Ef lausnirnar eru til, af hverju eru þær ekki notaðar? Birgir Hrafn Birgisson skrifar 30. júlí 2026 09:30 Það hefur verið ánægjulegt að sjá umræðuna um námsgögn taka við sér síðustu vikur. Það er löngu tímabært. En þegar hlustað er á umræðuna situr maður oft eftir sem eitt stórt spurningamerki. Ef við vitum að það vantar fjölbreyttara námsefni, ef við vitum að kennarar eru undir miklu álagi og ef við vitum að þróun námsefnis hefur setið á hakanum árum saman, af hverju nýtum við þá ekki betur þær lausnir sem þegar eru að verða til? Í lögum um Þróunarsjóð námsgagna kemur skýrt fram að hlutverk sjóðsins sé að styðja nýsköpun, þróun og fjölbreytni í námsefni. Í forgangsáherslum þessa árs er sérstaklega nefnt námsefni fyrir íslenskukennslu, stafrænt námsefni og jafnvel gervigreind í skólastarfi. Þetta eru metnaðarfull markmið. En markmið duga ekki ein og sér. Það þarf líka að vera raunverulegt svigrúm fyrir nýjar hugmyndir að verða að veruleika. Íslendingar eru góðir í nýsköpun. Það sést í sjávarútvegi, heilbrigðistækni, hugbúnaði og ferðaþjónustu. En þegar kemur að menntamálum virðist kerfið fyrst og fremst horfa inn á við. Það hlýtur að vera eðlilegt að spyrja hvort ríkið eigi í auknum mæli að þróa allar lausnir sjálft eða hvort það eigi líka að nýta þá þekkingu og það hugvit sem verður til hjá frumkvöðlum og fyrirtækjum um allt land. Við erum ekki að tala um að einkavæða menntakerfið. Þróunin er hröð og við erum að missa af lestinni. Kennarar hafa ekki efni á að bíða í mörg ár eftir nýju efni. Börnin enn síður og það mætti jafnvel færa rök fyrir að ástandið sé krítískt. Við eigum frábæra kennara. Við eigum öflugt skólasamfélag. Við eigum skapandi fólk sem er tilbúið að þróa nýjar lausnir. Spurningin er hvort við séum tilbúin að skapa því raunverulegt svigrúm. Það væri synd ef við enduðum þessa mikilvægu umræðu á því að eingöngu sammælast um að það vanti meira fjármagn, heldur þurfum líka að ræða hvernig við ætlum að nýta það. Höfundur er framkvæmdastjóri hugbúnaðarfyrirtækisins Revera og stofnandi Lesa. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skóla- og menntamál Íslensk tunga Mest lesið Eru hjúkrunarheimili biðsalur eða heimili? Ragnhildur Þórarinsdóttir Skoðun Áskorun til dómsmálaráðherra, nú ert þú í dauðafæri Þorbjörg Jón Þorvaldur Heiðarsson Skoðun Nýr meirihluti tók við leikskólakerfi í stórsókn Steinunn Gyðu- og Guðjónsdóttir,Bjarnveig Birta Bjarnadóttir Skoðun VSK á baðlón: Vandinn er ekki skatturinn heldur fyrirvarinn Guðmundur Björnsson Skoðun Fullorðið fatlað fólk á rétt á áframhaldandi ráðgjöf og greiningu Atli Már Haraldsson Zebitz Skoðun Tækifærið í Stofnun atvinnuveganna Karl Steinar Óskarsson Skoðun Vill ráðherra veikja lífeyriskerfið? Finnbjörn A Hermannsson Skoðun Við í Ölfusi höfum ekki beðið eftir öðrum, við erum leiðandi Grétar Ingi Erlendsson Skoðun Iceland Is Better Off than Switzerland Carl Baudenbacher Skoðun Góð þjónusta kostar, slök þjónusta kostar meira Laufey E. Gissurardóttir Skoðun Skoðun Skoðun Eru hjúkrunarheimili biðsalur eða heimili? Ragnhildur Þórarinsdóttir skrifar Skoðun VSK á baðlón: Vandinn er ekki skatturinn heldur fyrirvarinn Guðmundur Björnsson skrifar Skoðun Tækifærið í Stofnun atvinnuveganna Karl Steinar Óskarsson skrifar Skoðun Áskorun til dómsmálaráðherra, nú ert þú í dauðafæri Þorbjörg Jón Þorvaldur Heiðarsson skrifar Skoðun Heggur sá er hlífa skyldi Rósa Guðbjartsdóttir skrifar Skoðun Sporin í snjónum Arnar Sigurðsson skrifar Skoðun Stórefla þarf kjarnahlutverk ASÍ Arnaldur Grétarsson skrifar Skoðun Fullorðið fatlað fólk á rétt á áframhaldandi ráðgjöf og greiningu Atli Már Haraldsson Zebitz skrifar Skoðun Við í Ölfusi höfum ekki beðið eftir öðrum, við erum leiðandi Grétar Ingi Erlendsson skrifar Skoðun Hvernig get ég fundið ró þegar barnið mitt er í uppnámi? Sigrún Þóra Sveinsdóttir skrifar Skoðun Vill ráðherra veikja lífeyriskerfið? Finnbjörn A Hermannsson skrifar Skoðun Iceland Is Better Off than Switzerland Carl Baudenbacher skrifar Skoðun Nýr meirihluti tók við leikskólakerfi í stórsókn Steinunn Gyðu- og Guðjónsdóttir,Bjarnveig Birta Bjarnadóttir skrifar