Sumarsólstöður: Tími birtu, þakklætis og helgisiða Þuríður Stefánsdóttir skrifar 19. júní 2026 16:15 Á morgun eru sumarsólstöður, lengsti dagur ársins. Á Íslandi og víða á norðlægum slóðum ríkir birtan nánast allan sólarhringinn og minnir okkur á hve stórkostlegur riðmi náttúrunnar er. Að alast upp á Siglufirði, á einum nyrsta stað landsins, höfðu sumarsólstöður yfir sér ákveðna töfra. Sem unglingur, skipulögðum við ferðir út við göng (Strákagöng) til að horfa á sjóndeildarhringinn og sólsetrið. Fyrir framan okkur var ekkert nema Atlantshafið og sólin sveif rétt yfir hafinu rauðgullin og björt. Hún settist aldrei almennilega. Hún hékk bara þarna á mörkum dags og nætur. Enn í dag fæ ég hlýtt í hjartað þegar ég hugsa til baka. Í gegnum aldirnar hafa sumarsólstöður verið tími til að fagna lífinu, birtunni, gnægðinni og tengslum okkar við náttúruna. Þær bjóða okkur að staldra við og veita athygli að birtunni, bæði þeirri sem umlykur okkur og þeirri sem býr innra með okkur. Ein þjóðtrú sem ég man eftir úr æsku var að velta sér nakinn upp úr dögginni á sumarsólstöðum eða Jónsmessunótt. Talið var að döggin bæri með sér heilandi og endurnærandi kraft. Ég prófaði það einu sinni þegar ég var yngri. Hvort döggin hafi haft einhverja töframætti veit ég ekki, en ég man að mér fannst ég óvenju lifandi og þetta var alla vega skemmtilegt. Ef þig langar að heiðra sumarsólstöðurnar á morgun eru hér nokkrar einfaldar hugmyndir: Heilsaðu sólinni Vaknaðu snemma eða vertu vakandi fram á nótt og gefðu þér nokkrar mínútur til að njóta sólarupprásarinnar eða miðnætursólarinnar. Leyfðu þér að vera í þögninni og taka inn birtuna. Hugleiddu síðustu mánuði Taktu fram dagbók eða blað og skrifaðu niður hvað hefur vaxið og dafnað í lífi þínu það sem af er ári. Hvað ert þú þakklát fyrir? Hverju vilt þú hlúa að næstu mánuðina? Færðu náttúrunni þakkir Safnaðu blómum, fjöðrum, laufum eða steinum og búðu til litla þakkargjörð til náttúrunnar. Það þarf ekki að vera flókið. Aðalatriðið er ásetningurinn. Kveiktu á kerti Í mörgum hefðum tengjast sumarsólstöður eldi. Kveiktu á kerti og hugleiddu hvað færir þér birtu í lífinu. Þú getur líka skrifað niður eitthvað sem þú ert tilbúin að sleppa takinu á og brennt blaðið á öruggan hátt sem táknræna athöfn. Verðu tíma úti Kannski einfaldasta athöfnin af öllum. Farðu í göngutúr, sestu við sjóinn, hallaðu þér upp að tré eða leyfðu sólinni að verma húðina. Vertu bara til staðar. Sumarsólstöður minna okkur á að lífið er hringrás. Jafnvel þegar birtan er í hámarki er okkur boðið að njóta augnabliksins og þess sem er hér og nú. Hvernig sem þú velur að verja deginum á morgun vona ég að hann færi þér tengingu, þakklæti og kannski einhverja töfra. Sjálf mun ég fagna sumarsólstöðunum með öðrum hætti en áður. Við sólarupprás hér í Valencia mun ég taka þátt í athöfn á ströndinni. Þó hefðirnar séu aðrar en þær sem ég ólst upp við á Íslandi finnst mér tilgangurinn sá sami: að koma saman, heilsa sólinni og minnast tengsla okkar við náttúruna og einhvers sem er stærra en við sjálf. Ég mæti án allra væntinga, en með forvitni, opnum huga og þakklæti. Kannski er það líka falleg leið til að mæta sumarsólstöðunum. Hvaða hefðir eða trú sem við fylgjum er boðskapurinn kannski sá sami: að staldra við, njóta birtunnar og tengjast því sem skiptir mestu máli. Gleðilegar sumarsólstöður. Höfundur er áhugamanneskja um helgisiði og náttúrutengingu. