson skrifar Skoðun Verum duglegri að sjá hvert annað Valdimar Víðisson skrifar Skoðun Málshraðasögur Dvalarleyfi Eva Hauksdóttir skrifar Skoðun Þátttaka skiptir máli – alþjóðlegur dagur iðjuþjálfunar Þóra Leósdóttir skrifar Skoðun Hugsjónasvelta Reykjavík Líf Magneudóttir ,Sanna Magdalena Mörtudóttir skrifar Skoðun Málverkið og mælikvarðinn - Um litadýrð, líffræði og fegurð Hilmar Kristinsson skrifar Skoðun Um Stafræna heilsu: Karp er best með forsjá Alma D. Möller skrifar Skoðun Piparsveinar fagna nýútkominni skýrslu um strandveiðar Kjartan Sveinsson skrifar Skoðun Loftbrúin fjarlægist skosku leiðina Berglind Harpa Svavarsdóttir skrifar Skoðun Norðurlönd gætu misst Grænland og Færeyjar ef endurskoðun Helsingforssamningsins dregst á langinn Maiken Poulsen Englund,Lars Barfoed,Torbjörn Nyström,Sara Fleischer,Hrannar Björn Arnarsson skrifar Skoðun Þingmaðurinn sem ruglaði saman gagnrýni og andstöðu Hjálmar Bogi Hafliðason skrifar Skoðun Að segja satt frá og gera það strax! Álfheiður Ingadóttir skrifar Skoðun Um traust, ábyrgð og fagmennsku í listsamkeppnum Markús Þór Andrésson,Anna Rún Tryggvadóttir skrifar Skoðun Árangur LEB er ótvíræður – en fátækt eldri borgara er þjóðarskömm Björn Snæbjörnsson skrifar Skoðun Takk fyrir, ferðamaður! Björgvin Jóhannesson skrifar Skoðun Sérstaða Íslands: forskot eða fjötur um fót? Hugrún Elvarsdóttir skrifar Skoðun Í framlínu náttúruverndar í 50 ár Magnús Hallur Jónsson skrifar Skoðun Frumkvöðull snýst gegn eigin hugmyndum Sigurjón Þórðarson skrifar Sjá meira
Til hamingju með daginn kæru samlandar með þjóðhátíðardag Íslands. Þessi dagur varð ekki til að sjálfu sér, heldur vegna erfiðisvinnu þúsunda við að búa hér til samfélag sem gat kallað sig sjálfstætt og fullvalda ríki. Erfiðisvinna þessara þúsunda sem áttu uppruna sinn í örbyggð, fátæku bændasamfélagi sem gat vart sagt sig eiga í sig og á væri með inngöngu í Evrópusambandið gert að engu. Sú mikli uppgangur sem hófst með nýsköpun Einars Olgeirssonar og félaga með kaupum á síðutogurum sem bjó til fyrstu iðnaðarstarfsemi hér á landi yrði að engu með inngöngu í Evrópusambandið. Þegar talað er um lága vexti, sem eru alls ekki sjálfgefnir, lágri verðbólgu, sem heldur er ekki sjálfgefið þá bliknar slíkt í samanburði við það efnahagslega sjálfstæði sem upphófst með nýsköpuninni sem kostaði blóð, svita og tár forfeðra okkar og mæðra. Magnús Sigmundsson orti kvæðið Freyja sem hann söng svo með Karlakórnum Fjallabræðrum en í laginu segir: ,,Ég seldi þig. Fiskinn í sjónum og fjöreggin mín, grundirnar, fjöllin og vötnin þin. Fyrir hvað?