Sakaðir um blekkingar vegna skipaganganna

Jonas Gahr Støre tilkynnti óvænt þann 10. október að hætt hefði verið við skipagöngin við Stað fyrir fullt og allt. Sagði hann að göngin yrðu svo dýr að ábyrgðarlaust væri að halda áfram með verkefnið.

Aðeins fjórum dögum síðar mátti Støre þola þá niðurlægingu í Stórþinginu að vera gerður afturreka með ákvörðun sína. Aðrir flokkar mynduðu þá meirihluta og fengu samþykkta tillögu þess efnis að Siglingastofnun Noregs, Kystverket, yrði falið að ljúka samningaviðræðum við verktakana sem buðu í gerð skipaganganna.

Í fréttum norska ríkisútvarpsins NRK í gær fengu ráðherrar ríkisstjórnar Verkamannaflokksins svo aftur á baukinn. Greint var frá því að ríkisstjórnin hafði strax í júní stöðvað undirbúning skipaganganna með því að gefa Siglingastofnuninni fyrirmæli um hætta viðræðum við tilboðsgjafana. Þeirri ákvörðun hefði hins vegar verið haldið leyndri.

Það var laxeldisfréttamiðillinn iLaks sem fyrstur upplýsti um málið á miðvikudag. Sagði vefmiðillinn að atvinnuvega- og sjávarútvegsráðuneytið hefði mörgum vikum fyrir þingkosningarnar beðið Siglingastofnunina um að gera hlé á viðræðum við bjóðendurna þrjá. Talsmaður ráðuneytisins staðfesti að fyrirmælin hefðu verið gefin fyrir kosningar en vildi ekki tilgreina nákvæmari tímasetningu. Haft var eftir honum að tilboðin hefðu verið svo himinhátt yfir kostnaðarramma Stórþingsins að útilokað hefði verið að ganga til samninga.

Forystumenn annarra flokka segja það hafa verið með vilja gert hjá forystu Verkamannaflokksins að upplýsa ekki um málið fyrir þingkosningarnar. Ráðherrar flokksins hafi viljað forðast að opinbera tíðindin til að styggja ekki kjósendur.

Trygve Slagsvold Vedum, formaður Miðflokksins, sem myndaði ríkisstjórn með Verkamannaflokknum á síðasta kjörtímabili, segir í viðtali við NRK að „stöðvunarfyrirmælin“ séu í samræmi við kerfisbundna gengisfellingu landsbyggðarinnar.

„Viljinn til að stöðva skipagöngin við Stað er svo mikill innan Verkamannaflokksins að þeir hreinlega slitu ferlinu. Stórþingið hafði veitt fé í verkefnið til að komast að raunverulegum kostnaði. Þá er stórfurðulegt að ríkisstjórnin stöðvi ferli sem átti að gefa lægsta mögulega verð,“ sagði formaður Miðflokksins og bætti við:

„Traust á forystu Verkamannaflokksins í strandhéruðum landsins hefur enn minnkað.“

Dag-Inge Ulstein, leiðtogi Kristilega þjóðarflokksins, sagði þetta ekki aðeins dæmi um slæma málsmeðferð ríkisstjórnar Verkamannaflokksins. Þetta héti að blekkja fólk.

Alfred Bjørlo frá hægri-miðjuflokknum Venstre, einn helsti talsmaður strandbyggðanna í kringum Stað, sakaði forsætisráðherrann Jonas Gahr Støre um ósannindi.

„Forsætisráðherrann sagði berum orðum að það væri ekki hægt að lækka verðið. Það er ekki rétt. Staðreyndin er sú að ríkisstjórnin kom í veg fyrir að ríkisstofnun lyki samningaviðræðum.“

Teknisk Ukeblad hefur eftir einum tilboðsgjafa að það sé mögulegt að lækka kostnaðinn um „háar fjárhæðir“, en þó ekki um milljarða.

Eftir inngrip meirihluta Stórþingsins hefur Siglingastofnunin núna hafið viðræður að nýju við tilboðsgjafana þrjá. Hefur þeim verið veittur frestur til 27. nóvember til að koma með nýjar verðhugmyndir.

Formaður samgöngunefndar Stórþingsins, Bård Hoksrud úr Framfaraflokknum, segist í viðtali við NRK búast við að samgönguráðherrann hafi sjálfur frumkvæði að því að útskýra málið fyrir þinginu.

„Ef ekki, þá mun ég eiga frumkvæði að því að fá hann kallaðan að borðinu á viðeigandi hátt. Við þurfum að skýra alla þætti þessa máls og fá allar staðreyndir upp á borðið.“