Aðför að opinberum starfsmönnum – burðarásum samfélagsins Rósa Björk Brynjólfsdóttir skrifar 26. mars 2026 14:00 Ríkisstjórnin hefur nú boðað frumvarp þar sem lagt er til að fella niður áminningarskyldu og veikja uppsagnarvernd opinberra starfsmanna. Þetta er sett fram sem tæknileg einföldun á „mannauðsstjórnun“ ríkisins, en í raun er hér um að ræða grundvallarbreytingu á réttindum stórs hóps launafólks. Tillögurnar eiga rætur að rekja til hagræðingartillagna sem kallað var eftir strax í upphafi kjörtímabilsins. Það kom í sjálfu sér ekki á óvart að slíkar hugmyndir kæmu fram – atvinnurekendur og hægri öfl hafa lengi sótt að réttindum opinberra starfsmanna, líkt og öðrum réttindum vinnandi fólks. Það sem vekur hins vegar sérstaka athygli er að þessar breytingar skuli koma frá ríkisstjórn undir forystu Samfylkingarinnar. Slíkt hefðu fáir séð fyrir – að ráðist væri í einhliða skerðingu réttinda án samráðs við verkalýðshreyfinguna. Þetta er ekki einangrað tilvik. Fyrr í vetur ákvað ríkisstjórnin að stytta tímabil atvinnuleysisbóta þrátt fyrir skýr andmæli verkalýðshreyfingarinnar. Nú blasir við að rof hefur myndast milli hennar og stjórnmálaflokka sem hafa átt þétta samvinnu við hana í rúmlega hundrað ár. Á sama tíma er ekki að sjá að stjórnarandstaðan á Alþingi ætli að veita þessum áformum raunverulegt viðnám. Í ljósi samsetningar þingsins er því hætt við að víðtækar skerðingar á réttindum vinnandi fólks fari í gegn með breiðum stuðningi. Samhliða þessu má greina kunnuglegt stef: að gera lítið úr almannaþjónustunni og þeim sem þar starfa. Að draga úr virðingu fyrir störfum í heilbrigðiskerfi, menntakerfi, löggæslu og annarri grunnþjónustu samfélagsins. Slík orðræða er ekki saklaus. Hún undirbýr jarðveg fyrir aðgerðir sem rýrir stöðu fólks sem vinnur þessi mikilvægu störf í okkar þágu og þar með er verið að veikja opinber grunnkerfi okkar allra. Þannig er mikilvægri opinberri þjónustu ýtt í átt til einkavæðingar með umtalsverðum kostnaði, beinum og óbeinum. Vinstrihreyfingin – grænt framboð leggur ríka áherslu á að standa vörð um almannaþjónustuna og réttindi opinberra starfsmanna. Opinberir starfsmenn eru burðarás samfélagsins sem stjórnmálafólki ber að virða. Þeir halda uppi þjónustu sem við treystum á á hverjum degi – í veikindum, í menntun barna okkar, í öryggi og velferð. Það er óréttlátt að veikja stöðu þeirra og er jafnframt skaðlegt fyrir samfélagið í heild. Við í VG lýsum fullum stuðningi við samstöðu opinberra starfsmanna gegn aðför að stöðu þeirra. Það er sameiginlegt verkefni okkar allra að standa vörð um réttindi þeirra, og þar með um styrk og gæði samfélagsins sjálfs. Höfundur er formaður Vinstri hreyfingarinnar - græns framboðs. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Rekstur hins opinbera Vinnumarkaður Ríkisstjórn Kristrúnar Frostadóttur Rósa Björk Brynjólfsdóttir Mest lesið Það sem ekki má segja upphátt Ragnheiður Stephensen Skoðun „Ég dó á 44 ára afmælinu mínu“ Ingrid Kuhlman,Bjarni Jónsson Skoðun Tómstundir mega ekki vera forréttindi á Seltjarnarnesi Kristín Edda Óskarsdóttir Skoðun Byggjum af skynsemi á Keldnalandi Sigrún Ásta Einarsdóttir Skoðun Einkunnir og ábyrg umræða Jóhann Skagfjörð Magnússon Skoðun Móðurást eða menningarhrun Einar Baldvin Árnason Skoðun Skjá- og samfélagsmiðlanotkun barna í Kópavogi Björn Þór Rögnvaldsson Skoðun Alþjóðlegur dagur rauðra úlfa 10. maí – sjúkdómur sem enn er of lítið þekktur Hrönn Stefánsdóttir Skoðun Reykjanesbær má ekki verða póstnúmeralottó fyrir fjölskyldur í vanda Dagur Jóhannsson Skoðun Vex Árborg hraðar en skipulagið ræður við? Guðný Björk Pálmadóttir Skoðun Skoðun Skoðun Skjá- og samfélagsmiðlanotkun barna í Kópavogi Björn Þór Rögnvaldsson skrifar Skoðun Óásættanlegar hagsmunatengingar kjörinna fulltrúa Linda Jónsdóttir skrifar Skoðun Enn eitt dæmið um skipulagsbrot borgarinnar Þórdís Rós Harðardóttir skrifar Skoðun Myglaður málflutningur Viðreisnar Regína Ásvaldsdóttir skrifar Skoðun Þegar traust samfélag breytist Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Gerum betur – og gerum það á málefnalegum grunni Anna Sigríður Guðnadóttir skrifar Skoðun Hafnarfjörður fyrir fólk á öllum aldri Margrét Lilja Pálsdóttir skrifar Skoðun Byggjum fyrir námsfólk Isabel Alejandra Diaz skrifar Skoðun Framsýni er besta vörnin fyrir Seltjarnarnes Garðar Gíslason skrifar Skoðun Fjarðabyggð þarf störf, festu og framtíðarsýn Hrafn Bjarnason skrifar Skoðun Fjárfesting sem sparar milljarða Sandra Hlín Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Garðabær - jákvæð þróun í velferðarmálum Karólína Fabína Söebech skrifar Skoðun Geta söfn bjargað heiminum? Dagrún Ósk Jónsdóttir skrifar Skoðun Samfylkingin vill bæta starfsaðstæður í leikskólum Stein Olav Romslo,Anna Margrét Ólafsdóttir skrifar Skoðun Mestu verðmæti Garðabæjar! Guðlaugur Kristmundsson skrifar Skoðun Byggjum af skynsemi á Keldnalandi Sigrún Ásta Einarsdóttir skrifar Skoðun Það sem ekki má segja upphátt Ragnheiður Stephensen skrifar Skoðun Stefnum hátt Ragnar Sverrisson skrifar Skoðun Frá sveit í borg á hálfri mannsævi Hildur Einarsdóttir skrifar Skoðun Skjá- og samfélagsmiðlanotkun barna í Kópavogi Björn Þór Rögnvaldsson skrifar Skoðun Borgarlínan, Odense og þrjár leiðir til 2040 Halldór Jörgen Olesen skrifar Skoðun Velferð er ekki tilviljun – hún er pólitískt val Sigurþóra Bergsdóttir skrifar Skoðun Tölum meira um náttúruvernd Dóra Þorleifsdóttir skrifar Skoðun Tómstundir mega ekki vera forréttindi á Seltjarnarnesi Kristín Edda Óskarsdóttir skrifar Skoðun X- B Minnkum matarsóun í borginni okkar - fleiri frískápar fyrir samfélagið Inga Þyrí Kjartansdóttir skrifar Skoðun Einkunnir og ábyrg umræða Jóhann Skagfjörð Magnússon skrifar Skoðun Markviss uppbygging í þágu íbúa Sandra Sigurðardóttir skrifar Skoðun Brotin loforð – uppbygging íþróttamannvirkja í Hveragerði María Rún Þorsteinsdóttir skrifar Skoðun Braggamálið. Brákaborg. Græna gímaldið — Hvað þarf meira? Vilhelm Jónsson skrifar Skoðun Alþjóðlegur dagur rauðra úlfa 10. maí – sjúkdómur sem enn er of lítið þekktur Hrönn Stefánsdóttir skrifar Sjá meira
