Gervigreind er persónulegi kennarinn þinn – Lærum að læra upp á nýtt Sigvaldi Einarsson skrifar 20. október 2025 18:03 Fyrir þremur árum hóf ég tvöfalt ferðalag. Annars vegar stóð ég í krefjandi Executive MBA námi hjá Akademias. Hins vegar var ég á kafi í daglegum rannsóknum á gervigreind, hliðarverkefni sem var drifið áfram af forvitni um það afl sem er að umbreyta heiminum. Fljótlega rann upp fyrir mér ljós: þessi tvö verkefni voru eitt og hið sama. Það varð algjör bylting í námi mínu þegar ég hætti að líta á gervigreindina sem utanaðkomandi fyrirbæri og fór að nota hana sem virkan námsfélaga. Ég tók myndir af glærum í tímum, glósaði beint inn í spjallviðmótið og í lok hvers kennsludags var ég kominn með dýpri og betri skilning á námsefninu en ég hafði áður talið mögulegt. Þetta var ekki bara spurning um skilvirkni; þetta var spurning um einbeitingu. Í heimi þar sem athygli okkar er stöðugt rænt af auglýsingum og truflunum frá samfélagsmiðlum, bauð gervigreindin upp á griðastað. Hreint og ómengað lærdómsumhverfi þar sem ekkert truflaði. Verkefnaskil urðu ekki lengur kvíðavaldur, heldur skapandi ferli þar sem ég nýtti tæknina til að dýpka þekkingu mína og skila vandaðri vinnu. Þessi reynsla sannfærði mig um að við stöndum frammi fyrir stærsta tækifæri í menntun frá upphafi bókagerðarlistar. Færnin til að eiga samskipti við gervigreind, oft kölluð spurnarforritun (prompt programming), er ekki fyrir útvalda tæknigúrúa. Hún er fyrir okkur öll. Hún er sönnun þess að hver sem er getur orðið hvað sem er. Hér eru þrjár einfaldar reglur sem ég lærði að beita í námi mínu og hversdagsleik, reglur sem þú getur notað strax í dag til að breyta gervigreindinni í þinn persónulega leiðbeinanda. 1. Vertu forstjóri, ekki gúgglari Stærstu mistökin eru að nota gervigreind eins og leitarvél. Þú ert ekki að leita, þú ert að gefa verkefni. Taktu stjórnina og gefðu skýr fyrirmæli. Ekki: „markaðssetning á netinu“ Heldur: „Þú ert sérfræðingur í stafrænni markaðssetningu. Búðu til 10 punkta lista yfir helstu aðferðir til að auka sýnileika lítils fyrirtækis á samfélagsmiðlum árið 2025.“ 2. Gefðu gervigreindinni hlutverk og samhengi Gervigreind les ekki hugsanir. Hún þarf hráefni til að vinna úr. Með því að gefa henni hlutverk og nákvæmt samhengi færðu svör sem eru sniðin að þínum þörfum. Gott: „Skrifaðu um fjármálalæsi.“ Betra: „Þú ert fjármálaráðgjafi. Skrifaðu stuttan og hvetjandi texta fyrir ungt fólk á Íslandi um mikilvægi þess að byrja snemma að spara. Nefndu þrjú hagnýt ráð.“ 3. Skilgreindu útkomuna Ekki láta gervigreindina ráða því hvernig hún skilar svarinu. Vertu nákvæm/ur með hvaða snið þú vilt fá. Þetta sparar þér tíma og tryggir að niðurstaðan sé strax nothæf. Dæmi: „Búðu til töflu sem sýnir helstu muninn á hlutafélagi og einkahlutafélagi. Hafðu dálka fyrir ábyrgð, hlutafé og skattlagningu.“ Ákall til þjóðarinnar Við erum þjóð þekkingar og nýsköpunar. Við megum ekki dragast aftur úr í þessari byltingu. Ég hvet alla nemendur, sama á hvaða aldri þeir eru, til að læra inn í gervigreindinni. Ég hvet alla foreldra til að kenna börnum sínum á þessa tækni af ábyrgð og með gagnrýninni hugsun. Fyrir þau sem glíma við áskoranir eins og ADHD, lesblindu eða skort á málskilningi getur gervigreindin verið byltingarkennt hjálpartæki sem jafnar leikvöllinn og opnar nýjar dyr að þekkingu. Þessi grein er unnin í gervigreind en ekki af gervigreind - á því er mikill munur. Höfundur er gervigreindar- og framtíðarfræðingur. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Sigvaldi Einarsson Mest lesið Að byrja á röngum enda – vítahringur vímuefnavanda, afbrota og refsinga Margrét Dís Yeoman Skoðun Af þreyttasta frumvarpi íslenskrar þingsögu Árni Guðmundsson Skoðun Hvers vegna skiptir bókun 35 máli? Eiríkur S. Svavarsson Skoðun Skörum fram úr í skaðlegu skattaumhverfi Elliði Vignisson Skoðun Börn þurfa úrræði, ekki innantóm loforð Ása Berglind Hjálmarsdóttir Skoðun Breyttur einkunnakvarði gerir námsmatið ekki skýrara Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir Skoðun Var Stonehenge sláturhús? Ása Hlín Benediktsdóttir Skoðun Súri sannleikurinn um rakastjórnun - Þekkingin er til, en húsin leka samt enn Sigurður Sigurðsson Skoðun Undir sömu stjörnu – ópera fyrir alla þjóðina Sævar Þór Halldórsson Skoðun Ísland á ekki að verða land gjaldhliða Þórir Garðarsson Skoðun Skoðun Skoðun Sama fötlun en ólík réttindi - Aldurinn ræður úrslitum - Ásta Ólafsdóttir skrifar Skoðun Umskiptingar Flokks fólksins á Alþingi Júlíus Valsson skrifar Skoðun Okkar fé í Heimum Bergur Hauksson skrifar Skoðun Hver ætlar að hjúkra þér? Helga Rósa Másdóttir skrifar Skoðun Er alveg sama hvað Ísland er dýrt? Björn Ragnarsson skrifar Skoðun Krossinn er ekki matseðill Hilmar Kristinsson skrifar Skoðun Við mælum hávaða en mælum við óskýrleikann? Ragnhildur Bjarkadóttir skrifar Skoðun Hvað gerist í síðari hálfleik? Lovísa Oktovía Eyvindsdóttir skrifar Skoðun Hvers vegna skiptir bókun 35 máli? Eiríkur S. Svavarsson skrifar Skoðun Skörum fram úr í skaðlegu skattaumhverfi Elliði Vignisson skrifar Skoðun Hvernig getum við dregið úr einmanaleika mæðra í fæðingarorlofi? Sigrún Þóra Sveinsdóttir skrifar Skoðun Arfurinn og réttur ríkisins til skattheimtu Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Undir sömu stjörnu – ópera fyrir alla þjóðina Sævar Þór Halldórsson skrifar Skoðun Börn þurfa úrræði, ekki innantóm loforð Ása Berglind Hjálmarsdóttir skrifar Skoðun Ísland á ekki að verða land gjaldhliða Þórir Garðarsson skrifar Skoðun Fokk, ég er með ristilkrabbamein! Matthías Freyr Matthíasson skrifar Skoðun Lofthjúpurinn er ekki verðbólguspá – þegar prófessorinn villist út fyrir sitt sérfræðisvið Sveinn Atli Gunnarsson skrifar Skoðun Af þreyttasta frumvarpi íslenskrar þingsögu Árni Guðmundsson skrifar Skoðun Samfélagsbanki: Opið bréf til ríkisstjórnarinnar Guðmundur D. Haraldsson,Sævar Finnbogason skrifar Skoðun Var Stonehenge sláturhús? Ása Hlín Benediktsdóttir skrifar Skoðun Það er alltaf til fé fyrir næstu framkvæmd—Hvenær ætlum við að læra? Vilhelm Jónsson skrifar Skoðun Landsréttur gefur út óútfylltan tékka fyrir hvers kyns ofbeldi Sigrún Sif Eyfeld Jóelsdóttir skrifar Skoðun Nýtum betur gagnreyndar aðferðir í skólum Skúli Helgason skrifar Skoðun Súri sannleikurinn um rakastjórnun - Þekkingin er til, en húsin leka samt enn Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Að byrja á röngum enda – vítahringur vímuefnavanda, afbrota og refsinga Margrét Dís Yeoman skrifar Skoðun Breyttur einkunnakvarði gerir námsmatið ekki skýrara Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir skrifar Skoðun Lögfræði er engin eðlisfræði – fullveldi er ekki þyngdarkraftur Bergur Hauksson skrifar Skoðun Mamma ég lofa Lára G. Sigurðardóttir skrifar Skoðun Þetta hjólar sig ekki sjálft Birgir Birgisson skrifar Skoðun Vefsíðan er dauð! Lengi lifi amma dreki! Geir Sigurður Jónsson skrifar Sjá meira
Fyrir þremur árum hóf ég tvöfalt ferðalag. Annars vegar stóð ég í krefjandi Executive MBA námi hjá Akademias. Hins vegar var ég á kafi í daglegum rannsóknum á gervigreind, hliðarverkefni sem var drifið áfram af forvitni um það afl sem er að umbreyta heiminum. Fljótlega rann upp fyrir mér ljós: þessi tvö verkefni voru eitt og hið sama. Það varð algjör bylting í námi mínu þegar ég hætti að líta á gervigreindina sem utanaðkomandi fyrirbæri og fór að nota hana sem virkan námsfélaga. Ég tók myndir af glærum í tímum, glósaði beint inn í spjallviðmótið og í lok hvers kennsludags var ég kominn með dýpri og betri skilning á námsefninu en ég hafði áður talið mögulegt. Þetta var ekki bara spurning um skilvirkni; þetta var spurning um einbeitingu. Í heimi þar sem athygli okkar er stöðugt rænt af auglýsingum og truflunum frá samfélagsmiðlum, bauð gervigreindin upp á griðastað. Hreint og