Spænski draumurinn – Ungt fólk í leit af sól, rólegheitum og eigið fé Hans Birgisson skrifar 22. júní 2026 15:00 Við Íslendingar, sem þegar ferðinni er heitið milli Spánar og Íslands og munum aldrei í hvaða átt er „heim“ og hvað er „út“, höfum séð mikla aukningu í flutningum ungs fjölskyldufólks til Spánar undanfarin misseri. Sjálfur hef ég, haft þann heiður að aðstoða marga þeirra að koma sér fyrir hér í suðri. Ástæður þessara landflutninga eru jafn fjölbreyttar og fólkið sjálft, en þær sem maður heyrir oftast eru alltaf þær sömu: Meira fyrir peningana Erfitt er að horfa fram hjá þeirri staðreynd að Reykjavík er ein dýrasta borg Evrópu. Laun eru mjög há, en það er líka dýrt að lifa. Flestir þeirra sem hafa flutt til Spánar halda þó íslenskum launum. Fjarvinna eða árstíðarbundin störf, t.d. í sjómennsku eða ferðaþjónustu, eru orðin mun algengari en áður og þökk sé aðild Íslands að EES höfum við rétt á að búa og starfa hvar sem er í Evrópu. Dagleg útgjöld eins og matarkaup, samgöngur og ýmis þjónusta eru töluvert lægri á Spáni. Þetta gefur fólki meira fjárhagslegt svigrúm. Húsnæðisverð á Spáni er almennt um þriðjungur af því sem við þekkjum á Íslandi. Og fólk fær að upplífa þann nýjung að sjá húsnæðilán sín lækka á milli mánaða. Nefnilega enginn verðtrygging. Þegar minna fer í nauðsynjar verður meira eftir fyrir það sem raunverulega skiptir máli: ferðalög, áhugamál, sparnað og tíma með fjölskyldu og vinum. Lífsgæði sem erfitt er að setja verðmiða á Spánn býður upp á meira en hagkvæmari framfærslu. Þar njóta íbúar hundruða sólardaga á ári, mildra vetra og menningar sem leggur ríka áherslu á jafnvægi milli vinnu og einkalífs. Á meðan íslenskur vetur getur reynst langur og krefjandi, getum við sem búum við miðjarðarhafið notið útiveru allt árið um kring. Fyrir ungt fólk sem vill njóta daglegs lífs í stað þess að bíða eftir fáeinum sumarmánuðum á ári getur þessi breyting verið gríðarlega mikilvæg. Einn besti staður Evrópu til að ala upp börn Spánverjar eru miklar félagsverur og er samfélag þeirra þekkt fyrir sterka fjölskyldumenningu þar sem börn eru sýnilegur og eðlilegur hluti af samfélaginu. Garðar, leikvellir, göngugötur og almenningssvæði eru víða full af fjölskyldum fram á kvöld allt árið um kring. Börn eyða meiri tíma utandyra og hafa oft meira frelsi til að leika sér og umgangast önnur börn en víða annars staðar í Evrópu. Mataræðið er einnig almennt hollt og byggir á fersku grænmeti, ávöxtum, fiski og öðrum hráefnum sem eru bæði aðgengileg og hagkvæm. Það auðveldar fjölskyldum að viðhalda heilbrigðum lífsstíl án þess að kostnaðurinn fari úr böndunum. Alþjóðlegt samfélag og ný tækifæri Miðjarðarhafsströnd Spánar hefur laðað að sér fólk alls staðar að úr heiminum. Þar búa miljónir manna af ólíkum uppruna, sem skapar fjölbreytt og alþjóðlegt samfélag þar sem auðvelt er að kynnast nýju fólki og byggja upp tengslanet. Fyrir börn getur það einnig verið dýrmæt reynsla að alast upp í fjöltyngdu umhverfi. Að læra spænsku frá unga aldri og kynnast ólíkum menningarheimum getur opnað dyr sem nýtast alla ævi. Hvers vegna varstu ekki kyrr? Það er auðvelt að vera neikvæður og líta á þetta sem gagnrýni á Ísland og íslenskt samfélag. En sú er alls ekki raunin. Ísland er frábært land með ríka sögu og það eru einstök forréttindi að hafa fæðst þar. Það að flytja til Spánar er í raun aðeins önnur hlið á þeim forréttindum sem við búum nú þegar yfir. Að geta flutt til annars öruggs og trausts evrópsks velferðarríkis og notið allra þeirra kosta sem áður hafa verið nefndir, en um leið haldið öllu því góða sem fylgir því að vera frá Íslandi. Það besta úr báðum heimum. Íslenskt samfélag tapar þessu fólki heldur ekki endilega. Nánast allir halda sterkum tengslum við Ísland og margir snúa aftur síðar á lífsleiðinni. Kannski þegar þeir eru orðnir þreyttir á sólinni, rólegheitunum og sjá höfuðstól lánsins lækka um hvern mánaðarmót. Höfundur er með BA gráðu í alþjóðasamskiptum frá Evrópuháskólanum í Valensíaborg á Spáni þar sem hann hefur verið búsettur síðan 2000. