Fáfræði, fordómar og fimm flokkar Hjálmtýs Lilja Benatov Hjartar skrifar 24. september 2026 18:02 Í grein sinni á Vísi þann 22. september, undir heitinu « er afleiðingin orsök?", tekst Hjálmtý Heiðdal, formanni Félagsins Ísland-Palestína, að draga upp einstaklega einfaldaða mynd af einu flóknasta deilumáli samtímans. Í stað þess að takast á við málefnaleg rök kýs hann að skipta öllum þeim sem styðja tilverurétt Ísraels eða efast um málflutning hans í fimm hópa: fáfróða, rasista, eiginhagsmunaseggi, bókstafstrúaða eða "íslenska síonista", sem hann skilgreinir einnig sem rasista. Þessi nálgun er kunnugleg rökvilla (ad hominem). Þegar rök þrýtur er gripið til þess ráðs að ráðast á persónu og innræti viðmælenda. Samkvæmt Hjálmtý getur enginn haft skilning á öryggishagsmunum Ísraels nema af illsku eða vankunnáttu. Sú fullyrðing dæmir sig sjálf. Söguleg siðblinda um andspyrnu Alvarlegasti hluti greinar Hjálmtýs er tilraun hans til að réttlæta og fegra samtök á borð við Hamas og Hezbollah sem lögmætar andspyrnuhreyfingar, og líkja þeim við andspyrnumenn gegn nasistum í seinni heimsstyrjöldinni. Þetta er söguleg siðblinda. Hér er ekki um að ræða frelsishreyfingar sem berjast eingöngu gegn hernámi, heldur samtök sem hafa lýst því yfir í stofnsáttmálum sínum og með verkum sínum að markmiðið sé útrýming Ísraelsríkis og gyðinga. Að líkja samtökum sem fremja skipulögð fjöldamorð á almennum borgurum, taka gísla og beita kerfisbundið kynferðisofbeldi við andspyrnuhetjur Evrópu er hvorki boðlegt né í samræmi við alþjóðalög. Alþjóðalög viðurkenna aldrei hryðjuverk eða vísvitandi árásir á óbreytta borgara sem lögmætt vopn. Rangfærslan um aðskilnaðarstefnu Hjálmtýr heldur því fram að í Ísrael ríki „apartheid“ (kynþáttaaðskilnaður) og fullyrðir að arabískir ríkisborgarar hafi « takmarkaðan rétt til búsetu". Þetta stenst enga skoðun. Arabískir Ísraelar, sem telja um tvær milljónir eða ríflega fimmtung landsmanna, njóta fullra borgararéttinda. Þeir kjósa í frjálsum kosningum, sitja á ísraelska þinginu (Knesset), gegna stöðu dómara, meðal annars í Hæstarétti Ísraels, og starfa sem læknar, háskólaprófessorar og embættismenn. Þeir búa hvar sem þeir kjósa í landinu. Að bera lífskjör og réttindi þeirra saman við aðskilnaðarstefnuna í Suður-Afríku forðum er hrein sögufölsun. Ef leita á að raunverulegum aðskilnaði og útilokun í Miðausturlöndum ætti höfundur frekar að líta til nágrannaríkjanna og svæða undir stjórn öfgahópa. Þar hefur fornum samfélögum gyðinga nánast algjörlega verið eytt; þeir voru hraktir burt eða myrtir, og geta hvergi búið í dag vegna lífshættu. Hver er fórnarlamb áróðurs? Hjálmtýr sakar aðra um að trúa áróðri, en virðist sjálfur hafa gleypt viðtekinn áróðursfrasaforða án gagnrýni. Hann hunsar að gyðingar eiga sér árþúsunda langa sögu og órjúfanleg menningarleg og trúarleg tengsl við landið. Þeir eru ekki aðkomumenn í eigin sögulega heimalandi. Ég tel mig til þess fimmta hóps sem Hjálmtýr telur sig