Erlent

Bað Selenskí um að stöðva á­rásir á rúss­neskar olíuvinnslur

Samúel Karl Ólason skrifar
Vólódímír Selenskí og Donald Trump á G7 fundi í Bandaríkjunum í ágúst.
Vólódímír Selenskí og Donald Trump á G7 fundi í Bandaríkjunum í ágúst. EPA/AARON SCHWARTZ

Donald Trump bað Vólódímír Selenskí um að Úkraínumenn hættu árásum á olíuvinnslustöðvar í Rússlandi. Í símtali þeirra á milli í gær sagðist Trump hafa áhyggjur af því hvað þessar árásir væru að hafa slæm áhrif á heimsverð díselolíu. Trump sagðist vilja að rússnesk díselolía rataði á heimsmarkað svo verðið gæti lækkað.

Díselverð í Bandaríkjunum hefur aldrei verið hærra en það er nú. Í morgun kostaði gallonið af díselolíu um 6,5 dali í Bandaríkjunum (um 206 krónur á lítra) og hefur það hækkað um rúm sjötíu prósent frá því stríðið gegn Íran hófst.

Stutt er síðan Trump lýsti því óvænt yfir að bæði Selenskí og Vladimír Pútín hefðu samþykkt að hætta árásum á orkuinnviði. Ekkert slíkt samkomulag hafði þó náðst milli Úkraínumanna og Rússa.

Það var í kjölfar þess að Trump hafði haldið því fram að hærra olíuverð og sérstaklega verð á díselolíu væri til komið vegna Úkraínustríðsins og árása Úkraínumanna á olíuvinnslur í Rússlandi en ekki vegna stríðs Bandaríkjanna gegn Íran og meðfylgjandi takmarkana á flutningi olíuafurða frá Mið-Austurlöndum.

Sjá einnig: Lýsti yfir samkomulagi sem lá ekki fyrir

Financial Times sagði frá innihaldi símtals forsetanna í morgun en í frétt miðilsins er haft eftir úkraínskum embættismönnum að Trump hefði lagt mikla áherslu á díselolíu í samtali þeirra.

Hann hafi kvatt Selenskí til að skipa hernum að hætta árásum á olíuvinnslur í Rússlandi. Nokkrum klukkustundum fyrir símtalið höfðu Úkraínumenn gert umfangsmikla drónaárás á Moskvu, þá umfangsmestu hingað til samkvæmt yfirvöldum í Rússlandi, og beindist hún að miklu leyti að einni stærstu olíuvinnslu Rússlands. Sala á olíu og olíuafurðum er langstærsta tekjulind rússneska ríkisins.

Borgarstjóri Moskvu heldur því fram að Rússar hafi skotið niður 450 dróna yfir borginni eða á leiðinni þangað þegar árásin hér að neðan var gerð.

Selenskí sagði frá því í gær að hann hefði rætt við Trump, án þess þó að tala mikið um innihald samtals þeirra, og sagði að þeir myndu funda frekar á hliðarlínum allsherjarþings Sameinuðu þjóðanna í vikunni.

Segir Rússa hafa misst tökin á framleiðslu

Skömmu eftir að fyrstu fregnir bárust af innihaldi símtals þeirra í morgun birti Trump færslu á Truth Social þar sem hann sagði að „því miður“ hefðu Rússar misst stjórn á díselolíuframleiðslu þar í landi. Margar olíuvinnslur hefðu verið sprengdar og væru óstarfhæfar, í það minnsta tímabundið.

Þá sagði Trump að binda þyrfti enda á „þetta fáránlega og endalausa“ stríð.

Færsla Trumps á Truth Social.

Eins og frægt er hét Trump því fyrir síðustu forsetakosningar fyrir tæpum tveimur árum að binda enda á stríðið á sínum fyrsta degi í embætti, eða jafnvel fyrr.

Það hefur hins vegar ekkert gengið hjá forsetanum.

Úkraínumenn og bakhjarlar þeirra í Evrópu hafa ítrekað reynt að fá Trump til að auka þrýstinginn á Rússa en síðan hann tók embætti hefur hann fá skref tekið í þá áttina. Þess í stað hefur hann reynt að þrýsta á Úkraínumenn um að verða við kröfum Rússa, samhliða því að hætta svo gott sem öllum stuðningi við Úkraínu.

Ekki bara fórnarlambið sem þjáist

Rússar hafa látið sprengjum rigna yfir borgir og bæi Úkraínu. Úkraínumenn skortir verulega flugskeyti í loftvarnarkerfi sem hægt er að nota til að skjóta niður rússneskar skotflaugar og ný tegund þotuknúinna sjálfsprengidróna hefur aukið skilvirkni árása Rússa.

Sjá einnig: Kostaði 57 milljarða að verjast einni á­rás

Samhliða þessu hafa Úkraínumenn átt í umfangsmiklum árásum gegn rússneskum olíuvinnslum frá því í nóvember í fyrra. Það hafði lítil áhrif á hráolíuverð á heimsvísu en staðan versnaði mikið og hratt í lok febrúar á þessu ári, þegar Bandaríkjamenn og Ísraelar hófu stríðið gegn Íran og siglingar um Hormússund voru takmarkaðar verulega.

Sjá einnig: Olíu­birgðir að klárast og krísa lík­leg

Selenskí tjáði sig um stöðuna og færslu Trumps þar sem Bandaríkjaforsetinn segir að binda þurfi enda á stríðið. Í eigin færslu á samfélagsmiðlum segir Selenskí að Trump hafi rétt fyrir sér um að stöðva þurfi stríðið. Það hafi haft gífurlega miklar og slæmar afleiðingar.

„Frá fyrstu mínútu hefur Úkraína leitað friðar. Við höfum þegar lagt fram tugi tillagna að því hvernig hægt sé að enda þetta stríð sæmd, tryggja öryggi og koma í veg fyrir nýja innrás Rússa.“

Hann segir að góðar hugmyndir um hvernig hægt sé að koma á friði séu nú til umræðu. Lausnir séu mögulegar og unnið sé að því að finna þær.

Selenskí segir þó að ekki sé lengur hægt að bara sá sem ráðist sé á þjáist vegna stríðs. Stríð séu nú þess eðlis, vegna tækninýjunga, að árásaraðilinn muni einnig þjást.




Fleiri fréttir

Sjá meira


×