Skoðun Góð þjónusta kostar, slök þjónusta kostar meira Laufey E. Gissurardóttir skrifar Skoðun Kostnaðurinn við nei Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Hver stal kökunni úr krúsinni? Gunnar Valur Sveinsson skrifar Skoðun Stríð Rússlands gegn utanríkisviðskiptum Úkraínu er stríð gegn fæðuöryggi heimsins Clara Ganslandt skrifar Skoðun Sjónvarpið 60 ára: Þögnin segir líka sögu Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Takk Hörður Jóhann Páll Jóhannsson skrifar Skoðun Firrur um aflareglu fyrir þorsk Ásgeir Daníelsson skrifar Skoðun EES málið, ESA og fullveldi Íslands og tími komin til varna Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Sýnum viljann í verki Aðalbjörg Stefanía Helgadóttir skrifar Skoðun Bókun 35 – þegar molnar undan stjórnkerfinu Aðalsteinn Júlíus Magnússon skrifar Skoðun Pínu sársauki á unga fólkið? Helgi Bárðarson skrifar Skoðun Austurland margborgar sig Ragnar Sigurðsson skrifar Skoðun Þorum við að tala um sorgina? Stefán Már Gunnlaugsson skrifar Skoðun Verklokafælni stjórnvalda Kjartan Björgvinsson skrifar Skoðun Við getum gert betur Hulda Brá Magnadóttir skrifar Skoðun Hverjum er frelsið ætlað? Guðný S. Bjarnadóttir skrifar Skoðun Bakslag fyrir barnafjölskyldur í Hafnarfirði Valdimar Víðisson skrifar Sjá meira
Það hefur verið ánægjulegt að sjá umræðuna um námsgögn taka við sér síðustu vikur. Það er löngu tímabært. En þegar hlustað er á umræðuna situr maður oft eftir sem eitt stórt spurningamerki. Ef við vitum að það vantar fjölbreyttara námsefni, ef við vitum að kennarar eru undir miklu álagi og ef við vitum að þróun námsefnis hefur setið á hakanum árum saman, af hverju nýtum við þá ekki betur þær lausnir sem þegar eru að verða til? Í lögum um Þróunarsjóð námsgagna kemur skýrt fram að hlutverk sjóðsins sé að styðja nýsköpun, þróun og fjölbreytni í námsefni. Í forgangsáherslum þessa árs er sérstaklega nefnt námsefni fyrir íslenskukennslu, stafrænt námsefni og jafnvel gervigreind í skólastarfi. Þetta eru metnaðarfull markmið. En markmið duga ekki ein og sér. Það þarf líka að vera raunverulegt svigrúm fyrir nýjar hugmyndir að verða að veruleika. Íslendingar eru góðir í nýsköpun. Það sést í sjávarútvegi, heilbrigðistækni, hugbúnaði og ferðaþjónustu. En þegar kemur að menntamálum virðist kerfið fyrst og fremst horfa inn á við. Það hlýtur að vera eðlilegt að spyrja hvort ríkið eigi í auknum mæli að þróa allar lausnir sjálft eða hvort það eigi líka að nýta þá þekkingu og það hugvit sem verður til hjá frumkvöðlum og fyrirtækjum um allt land. Við erum ekki að tala um að einkavæða menntakerfið. Þróunin er hröð og við erum að missa af lestinni. Kennarar hafa ekki efni á að bíða í mörg ár eftir nýju efni. Börnin enn síður og það mætti jafnvel færa rök fyrir að ástandið sé krítískt. Við eigum frábæra kennara. Við eigum öflugt skólasamfélag. Við eigum skapandi fólk sem er tilbúið að þróa nýjar lausnir. Spurningin er hvort við séum tilbúin að skapa því raunverulegt svigrúm. Það væri synd ef við enduðum þessa mikilvægu umræðu á því að eingöngu sammælast um að það vanti meira fjármagn, heldur þurfum líka að ræða hvernig við ætlum að nýta það. Höfundur er framkvæmdastjóri hugbúnaðarfyrirtækisins Revera og stofnandi Lesa.
Nýr meirihluti tók við leikskólakerfi í stórsókn Steinunn Gyðu- og Guðjónsdóttir,Bjarnveig Birta Bjarnadóttir Skoðun
Fullorðið fatlað fólk á rétt á áframhaldandi ráðgjöf og greiningu Atli Már Haraldsson Zebitz Skoðun
Skoðun Áskorun til dómsmálaráðherra, nú ert þú í dauðafæri Þorbjörg Jón Þorvaldur Heiðarsson skrifar
Skoðun Fullorðið fatlað fólk á rétt á áframhaldandi ráðgjöf og greiningu Atli Már Haraldsson Zebitz skrifar
Skoðun Nýr meirihluti tók við leikskólakerfi í stórsókn Steinunn Gyðu- og Guðjónsdóttir,Bjarnveig Birta Bjarnadóttir skrifar
Skoðun Stríð Rússlands gegn utanríkisviðskiptum Úkraínu er stríð gegn fæðuöryggi heimsins Clara Ganslandt skrifar
Nýr meirihluti tók við leikskólakerfi í stórsókn Steinunn Gyðu- og Guðjónsdóttir,Bjarnveig Birta Bjarnadóttir Skoðun
Fullorðið fatlað fólk á rétt á áframhaldandi ráðgjöf og greiningu Atli Már Haraldsson Zebitz Skoðun