geta afskrifað sem rasista: Ég er íslenskur síonisti. Fyrir mér þýðir síonismi einfaldlega stuðningur við sjálfsákvörðunarrétt og tilverurétt gyðinga í eigin ríki. Ég er hvorki rasisti né haldin andúð á öðrum þjóðum. Ég bý í Frakklandi, á vini og samferðafólk úr ólíkum menningarheimum og alls staðar að úr heiminum, og veit að veruleikinn er margbrotinn en ekki svarthvít áróðursmynd. Það er fullkomlega eðlilegt að fólk hafi áhyggjur af örlögum saklausra borgara og kalli eftir friði. En friður næst aldrei með því að réttlæta hryðjuverkasamtök, afbaka staðreyndir eða stimpla alla sem neita að fylgja einhliða línunni sem illa innrætta. Höfundur var stofnandi Borgarahreyfingarinnar og síonisti. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Mest lesið Festi frystir verð á yfir 600 vörum í baráttunni gegn verðbólgu Ásta S. Fjeldsted,Magnús Kr. Ingason Skoðun Sleggjan fundin Dofri Hermannsson Skoðun SÁÁ er stærra en einstaklingarnir Ólafur Hand Skoðun Gefið með annarri hendinni og tekið með hinni Sigrún Ólafsdóttir,Zophonías O. Jónsson Skoðun Opið bréf til ríkisstjórnar Íslands - Ákall um aðgerðir vegna þjóðarmorðs Halldóra Haraldsdóttir Skoðun 21% þá – 2% nú Jón Pétur Zimsen Skoðun Við borgum, þeir kosta. Eða hvað? María Rut Ágústsdóttir Skoðun Ekki er allur afgangur eins Birta Karen Tryggvadóttir Skoðun Hvers vegna liggur svona mikið á? Um breytingar á námsmati í grunnskólum Sædís Ósk Harðardóttir Skoðun Virðing er ekki veikleiki Theodór Francis Birgisson Skoðun Skoðun Skoðun Fáfræði, fordómar og fimm flokkar Hjálmtýs Lilja Benatov Hjartar skrifar Skoðun Þegar sjálfboðaliðar borga með sér Hildur Dís Jónsdóttir skrifar Skoðun Sleggjan fundin Dofri Hermannsson skrifar Skoðun Að vaxa út úr vandanum Runólfur Ágústsson skrifar Skoðun Tuttugu ár frá brottför varnarliðsins – úr áfalli í uppbyggingu Árni Sigfússon skrifar Skoðun Gefið með annarri hendinni og tekið með hinni Sigrún Ólafsdóttir,Zophonías O. Jónsson skrifar Skoðun Hvers vegna liggur svona mikið á? Um breytingar á námsmati í grunnskólum Sædís Ósk Harðardóttir skrifar Skoðun Opið bréf til ríkisstjórnar Íslands - Ákall um aðgerðir vegna þjóðarmorðs Halldóra Haraldsdóttir skrifar Skoðun SÁÁ er stærra en einstaklingarnir Ólafur Hand skrifar Skoðun Festi frystir verð á yfir 600 vörum í baráttunni gegn verðbólgu Ásta S. Fjeldsted,Magnús Kr. Ingason skrifar Skoðun Meistaravík, Akureyri og nýtt öryggishlutverk á norðurslóðum Njáll Trausti Friðbertsson skrifar Skoðun 21% þá – 2% nú Jón Pétur Zimsen skrifar Skoðun Við borgum, þeir kosta. Eða hvað? María Rut Ágústsdóttir skrifar Skoðun Ekki er allur afgangur eins Birta Karen Tryggvadóttir skrifar Skoðun Virðing er ekki veikleiki Theodór Francis Birgisson skrifar Skoðun Boðuð skattahækkun á húsnæðisuppbyggingu kemur á versta tíma Jón Sigurðsson,Pétur H. Halldórsson skrifar Skoðun Skiptir máli að skipta máli í vinnunni? Sigrún Þóra Sveinsdóttir skrifar Skoðun Er EES samningurinn orðinn klafi á Íslendinga? Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Kona með spegil Þorgerður María Þorbjarnardóttir skrifar Skoðun Can Iceland afford to allow its airbridge to the world to grind to a halt? Carl Baudenbacher skrifar Skoðun Haust til hægri Baldvin Björgvinsson skrifar Skoðun Starfsfólkið stóð vaktina en stjórnvöld stóðu ekki við sitt Leifur Þorkelsson skrifar Skoðun Það sem ekki sést í Excel-skjali skrifar Skoðun Hver sat við borðið? Rúnar Björn Herrera Þorkelsson skrifar Skoðun Núll sem heldur Sigurður Líndal Þórisson skrifar Skoðun Grindavík var ekki svartur svanur Snorri Birgisson skrifar Skoðun Stóra samhengið sem gleymdist Eyjólfur Ármannsson skrifar Skoðun Tækni- og hugverkaiðnaðar eykur stöðugleika hagkerfisins Erla Tinna Stefánsdóttir,Ingólfur Bender skrifar Skoðun Áfall á bíllausa daginn Camilla Rut Arnarsdóttir skrifar Skoðun Stöndum vörð um okkar mikilvægustu atvinnugrein Björgvin Jóhannesson skrifar Sjá meira
Í grein sinni á Vísi þann 22. september, undir heitinu « er afleiðingin orsök?", tekst Hjálmtý Heiðdal, formanni Félagsins Ísland-Palestína, að draga upp einstaklega einfaldaða mynd af einu flóknasta deilumáli samtímans. Í stað þess að takast á við málefnaleg rök kýs hann að skipta öllum þeim sem styðja tilverurétt Ísraels eða efast um málflutning hans í fimm hópa: fáfróða, rasista, eiginhagsmunaseggi, bókstafstrúaða eða "íslenska síonista", sem hann skilgreinir einnig sem rasista. Þessi nálgun er kunnugleg rökvilla (ad hominem). Þegar rök þrýtur er gripið til þess ráðs að ráðast á persónu og innræti viðmælenda. Samkvæmt Hjálmtý getur enginn haft skilning á öryggishagsmunum Ísraels nema af illsku eða vankunnáttu. Sú fullyrðing dæmir sig sjálf. Söguleg siðblinda um andspyrnu Alvarlegasti hluti greinar Hjálmtýs er tilraun hans til að réttlæta og fegra samtök á borð við Hamas og Hezbollah sem lögmætar andspyrnuhreyfingar, og líkja þeim við andspyrnumenn gegn nasistum í seinni heimsstyrjöldinni. Þetta er söguleg siðblinda. Hér er ekki um að ræða frelsishreyfingar sem berjast eingöngu gegn hernámi, heldur samtök sem hafa lýst því yfir í stofnsáttmálum sínum og með verkum sínum að markmiðið sé útrýming Ísraelsríkis og gyðinga. Að líkja samtökum sem fremja skipulögð fjöldamorð á almennum borgurum, taka gísla og beita kerfisbundið kynferðisofbeldi við andspyrnuhetjur Evrópu er hvorki boðlegt né í samræmi við alþjóðalög. Alþjóðalög viðurkenna aldrei hryðjuverk eða vísvitandi árásir á óbreytta borgara sem lögmætt vopn. Rangfærslan um aðskilnaðarstefnu Hjálmtýr heldur því fram að í Ísrael ríki „apartheid“ (kynþáttaaðskilnaður) og fullyrðir að arabískir ríkisborgarar hafi « takmarkaðan rétt til búsetu". Þetta stenst enga skoðun. Arabískir Ísraelar, sem telja um tvær milljónir eða ríflega fimmtung landsmanna, njóta fullra borgararéttinda. Þeir kjósa í frjálsum kosningum, sitja á ísraelska þinginu (Knesset), gegna stöðu dómara, meðal annars í Hæstarétti Ísraels, og starfa sem