„Grafalvarlegt“ að Ís­land fari gegn vísinda­legri ráð­gjöf

Yfirvöld á Íslandi, Noregi, Bretlandi og Færeyjum undirrituðu í gær samkomulag um skiptingu og stjórn markílstofnsins.

 Strandríkjahlutdeild Íslands verður 12,5 prósent af heildaraflamarki og íslensk skip fá aðgang að lögsögu Noregs og Færeyja. Tveir þriðju þess makríls, sem veiddur er í norskri lögsögu, verða boðnir upp í gegnum norska síldarsölusamlagið.

Íslenskum vinnslum frjálst að bjóða í fiskinn

Karl Gauti Hjaltason, þingmaður Miðflokksins, lýsti í umræðum á þinginu í gær áhyggjum af þessu og kallaði norska síldarsamlagið einokunarsamlag. Þá sagði hann fiskinn ekki myndu koma til vinnslu á Íslandi. 

„Það eru greinilega vitlausar eða rangar upplýsingar á ferð og kannski eru menn bara að grípa það sem hentar pólitíkinni hverju sinni. Það sem er rétt er að hluti, tveir þriðju aflans sem veiddur er í Noregi er seldur á uppboði í Noregi, en það eru íslenskar vinnslur sem geta líka boðið í hann,“ segir Þorgerður Katrín.

Íslenskar vinnslur geti boðið í fiskinn eins og aðrar vinnslur frá öðrum löndum.

„Það er allt opið fyrir önnur fyrirtæki, þetta er ekki bara fyrir Noreg. Ég vil geta þess að þriðjung sem við veiðum getum við flutt heim úr norskri lögsögu.“ 

„Betra er seint en aldrei“

Utanríkismálanefnd kom saman í morgun til að ræða samninginn og mætti Þorgerður fyrir nefndina. Hún var í gær harðlega gagnrýnd  fyrir að hafa ekki haft utanríkismálanefnd með í ráðum áður en skrifað var undir samning um makrílveiðar. 

Ráðherrann hafnaði þessum ásökunum og sagði nefndina hafa verið vel upplýsta en viðræðurnar hafi verið viðkvæmar. Diljá Mist Einarsdóttir þingmaður Sjálfstæðisflokksins í nefndinni segir fundinn í morgun hafa verið ágætan.

„Ég gagnrýndi það nú í þingsal í gær og hef verið að gagnrýna samráðsleysi utanríkisráðherra gagnvart utanríkismálanefnd. Samráðið er bundið í lög. Betra er seint en aldrei en það er auðvitað búið að skrifa undir þetta samkomulag,“ segir Diljá. 

Hún bendir á að trúnaður ríki í nefndinni og ráðherra hefði átt að upplýsa nefndina betur um stöðu mála.

„Ekki bara hefði henni verið það hægt heldur ber henni skylda til þess samkvæmt lögum. Það er ekki valkvætt hvort og hvenær er haft samráð við utanríkismálanefnd. Auðvitað er það eðlilegt að það ríki trúnaður þegar standa yfir viðræður við önnur ríki en trúnaður hefur haldist vel í þessari nefnd, þannig að það er ekki hægt að bera það fyrir sig.“

Heildaraflinn mun meiri en er ráðlagt

Samtök fyrirtækja í sjávarútvegi hafa einnig gagnrýnt samráðsleysi og meðal annars bent á að samkomulagið feli í sér að miða skuli við tæplega 300 þúsund tonna heildarafla og á þá eftir að bætast við afli þeirra þjóða sem standa utan samkomulagsins. 

Alþjóða hafrannsóknarráðið hefur ráðlagt rúmlega 174 þúsund tonna heildarafla og er því um að ræða veiðar upp á ríflega 120 prósent umfram ráðgjöfina.

„Við erum með þessu að undirgangast samkomulag þar sem er farið gegn vísindalegri ráðgjöf. Það er grafalvarlegt og algjör stefnubreyting.“