Biður strengjabrúður Orbáns um að segja af sér

Kjósendur í Ungverjalandi boluðu í dag út forsætisráðherranum Viktor Orban sem hefur setið við stjórn landsins í 16 ár. Sigurvegari kosninganna, Péter Magyar, formaður Tisza og fyrrverandi stuðningsmaður Orbáns, verður að líkindum næsti forsætisráðherra landsins.

Þegar um 99 prósent atkvæða höfðu verið talin hafði miðhægri Tisza-flokkurinn 53 prósent atkvæða. Fidesz, íhaldsflokkur Orbáns, hlaut 38 prósent atkvæða og fjarhægri flokkurinn Mi Hazánk hlaut tæp sex prósent atkvæða.

Magyar og félagar hafa því 138 af 199 sætum í ungverska þinginu, sem dugir til þess að koma stórum breytingum í gegn en til þess þarf tvo þriðjunga af þingheimi.

Niðurstöðurnar mega teljast þungt áfall fyrir Orbán sem hefur lýst kosningunum sem „sársaukafullum“.

Á sínum valdaferli hefur Orban grafið undan lýðræðisstofnunum, fjölmiðlafrelsi og kosningakerfum landsins. Hann hefur til að mynda samið nýja stjórnarskrá og náð þvílíkri stjórn á fjölmiðlum landsins að honum hefur tekist að koma algjörlega í veg fyrir það að Magyar sé boðið að tala í ríkissjónvarpi Ungverjalands.

Magyar kvaðst ætla að berjast gegn spillingu. Framfærslukostnaður, heilbrigðisþjónusta og almenningssamgöngur voru ofarlega á baugi hjá honum en hann hét því einnig að endurreisa samskipti Ungverjalands við Evrópusambandið og NATO en þau tengsl höfðu stirðnað undir stjórn Orbáns.

Orbán naut stuðnings Donalds Trump Bandaríkjaforseta og J.D. Vance varaforseti heimsótti Ungverjaland í aðdraganda kosninganna.

Enn fremur er Orbán með náin tengsl við rússnesk stjórnvöld í Kreml og hljóta Evrópuleiðtogar nú að anda léttar þar sem Orbán hefur oft reynst þeim Þrándur í Götu þar sem hann hefur ítrekað beitt neitunarvaldi og komið í veg fyrir að ESB samþykki aukinn fjárstuðning við Úkraínu. Það er því ekki að furða að evrópskir leiðtogar voru fljótir að óska Magyar fljótt til hamingju. 

Engin viðbrögð hafa heyrst úr Moskvu frá því að úrslitin lágu fyrir en ljóst er að þessi niðurstaða er slæm fyrir Vladimír Pútín Rússlandsforseta. 

Nafni hans og starfsbróðir í Úkraínu, Volodimír Selenskí, er hins vegar sáttur og hefur óskað Magyar til hamingju. Hann sagði á X að hin „uppbyggilega nálgun“ hfeði sigrað í kvöld.

Í ræðu til tugþúsunda fagnandi stuðningsmanna á kosningaveislu við Dóná sagði Magyar að kjósendur hans hefðu endurskrifað sögu Ungverjalands. Utanríkisráðherra Úkraínu kallaði kosningarnar vendipunkt fyrir Ungverjaland.

„Rússar heim!“

„Í kvöld sigraði sannleikurinn lygina. Í dag unnum við vegna þess að Ungverjar spurðu ekki hvað heimalandið gæti gert fyrir þá. Þeir spurðu hvað þeir gætu gert fyrir heimalandið,“ sagði Magyar í anda John F. Kennedy, fyrrverandi Bandaríkjaforseta.

„Þið funduð svarið. Og þið fylgduð því eftir.“

Á götum Búdapest flautuðu ökumenn og spiluðu lög sem beindust gegn stjórnvöldum. Fólk gekk um göturnar, söng og hrópaði.

Margir í gleðskapnum sungu „Ruszkik haza!“ eða „Rússar heim!“ en sú setning var mikið notuð í byltingunni gegn Sovétríkjunum í Ungverjalandi árið 1956 og hefur orðið sífellt algengari í ljósi tengsla Orbáns við Moskvumenn.

Orbán er sá leiðtogi sem hefur setið lengst í ESB og einn af stærstu andstæðingum Evrópusambandsins.

Nú þurfa ráðamenn í Brussel að bíða og sjá hvort, og þá hvernig, Magyar breyti afstöðu Ungverjalands í málefnum Úkraínu. Nýlegar uppljóstranir hafa sýnt að háttsettur ráðamaður í ríkisstjórn Orbáns deildi reglulega innihaldi umræðna innan ESB með Moskvu, sem leiddi til ásakana um að Ungverjaland væri að vinna fyrir Rússland innan sambandsins.

Í Búdapest sagði Marcell Mehringer, 21 árs, við AP að hann væri að kjósa „fyrst og fremst svo að Ungverjaland verði loksins svokallað evrópskt land, og svo að ungt fólk, og í raun allir, sinni borgaralegri skyldu sinni til að sameina þessa þjóð svolítið og brjóta niður þessi landamæri sem sprottin eru af hatri.“