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Mest lesið Er Þórarinn Tyrfings nýja framtíð Vogs? Bergþóra Haralds Eiðsdóttir Skoðun Það er sárt að tapa kosningum Heimir Már Pétursson Skoðun Hvað segja gögnin í raun um ásakanir á hendur séra Friðriki Theódór S. Halldórsson Skoðun Þegar reglurnar gilda ekki jafnt Ágúst Karlsson Skoðun Er enn þess virði að leggja á sig langt háskólanám? Gunnar Alexander Ólafsson Skoðun Hver verndar velferð barna þegar náttúran blandar kynjunum? Jón Þór Ólafsson Skoðun Tólf ára ákvað ég að gera bíó Arnar Benjamín Kristjánsson Skoðun Halldór 26.09.2026 Halldór Utanríkisstefna án ábyrgðar? Erna Bjarnadóttir Skoðun Heiður hússins: Um kynferðisofbeldi í nánum samböndum Hrafnhildur Kjerúlf Sigmarsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Er gervigreindin spegill mannkyns Kristján Logason skrifar Skoðun Er Þórarinn Tyrfings nýja framtíð Vogs? Bergþóra Haralds Eiðsdóttir skrifar Skoðun Tólf ára ákvað ég að gera bíó Arnar Benjamín Kristjánsson skrifar Skoðun Hvað segja gögnin í raun um ásakanir á hendur séra Friðriki Theódór S. Halldórsson skrifar Skoðun Það er sárt að tapa kosningum Heimir Már Pétursson skrifar Skoðun Er enn þess virði að leggja á sig langt háskólanám? Gunnar Alexander Ólafsson skrifar Skoðun Engin fjölskylda á að þurfa að standa ein Eydís Ásbjörnsdóttir skrifar Skoðun Þegar reglurnar gilda ekki jafnt Ágúst Karlsson skrifar Skoðun Utanríkisstefna án ábyrgðar? Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Heiður hússins: Um kynferðisofbeldi í nánum samböndum Hrafnhildur Kjerúlf Sigmarsdóttir skrifar Skoðun PISA-skellur en hvað svo? Inga Sæland skrifar Skoðun Hver verndar velferð barna þegar náttúran blandar kynjunum? Jón Þór Ólafsson skrifar Skoðun Einhliða bergmálshellir og heimildir sem hrynja Lilja Benatov Hjartar skrifar Skoðun KEMUR TÓLFAN? Hilmar Jökull Stefánsson skrifar Skoðun Ábyrgðinni má ekki útvista til tækninnar Karen Ósk Nielsen Björnsdóttir skrifar Skoðun Gervigreindin kaupir ekki það sem hún skilur ekki Jens Gunnarsson skrifar Skoðun Fólkið á bak við öruggt flug Elísabet Heiða Valdemarsdóttir skrifar Skoðun Fjöldi opinberra starfsmanna - deilt um keisarans skegg Ingvar Freyr Ingvarsson skrifar Skoðun Stafrænt heilbrigðiskerfið byggt á skilvirkni Hilmar Ingimundarson skrifar Skoðun Hvað þarf barn í grunnskóla að kunna til að fá 10 í grunnskóla? Þorsteinn Mar Gunnlaugsson skrifar Skoðun Reykjalundur endurhæfir – Endurhæfum Reykjalund Svana Helen Björnsdóttir skrifar Skoðun Að ganga út eða ganga inn Indriði Þröstur Gunnlaugsson skrifar Skoðun Gulur september: Helst góð geðheilsa í hendur við góða stjórnun? Katrín Þrastardóttir skrifar Skoðun Aðgerðaáætlunin er til, en hvar stöndum við? Sigurlín Margrét Sigurðardóttir skrifar Skoðun Af indíánum og kúrekum Guðrún Jónsdóttir skrifar Skoðun Icelandair: Hver á flugfélagið og hver vill kaupa það? Gestur Valgarðsson skrifar Skoðun Áskorun til heilbrigðisráðherra Ásgrímur Grétar Jörundsson skrifar Skoðun Samræðusiðfræði og sálgæsla Ása Lind Finnbogadóttir skrifar Skoðun Þegar landsframleiðsla dugar ekki Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Fáfræði, fordómar og fimm flokkar Hjálmtýs Lilja Benatov Hjartar skrifar Sjá meira
