Skapandi menntun skilar raun­veru­legum árangri

Kennarar sjá daglega hve mikil forréttindi felast í því að fá að vinna með börnum og ungmennum. Starfið er krefjandi og oft erfitt, en það er líka fullt af gleði og litlum sigrum sem minna mann á hvers vegna það er svo mikilvægt. Kennarar á Íslandi gera sitt besta á hverjum degi til að skapa aðstæður þar sem nemendur fá að vaxa og finna sína eigin leið í námi og þroska.

Í skólastarfi er sköpun ein af þeim gjöfum sem gefur mest til baka. Þegar nemendur fá að kanna hugmyndir sínar og prófa sig áfram kviknar forvitni og áhugi. Þeir upplifa að hugmyndir þeirra skipti máli og það byggir upp sjálfstraust og sjálfstæði. En það er ekki alltaf einfalt að gefa sköpun pláss í dagskipulaginu, því skólastarfi fylgja áskoranir, tímapressa og krafa um mælanlegan árangur. OECD hefur ítrekað bent á að sköpun og gagnrýnin hugsun séu lykilþættir framtíðarfærni og að skólakerfi þurfi að rækta þá með markvissum hætti.

Sköpun er ekki bundin við ákveðin verkefni heldur viðhorf. Hún snýst um að leyfa mistök, spyrja spurninga og sjá möguleika til lausna. Með því að leggja rækt við þessa hlið námsins eflum við gagnrýna hugsun og hjálpum nemendum að nýta styrkleika sína. Sir Ken Robinson, sem hefur verið leiðandi rödd í menntamálum, hefur bent á að þegar skólinn heldur fast í hefðbundnar mælingar missi hann sjónar á því sem skiptir mestu máli fyrir framtíð barna.

Námskráin minnir okkur á að mikilvægast er að þroska hæfni nemenda á fjölbreyttum sviðum. Rannsóknir John Hattie og fleiri hafa sýnt fram á að gæði kennslu og styrkur samvinnu milli kennara ráða miklu um árangur. Það krefst fagmennsku, trausts samstarfs og sameiginlegrar ábyrgðar. Þannig getum við skapað menntun sem byggir á raunverulegum gildum og hjálpar börnum að blómstra.

Í grunnskólum landsins stundar fjölbreyttur hópur barna nám. Sum þeirra þurfa aukinn stuðning, önnur þurfa meiri áskoranir. Það sem sameinar öll börn er rétturinn til að fá tækifæri til að ná árangri á eigin forsendum. Við getum ekki lofað að öll börn nái sama árangri, en við getum staðið vörð um að öll fái raunverulegt tækifæri.

Menntun sem skapar framtíð byggir á ábyrgð og trausti. Hún verður sterkust þegar við sjáum skólann sem samfélag þar sem börn þroskast og efla bæði þekkingu og félagsfærni. Þar skapast grundvöllur fyrir framtíð sem byggir á ábyrgð, virðingu og samvinnu.

Menntun sem skapar framtíð er menntun sem styrkir börn til að vaxa, læra og taka þátt í samfélagi á eigin forsendum.

Höfundur er kennari.