“ Þjóð getur ekki kallað sig sjálfstæða sem ekki er sér sjálfbær efnahagslega. Fjöllin, vötnin, fiskurinn og slétturnar koma alltaf til með að vera sú grunnauðlind sem allar þjóðir þurfa að hafa til að byggja sig upp efnahagslega og um leið sitt sjálfstæði. Fyrrnefndur Einar Olgeirsson áttaði sig á því, enda fáir hérlendis sem var ákafari sjálfstæðismaður á sína vísu. Ekki sá Sjálfstæðismaður sem reiðubúinn er að selja undan landinu grunnauðlindirnar, heldur sá hann þörfina á því að þjóðin þyrfti á því að halda að hafa fullt forræði á sínum fjöreggjum til þess að öðlast sjálfstæði. Vísa Magnúsar snýst um þá heimssýn sem verður raunveruleg þegar þjóðin hefur verið svipt að fullu því sem hún vann svo ötullega að. Það er vinsælt hjá aðildarsinnum að brigsla þeim sem ekki eru á því að gangast erinda Evrópusambandsins í einu og öllu og gefa eftir vald sitt á efnahagsmálum, að vera undir hælnum á auðvaldi landsins eða aðhyllast gamaldags þjóðernisrembing. Um það snúastþessi mál ekki, á engan hátt. Aldrei. Sjálfstæðið byggist á því að hafa fullt forræði á sjálfum sér, grunnauðlindunum og sínum viðskipta- og efnahagslegu hagsmunum. Það er öllum ljóst að á Íslandi er margt í ólestri. Þjóðin þarf að fá á ný forræði á sínum fjöreggjum og krefjast réttlætis í forríku landi. Innganga í Evrópusambandið kemur ekki til með að breyta nokkru í þá átt. Heldur þvert á móti, það óréttlæti sem við þekkjum í nútímasamfélagi okkar verður boltað niður til fjarlægðrar framtíðar með inngöngu í Evrópusambandið. Sjálfstæð þjóð er upplýst þjóð og upplýst þjóð veit hvað hún á að gera 29. ágúst næstkomandi. Höfundur er stjórnmálafræðingur og starfar sem sjómaður.
Norðurlönd gætu misst Grænland og Færeyjar ef endurskoðun Helsingforssamningsins dregst á langinn Maiken Poulsen Englund,Lars Barfoed,Torbjörn Nyström,Sara Fleischer,Hrannar Björn Arnarsson Skoðun
Starfsfólk Reykjavíkurborgar er ekki tilraunaverkefni Brynhildur Heiðar- og Ómarsdóttir,Þorkell Heiðarsson Skoðun
Skoðun Reykjavíkurborg pissar í skóinn sinn – og kallar það hagræðingu Sigurður Sigurðsson skrifar
Skoðun Starfsfólk Reykjavíkurborgar er ekki tilraunaverkefni Brynhildur Heiðar- og Ómarsdóttir,Þorkell Heiðarsson skrifar
Skoðun Árangursrík stjórnsýsla – Heilsa eldri borgara – nýtum það sem virkar Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar
Skoðun Grafið undan faglegu starfi – Skipulagsbreytingar á starfi félagsmiðstöðva frá sjónarhorni starfsmanns Ari Orrason skrifar
Skoðun Norðurlönd gætu misst Grænland og Færeyjar ef endurskoðun Helsingforssamningsins dregst á langinn Maiken Poulsen Englund,Lars Barfoed,Torbjörn Nyström,Sara Fleischer,Hrannar Björn Arnarsson skrifar
Skoðun Um traust, ábyrgð og fagmennsku í listsamkeppnum Markús Þór Andrésson,Anna Rún Tryggvadóttir skrifar
Skoðun Árangur LEB er ótvíræður – en fátækt eldri borgara er þjóðarskömm Björn Snæbjörnsson skrifar
Norðurlönd gætu misst Grænland og Færeyjar ef endurskoðun Helsingforssamningsins dregst á langinn Maiken Poulsen Englund,Lars Barfoed,Torbjörn Nyström,Sara Fleischer,Hrannar Björn Arnarsson Skoðun
Starfsfólk Reykjavíkurborgar er ekki tilraunaverkefni Brynhildur Heiðar- og Ómarsdóttir,Þorkell Heiðarsson Skoðun