læknar, háskólaprófessorar og embættismenn. Þeir búa hvar sem þeir kjósa í landinu. Að bera lífskjör og réttindi þeirra saman við aðskilnaðarstefnuna í Suður-Afríku forðum er hrein sögufölsun. Ef leita á að raunverulegum aðskilnaði og útilokun í Miðausturlöndum ætti höfundur frekar að líta til nágrannaríkjanna og svæða undir stjórn öfgahópa. Þar hefur fornum samfélögum gyðinga nánast algjörlega verið eytt; þeir voru hraktir burt eða myrtir, og geta hvergi búið í dag vegna lífshættu. Hver er fórnarlamb áróðurs? Hjálmtýr sakar aðra um að trúa áróðri, en virðist sjálfur hafa gleypt viðtekinn áróðursfrasaforða án gagnrýni. Hann hunsar að gyðingar eiga sér árþúsunda langa sögu og órjúfanleg menningarleg og trúarleg tengsl við landið. Þeir eru ekki aðkomumenn í eigin sögulega heimalandi. Ég tel mig til þess fimmta hóps sem Hjálmtýr telur sig geta afskrifað sem rasista: Ég er íslenskur síonisti. Fyrir mér þýðir síonismi einfaldlega stuðningur við sjálfsákvörðunarrétt og tilverurétt gyðinga í eigin ríki. Ég er hvorki rasisti né haldin andúð á öðrum þjóðum. Ég bý í Frakklandi, á vini og samferðafólk úr ólíkum menningarheimum og alls staðar að úr heiminum, og veit að veruleikinn er margbrotinn en ekki svarthvít áróðursmynd. Það er fullkomlega eðlilegt að fólk hafi áhyggjur af örlögum saklausra borgara og kalli eftir friði. En friður næst aldrei með því að réttlæta hryðjuverkasamtök, afbaka staðreyndir eða stimpla alla sem neita að fylgja einhliða línunni sem illa innrætta. Höfundur var stofnandi Borgarahreyfingarinnar og síonisti.
Festi frystir verð á yfir 600 vörum í baráttunni gegn verðbólgu Ásta S. Fjeldsted,Magnús Kr. Ingason Skoðun
Opið bréf til ríkisstjórnar Íslands - Ákall um aðgerðir vegna þjóðarmorðs Halldóra Haraldsdóttir Skoðun
Hvers vegna liggur svona mikið á? Um breytingar á námsmati í grunnskólum Sædís Ósk Harðardóttir Skoðun
Skoðun Hvers vegna liggur svona mikið á? Um breytingar á námsmati í grunnskólum Sædís Ósk Harðardóttir skrifar
Skoðun Opið bréf til ríkisstjórnar Íslands - Ákall um aðgerðir vegna þjóðarmorðs Halldóra Haraldsdóttir skrifar
Skoðun Festi frystir verð á yfir 600 vörum í baráttunni gegn verðbólgu Ásta S. Fjeldsted,Magnús Kr. Ingason skrifar
Skoðun Meistaravík, Akureyri og nýtt öryggishlutverk á norðurslóðum Njáll Trausti Friðbertsson skrifar
Skoðun Boðuð skattahækkun á húsnæðisuppbyggingu kemur á versta tíma Jón Sigurðsson,Pétur H. Halldórsson skrifar
Skoðun Can Iceland afford to allow its airbridge to the world to grind to a halt? Carl Baudenbacher skrifar
Skoðun Tækni- og hugverkaiðnaðar eykur stöðugleika hagkerfisins Erla Tinna Stefánsdóttir,Ingólfur Bender skrifar
Festi frystir verð á yfir 600 vörum í baráttunni gegn verðbólgu Ásta S. Fjeldsted,Magnús Kr. Ingason Skoðun
Opið bréf til ríkisstjórnar Íslands - Ákall um aðgerðir vegna þjóðarmorðs Halldóra Haraldsdóttir Skoðun
Hvers vegna liggur svona mikið á? Um breytingar á námsmati í grunnskólum Sædís Ósk Harðardóttir Skoðun