Ríkisstjórnin hefur nú boðað frumvarp þar sem lagt er til að fella niður áminningarskyldu og veikja uppsagnarvernd opinberra starfsmanna. Þetta er sett fram sem tæknileg einföldun á „mannauðsstjórnun“ ríkisins, en í raun er hér um að ræða grundvallarbreytingu á réttindum stórs hóps launafólks. Tillögurnar eiga rætur að rekja til hagræðingartillagna sem kallað var eftir strax í upphafi kjörtímabilsins. Það kom í sjálfu sér ekki á óvart að slíkar hugmyndir kæmu fram – atvinnurekendur og hægri öfl hafa lengi sótt að réttindum opinberra starfsmanna, líkt og öðrum réttindum vinnandi fólks. Það sem vekur hins vegar sérstaka athygli er að þessar breytingar skuli koma frá ríkisstjórn undir forystu Samfylkingarinnar. Slíkt hefðu fáir séð fyrir – að ráðist væri í einhliða skerðingu réttinda án samráðs við verkalýðshreyfinguna. Þetta er ekki einangrað tilvik. Fyrr í vetur ákvað ríkisstjórnin að stytta tímabil atvinnuleysisbóta þrátt fyrir skýr andmæli verkalýðshreyfingarinnar. Nú blasir við að rof hefur myndast milli hennar og stjórnmálaflokka sem hafa átt þétta samvinnu við hana í rúmlega hundrað ár. Á sama tíma er ekki að sjá að stjórnarandstaðan á Alþingi ætli að veita þessum áformum raunverulegt viðnám. Í ljósi samsetningar þingsins er því hætt við að víðtækar skerðingar á réttindum vinnandi fólks fari í gegn með breiðum stuðningi. Samhliða þessu má greina kunnuglegt stef: að gera lítið úr almannaþjónustunni og þeim sem þar starfa. Að draga úr virðingu fyrir störfum í heilbrigðiskerfi, menntakerfi, löggæslu og annarri grunnþjónustu samfélagsins. Slík orðræða er ekki saklaus. Hún undirbýr jarðveg fyrir aðgerðir sem rýrir stöðu fólks sem vinnur þessi mikilvægu störf í okkar þágu og þar með er verið að veikja opinber grunnkerfi okkar allra. Þannig er mikilvægri opinberri þjónustu ýtt í átt til einkavæðingar með umtalsverðum kostnaði, beinum og óbeinum. Vinstrihreyfingin – grænt framboð leggur ríka áherslu á að standa vörð um almannaþjónustuna og réttindi opinberra starfsmanna. Opinberir starfsmenn eru burðarás samfélagsins sem stjórnmálafólki ber að virða. Þeir halda uppi þjónustu sem við treystum á á hverjum degi – í veikindum, í menntun barna okkar, í öryggi og velferð. Það er óréttlátt að veikja stöðu þeirra og er jafnframt skaðlegt fyrir samfélagið í heild. Við í VG lýsum fullum stuðningi við samstöðu opinberra starfsmanna gegn aðför að stöðu þeirra. Það er sameiginlegt verkefni okkar allra að standa vörð um réttindi þeirra, og þar með um styrk og gæði samfélagsins sjálfs. Höfundur er formaður Vinstri hreyfingarinnar - græns framboðs.
Alþjóðlegur dagur rauðra úlfa 10. maí – sjúkdómur sem enn er of lítið þekktur Hrönn Stefánsdóttir Skoðun
Skoðun Samfylkingin vill bæta starfsaðstæður í leikskólum Stein Olav Romslo,Anna Margrét Ólafsdóttir skrifar
Skoðun X- B Minnkum matarsóun í borginni okkar - fleiri frískápar fyrir samfélagið Inga Þyrí Kjartansdóttir skrifar
Skoðun Brotin loforð – uppbygging íþróttamannvirkja í Hveragerði María Rún Þorsteinsdóttir skrifar
Skoðun Alþjóðlegur dagur rauðra úlfa 10. maí – sjúkdómur sem enn er of lítið þekktur Hrönn Stefánsdóttir skrifar
Alþjóðlegur dagur rauðra úlfa 10. maí – sjúkdómur sem enn er of lítið þekktur Hrönn Stefánsdóttir Skoðun