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Mest lesið Er Þórarinn Tyrfings nýja framtíð Vogs? Bergþóra Haralds Eiðsdóttir Skoðun Það er sárt að tapa kosningum Heimir Már Pétursson Skoðun Hvað segja gögnin í raun um ásakanir á hendur séra Friðriki Theódór S. Halldórsson Skoðun Þegar reglurnar gilda ekki jafnt Ágúst Karlsson Skoðun Er enn þess virði að leggja á sig langt háskólanám? Gunnar Alexander Ólafsson Skoðun Hver verndar velferð barna þegar náttúran blandar kynjunum? Jón Þór Ólafsson Skoðun Tólf ára ákvað ég að gera bíó Arnar Benjamín Kristjánsson Skoðun Halldór 26.09.2026 Halldór Utanríkisstefna án ábyrgðar? Erna Bjarnadóttir Skoðun Heiður hússins: Um kynferðisofbeldi í nánum samböndum Hrafnhildur Kjerúlf Sigmarsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Er gervigreindin spegill mannkyns Kristján Logason skrifar Skoðun Er Þórarinn Tyrfings nýja framtíð Vogs? Bergþóra Haralds Eiðsdóttir skrifar Skoðun Tólf ára ákvað ég að gera bíó Arnar Benjamín Kristjánsson skrifar Skoðun Hvað segja gögnin í raun um ásakanir á hendur séra Friðriki Theódór S. Halldórsson skrifar Skoðun Það er sárt að tapa kosningum Heimir Már Pétursson skrifar Skoðun Er enn þess virði að leggja á sig langt háskólanám? Gunnar Alexander Ólafsson skrifar Skoðun Engin fjölskylda á að þurfa að standa ein Eydís Ásbjörnsdóttir skrifar Skoðun Þegar reglurnar gilda ekki jafnt Ágúst Karlsson skrifar Skoðun Utanríkisstefna án ábyrgðar? Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Heiður hússins: Um kynferðisofbeldi í nánum samböndum Hrafnhildur Kjerúlf Sigmarsdóttir skrifar Skoðun PISA-skellur en hvað svo? Inga Sæland skrifar Skoðun Hver verndar velferð barna þegar náttúran blandar kynjunum? Jón Þór Ólafsson skrifar Skoðun Einhliða bergmálshellir og heimildir sem hrynja Lilja Benatov Hjartar skrifar Skoðun KEMUR TÓLFAN? Hilmar Jökull Stefánsson skrifar Skoðun Ábyrgðinni má ekki útvista til tækninnar Karen Ósk Nielsen Björnsdóttir skrifar Skoðun Gervigreindin kaupir ekki það sem hún skilur ekki Jens Gunnarsson skrifar Skoðun Fólkið á bak við öruggt flug Elísabet Heiða Valdemarsdóttir skrifar Skoðun Fjöldi opinberra starfsmanna - deilt um keisarans skegg Ingvar Freyr Ingvarsson skrifar Skoðun Stafrænt heilbrigðiskerfið byggt á skilvirkni Hilmar Ingimundarson skrifar Skoðun Hvað þarf barn í grunnskóla að kunna til að fá 10 í grunnskóla? Þorsteinn Mar Gunnlaugsson skrifar Skoðun Reykjalundur endurhæfir – Endurhæfum Reykjalund Svana Helen Björnsdóttir skrifar Skoðun Að ganga út eða ganga inn Indriði Þröstur Gunnlaugsson skrifar Skoðun Gulur september: Helst góð geðheilsa í hendur við góða stjórnun? Katrín Þrastardóttir skrifar Skoðun Aðgerðaáætlunin er til, en hvar stöndum við? Sigurlín Margrét Sigurðardóttir skrifar Skoðun Af indíánum og kúrekum Guðrún Jónsdóttir skrifar Skoðun Icelandair: Hver á flugfélagið og hver vill kaupa það? Gestur Valgarðsson skrifar Skoðun Áskorun til heilbrigðisráðherra Ásgrímur Grétar Jörundsson skrifar Skoðun Samræðusiðfræði og sálgæsla Ása Lind Finnbogadóttir skrifar Skoðun Þegar landsframleiðsla dugar ekki Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Fáfræði, fordómar og fimm flokkar Hjálmtýs Lilja Benatov Hjartar skrifar Sjá meira