Á morgun eru sumarsólstöður, lengsti dagur ársins. Á Íslandi og víða á norðlægum slóðum ríkir birtan nánast allan sólarhringinn og minnir okkur á hve stórkostlegur riðmi náttúrunnar er. Að alast upp á Siglufirði, á einum nyrsta stað landsins, höfðu sumarsólstöður yfir sér ákveðna töfra. Sem unglingur, skipulögðum við ferðir út við göng (Strákagöng) til að horfa á sjóndeildarhringinn og sólsetrið. Fyrir framan okkur var ekkert nema Atlantshafið og sólin sveif rétt yfir hafinu rauðgullin og björt. Hún settist aldrei almennilega. Hún hékk bara þarna á mörkum dags og nætur. Enn í dag fæ ég hlýtt í hjartað þegar ég hugsa til baka. Í gegnum aldirnar hafa sumarsólstöður verið tími til að fagna lífinu, birtunni, gnægðinni og tengslum okkar við náttúruna. Þær bjóða okkur að staldra við og veita athygli að birtunni, bæði þeirri sem umlykur okkur og þeirri sem býr innra með okkur. Ein þjóðtrú sem ég man eftir úr æsku var að velta sér nakinn upp úr dögginni á sumarsólstöðum eða Jónsmessunótt. Talið var að döggin bæri með sér heilandi og endurnærandi kraft. Ég prófaði það einu sinni þegar ég var yngri. Hvort döggin hafi haft einhverja töframætti veit ég ekki, en ég man að mér fannst ég óvenju lifandi og þetta var alla vega skemmtilegt. Ef þig langar að heiðra sumarsólstöðurnar á morgun eru hér nokkrar einfaldar hugmyndir: Heilsaðu sólinni Vaknaðu snemma eða vertu vakandi fram á nótt og gefðu þér nokkrar mínútur til að njóta sólarupprásarinnar eða miðnætursólarinnar. Leyfðu þér að vera í þögninni og taka inn birtuna. Hugleiddu síðustu mánuði Taktu fram dagbók eða blað og skrifaðu niður hvað hefur vaxið og dafnað í lífi þínu það sem af er ári. Hvað ert þú þakklát fyrir? Hverju vilt þú hlúa að næstu mánuðina? Færðu náttúrunni þakkir Safnaðu blómum, fjöðrum, laufum eða steinum og búðu til litla þakkargjörð til náttúrunnar. Það þarf ekki að vera flókið. Aðalatriðið er ásetningurinn. Kveiktu á kerti Í mörgum hefðum tengjast sumarsólstöður eldi. Kveiktu á kerti og hugleiddu hvað færir þér birtu í lífinu. Þú getur líka skrifað niður eitthvað sem þú ert tilbúin að sleppa takinu á og brennt blaðið á öruggan hátt sem táknræna athöfn. Verðu tíma úti Kannski einfaldasta athöfnin af öllum. Farðu í göngutúr, sestu við sjóinn, hallaðu þér upp að tré eða leyfðu sólinni að verma húðina. Vertu bara til staðar. Sumarsólstöður minna okkur á að lífið er hringrás. Jafnvel þegar birtan er í hámarki er okkur boðið að njóta augnabliksins og þess sem er hér og nú. Hvernig sem þú velur að verja deginum á morgun vona ég að hann færi þér tengingu, þakklæti og kannski einhverja töfra. Sjálf mun ég fagna sumarsólstöðunum með öðrum hætti en áður. Við sólarupprás hér í Valencia mun ég taka þátt í athöfn á ströndinni. Þó hefðirnar séu aðrar en þær sem ég ólst upp við á Íslandi finnst mér tilgangurinn sá sami: að koma saman, heilsa sólinni og minnast tengsla okkar við náttúruna og einhvers sem er stærra en við sjálf. Ég mæti án allra væntinga, en með forvitni, opnum huga og þakklæti. Kannski er það líka falleg leið til að mæta sumarsólstöðunum. Hvaða hefðir eða trú sem við fylgjum er boðskapurinn kannski sá sami: að staldra við, njóta birtunnar og tengjast því sem skiptir mestu máli. Gleðilegar sumarsólstöður. Höfundur er áhugamanneskja um helgisiði og náttúrutengingu.
Skoðun Heiður hússins: Um kynferðisofbeldi í nánum samböndum Hrafnhildur Kjerúlf Sigmarsdóttir skrifar
Skoðun Hvað þarf barn í grunnskóla að kunna til að fá 10 í grunnskóla? Þorsteinn Mar Gunnlaugsson skrifar
Skoðun Gulur september: Helst góð geðheilsa í hendur við góða stjórnun? Katrín Þrastardóttir skrifar