„Endaði þannig að Davíð Odds­son borgaði bara skipið“

Her­mann, sem var for­stjóri N1 árin 2006 til 2012, rifjaði þetta upp í hlað­varps­þættinum Chess after Dark en Við­skipta­blaðið fjallaði fyrst um málið. Her­mann segir N1 hafa leitað til Statoil, sem nú heitir Equ­in­or, vegna flutnings á olíu að and­virði 23 milljóna dala til landsins.

Þá hafi N1 hins vegar einungis verið með 3,5 til 4 milljarða króna í lausa­fé og al­mennt þurfi að stað­greiða olíu. N1 hafi í ljósi stöðunnar óskað eftir 60 daga greiðslu­fresti gegn banka­á­byrgð frá Seðla­banka Ís­lands. Fé­lagið hafi átt í við­skiptum við Statoil í 30 ár vand­kvæða­laust.

Seðla­bankinn til bjargar

„Það kom svar daginn eftir að því miður myndi það ekki ganga. Seðla­bankinn nyti ekki trausts,“ segir Her­mann sem bætir því við að N1 hafi svarað Statoil sam­dægurs og fengið lítið skuld­settan ríkis­sjóð til að á­byrgjast greiðsluna. Statoil hafnaði hins vegar beiðninni.

„Það endaði bara þannig að Davíð Odds­son, sem þá var seðla­banka­stjóri, borgaði bara skipið, þ.e. þessar 23 milljónir dollara. Hann var eini maðurinn sem átti gjald­eyri,“ segir Her­mann. N1 greiddi Seðla­bankanum til baka í krónum.

„Við fengum á­fyllinguna. Að öðrum kosti hefði verið svona 4-5 vikna bið eftir að komast á pípuna aftur, ef skipið okkar hefði þurft að fara. Það bjargaði því að það varð ekki olíu­laust á Ís­landi.“

Norska fjár­mála­ráðu­neytið hafnaði beiðninni

Her­mann lýsir því að hann hafi beitt sér fyrir því eftir þetta að koma í veg fyrir að Statoil gæti tekið þátt í næsta út­boði er­lendra olíu­sala til N1 en ís­lensk olíu­fé­lög hafa yfir­leitt bara einn er­lendan olíu­birgi.

Farið var í slíkt út­boð annað hvert ár og Statoil oftast fyrir­tækið með besta boð, enda með stóra olíu­hreinsunar­stöð í Noregi. N1 samdi hins vegar við finnska olíu­fé­lagið Nes­ta Oil og stóð það sam­starf yfir í tvö til þrjú ár.

„Það var í rauninni mitt svar við þessari trakteringu Statoil á þessum tíma. Þeim var alveg sama um ís­lenska þjóð og alveg sama um þann vanda sem stóð fyrir dyrum. Þetta var al­gjör­lega minni­háttar mál fyrir þá.“

Her­mann segir síðast hafa komist að því að norska fjár­mála­ráðu­neytið hafi hafnað beiðni for­svars­manna Statoil, sem er í meiri­hluta­eigu norska ríkisins, um að veita N1 greiðslu­frest.

„Það var gert til þess að neyða Ís­lendinga í eitt­hvað prógramm hjá Al­þjóða­gjald­eyris­sjóðnum. Það átti bara að svelta okkur til hlýðni með öllum ráðum. Síðan hef ég aldrei litið Norð­menn sömu augum.“