ómengað lærdómsumhverfi þar sem ekkert truflaði. Verkefnaskil urðu ekki lengur kvíðavaldur, heldur skapandi ferli þar sem ég nýtti tæknina til að dýpka þekkingu mína og skila vandaðri vinnu. Þessi reynsla sannfærði mig um að við stöndum frammi fyrir stærsta tækifæri í menntun frá upphafi bókagerðarlistar. Færnin til að eiga samskipti við gervigreind, oft kölluð spurnarforritun (prompt programming), er ekki fyrir útvalda tæknigúrúa. Hún er fyrir okkur öll. Hún er sönnun þess að hver sem er getur orðið hvað sem er. Hér eru þrjár einfaldar reglur sem ég lærði að beita í námi mínu og hversdagsleik, reglur sem þú getur notað strax í dag til að breyta gervigreindinni í þinn persónulega leiðbeinanda. 1. Vertu forstjóri, ekki gúgglari Stærstu mistökin eru að nota gervigreind eins og leitarvél. Þú ert ekki að leita, þú ert að gefa verkefni. Taktu stjórnina og gefðu skýr fyrirmæli. Ekki: „markaðssetning á netinu“ Heldur: „Þú ert sérfræðingur í stafrænni markaðssetningu. Búðu til 10 punkta lista yfir helstu aðferðir til að auka sýnileika lítils fyrirtækis á samfélagsmiðlum árið 2025.“ 2. Gefðu gervigreindinni hlutverk og samhengi Gervigreind les ekki hugsanir. Hún þarf hráefni til að vinna úr. Með því að gefa henni hlutverk og nákvæmt samhengi færðu svör sem eru sniðin að þínum þörfum. Gott: „Skrifaðu um fjármálalæsi.“ Betra: „Þú ert fjármálaráðgjafi. Skrifaðu stuttan og hvetjandi texta fyrir ungt fólk á Íslandi um mikilvægi þess að byrja snemma að spara. Nefndu þrjú hagnýt ráð.“ 3. Skilgreindu útkomuna Ekki láta gervigreindina ráða því hvernig hún skilar svarinu. Vertu nákvæm/ur með hvaða snið þú vilt fá. Þetta sparar þér tíma og tryggir að niðurstaðan sé strax nothæf. Dæmi: „Búðu til töflu sem sýnir helstu muninn á hlutafélagi og einkahlutafélagi. Hafðu dálka fyrir ábyrgð, hlutafé og skattlagningu.“ Ákall til þjóðarinnar Við erum þjóð þekkingar og nýsköpunar. Við megum ekki dragast aftur úr í þessari byltingu. Ég hvet alla nemendur, sama á hvaða aldri þeir eru, til að læra inn í gervigreindinni. Ég hvet alla foreldra til að kenna börnum sínum á þessa tækni af ábyrgð og með gagnrýninni hugsun. Fyrir þau sem glíma við áskoranir eins og ADHD, lesblindu eða skort á málskilningi getur gervigreindin verið byltingarkennt hjálpartæki sem jafnar leikvöllinn og opnar nýjar dyr að þekkingu. Þessi grein er unnin í gervigreind en ekki af gervigreind - á því er mikill munur. Höfundur er gervigreindar- og framtíðarfræðingur.
Að byrja á röngum enda – vítahringur vímuefnavanda, afbrota og refsinga Margrét Dís Yeoman Skoðun
Breyttur einkunnakvarði gerir námsmatið ekki skýrara Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir Skoðun
Súri sannleikurinn um rakastjórnun - Þekkingin er til, en húsin leka samt enn Sigurður Sigurðsson Skoðun
Skoðun Hvernig getum við dregið úr einmanaleika mæðra í fæðingarorlofi? Sigrún Þóra Sveinsdóttir skrifar
Skoðun Lofthjúpurinn er ekki verðbólguspá – þegar prófessorinn villist út fyrir sitt sérfræðisvið Sveinn Atli Gunnarsson skrifar
Skoðun Samfélagsbanki: Opið bréf til ríkisstjórnarinnar Guðmundur D. Haraldsson,Sævar Finnbogason skrifar
Skoðun Landsréttur gefur út óútfylltan tékka fyrir hvers kyns ofbeldi Sigrún Sif Eyfeld Jóelsdóttir skrifar
Skoðun Súri sannleikurinn um rakastjórnun - Þekkingin er til, en húsin leka samt enn Sigurður Sigurðsson skrifar
Skoðun Að byrja á röngum enda – vítahringur vímuefnavanda, afbrota og refsinga Margrét Dís Yeoman skrifar
Skoðun Breyttur einkunnakvarði gerir námsmatið ekki skýrara Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir skrifar
Að byrja á röngum enda – vítahringur vímuefnavanda, afbrota og refsinga Margrét Dís Yeoman Skoðun
Breyttur einkunnakvarði gerir námsmatið ekki skýrara Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir Skoðun
Súri sannleikurinn um rakastjórnun - Þekkingin er til, en húsin leka samt enn Sigurður Sigurðsson Skoðun