Við Íslendingar, sem þegar ferðinni er heitið milli Spánar og Íslands og munum aldrei í hvaða átt er „heim“ og hvað er „út“, höfum séð mikla aukningu í flutningum ungs fjölskyldufólks til Spánar undanfarin misseri. Sjálfur hef ég, haft þann heiður að aðstoða marga þeirra að koma sér fyrir hér í suðri. Ástæður þessara landflutninga eru jafn fjölbreyttar og fólkið sjálft, en þær sem maður heyrir oftast eru alltaf þær sömu: Meira fyrir peningana Erfitt er að horfa fram hjá þeirri staðreynd að Reykjavík er ein dýrasta borg Evrópu. Laun eru mjög há, en það er líka dýrt að lifa. Flestir þeirra sem hafa flutt til Spánar halda þó íslenskum launum. Fjarvinna eða árstíðarbundin störf, t.d. í sjómennsku eða ferðaþjónustu, eru orðin mun algengari en áður og þökk sé aðild Íslands að EES höfum við rétt á að búa og starfa hvar sem er í Evrópu. Dagleg útgjöld eins og matarkaup, samgöngur og ýmis þjónusta eru töluvert lægri á Spáni. Þetta gefur fólki meira fjárhagslegt svigrúm. Húsnæðisverð á Spáni er almennt um þriðjungur af því sem við þekkjum á Íslandi. Og fólk fær að upplífa þann nýjung að sjá húsnæðilán sín lækka á milli mánaða. Nefnilega enginn verðtrygging. Þegar minna fer í nauðsynjar verður meira eftir fyrir það sem raunverulega skiptir máli: ferðalög, áhugamál, sparnað og tíma með fjölskyldu og vinum. Lífsgæði sem erfitt er að setja verðmiða á Spánn býður upp á meira en hagkvæmari framfærslu. Þar njóta íbúar hundruða sólardaga á ári, mildra vetra og menningar sem leggur ríka áherslu á jafnvægi milli vinnu og einkalífs. Á meðan íslenskur vetur getur reynst langur og krefjandi, getum við sem búum við miðjarðarhafið notið útiveru allt árið um kring. Fyrir ungt fólk sem vill njóta daglegs lífs í stað þess að bíða eftir fáeinum sumarmánuðum á ári getur þessi breyting verið gríðarlega mikilvæg. Einn besti staður Evrópu til að ala upp börn Spánverjar eru miklar félagsverur og er samfélag þeirra þekkt fyrir sterka fjölskyldumenningu þar sem börn eru sýnilegur og eðlilegur hluti af samfélaginu. Garðar, leikvellir, göngugötur og almenningssvæði eru víða full af fjölskyldum fram á kvöld allt árið um kring. Börn eyða meiri tíma utandyra og hafa oft meira frelsi til að leika sér og umgangast önnur börn en víða annars staðar í Evrópu. Mataræðið er einnig almennt hollt og byggir á fersku grænmeti, ávöxtum, fiski og öðrum hráefnum sem eru bæði aðgengileg og hagkvæm. Það auðveldar fjölskyldum að viðhalda heilbrigðum lífsstíl án þess að kostnaðurinn fari úr böndunum. Alþjóðlegt samfélag og ný tækifæri Miðjarðarhafsströnd Spánar hefur laðað að sér fólk alls staðar að úr heiminum. Þar búa miljónir manna af ólíkum uppruna, sem skapar fjölbreytt og alþjóðlegt samfélag þar sem auðvelt er að kynnast nýju fólki og byggja upp tengslanet. Fyrir börn getur það einnig verið dýrmæt reynsla að alast upp í fjöltyngdu umhverfi. Að læra spænsku frá unga aldri og kynnast ólíkum menningarheimum getur opnað dyr sem nýtast alla ævi. Hvers vegna varstu ekki kyrr? Það er auðvelt að vera neikvæður og líta á þetta sem gagnrýni á Ísland og íslenskt samfélag. En sú er alls ekki raunin. Ísland er frábært land með ríka sögu og það eru einstök forréttindi að hafa fæðst þar. Það að flytja til Spánar er í raun aðeins önnur hlið á þeim forréttindum sem við búum nú þegar yfir. Að geta flutt til annars öruggs og trausts evrópsks velferðarríkis og notið allra þeirra kosta sem áður hafa verið nefndir, en um leið haldið öllu því góða sem fylgir því að vera frá Íslandi. Það besta úr báðum heimum. Íslenskt samfélag tapar þessu fólki heldur ekki endilega. Nánast allir halda sterkum tengslum við Ísland og margir snúa aftur síðar á lífsleiðinni. Kannski þegar þeir eru orðnir þreyttir á sólinni, rólegheitunum og sjá höfuðstól lánsins lækka um hvern mánaðarmót. Höfundur er með BA gráðu í alþjóðasamskiptum frá Evrópuháskólanum í Valensíaborg á Spáni þar sem hann hefur verið búsettur síðan 2000.
Skoðun Heiður hússins: Um kynferðisofbeldi í nánum samböndum Hrafnhildur Kjerúlf Sigmarsdóttir skrifar
Skoðun Hvað þarf barn í grunnskóla að kunna til að fá 10 í grunnskóla? Þorsteinn Mar Gunnlaugsson skrifar
Skoðun Gulur september: Helst góð geðheilsa í hendur við góða stjórnun? Katrín Þrastardóttir skrifar