Vinna að spálíkani til að skima sjálfvirkt fyrir vannæringu Elísabet Inga Sigurðardóttir skrifar 2. maí 2026 16:00 Áróra segir ástandið alvarlegt. Landspítalinn og Vísir/Vilhelm Allt of margir liggja vannærðir á sjúkrastofnunum landsins og falla í raun á milli skips og bryggju þar sem vannæring er oft ekki könnuð. Þetta segir lektor sem vinnur að því að þróa spálíkan sem sjálfvirkt mun skima fyrir vannæringu hjá fólki. Spálíkanið er hluti af stærri rannsókn sem fulltrúar frá Háskóla Íslands og Landspítala hafa undanfarið unnið að. Áróra Rós Ingadóttir, lektor við matvæla- og næringarfræðideild HÍ og deildarstjóri næringarstofu á Landspítalanum segir vannæringu fólks sem leitar á sjúkrastofnun því miður allt of algenga en vannæring getur valdið lengri legutíma á sjúkrahúsi, auknum sýkingum og hærri dánartíðni. Þrátt fyrir klínískar leiðbeiningar um að skima skuli sjúklinga fyrir áhættu á vannæringu við innlögn á spítala er sú skimun ekki alltaf framkvæmd. „Því miður er raunveruleikinn sá að skimun fyrir áhættu á vannæringu er ekki alltaf framkvæmd og það á ekki bara við um Landspítalann heldur líka spítala erlendis og hefur verið sýnt fram á í rannsóknum. Þannig markmiðið okkar með þessu spálíkani er að innleiða sjálfvirka skimun með aðstoð gervigreindar.“ Meta einstaklinga í áhættu Áróra segir þannig hægt að sleppa því skrefi að heilbrigðisstarfsmaður skimi sjúklinga handvirkt. Nú stendur yfir gagnasöfnun um einstaklinga í áhættu á vannæringu. Gögnin verða notuð til að þjálfa upp spálíkan og verður þróun á líkaninu líklegast unnin í sumar. Afurðin gæti orðið mikil búbót fyrir heilbrigðiskerfið. „Við erum að missaa af fullt af fólki sem leggst inn en fær ekki meðferð við vannæringu því við höfum ekki séð að þeir séu vannærðir eða í áhættu á vannæringu.“ Heilsa Landspítalinn Nýsköpun Heilbrigðismál Matur Mest lesið Eldhaf gaus upp í vélarrúmi og skipið rak í þrjá tíma Innlent Sæbrautargátan leyst: Það er 58, ekki 60 - en samt ekki alveg Innlent Felldi loks tár þegar andlát eiginmannsins var rætt Innlent Tveir látnir eftir að bíl var ekið í hlið húss Erlent Stungu dóttur sína í hjartað: „Hún var mjög hugrökk“ Innlent „Gegnumgangandi bongó um helgina“ Veður Friður í augsýn að uppfylltum skilyrðum Erlent Logi sker hlaðvarpara úr snöru Fjölmiðlanefndar Innlent „Af hverju má ég vera í Hveragerði en Grindvíkingar ekki í Grindavík?“ Innlent Staðfesta synjun SÍ: „Þetta er ekki bara fyrir Jón Atla“ Innlent Fleiri fréttir Eldhaf gaus upp í vélarrúmi og skipið rak í þrjá tíma Sæbrautargátan leyst: Það er 58, ekki 60 - en samt ekki alveg Ríkisstjórnin ýmist bensínlaus bátur eða á leikskóla í platheimi Friðarsamkomulag, rauð ljós á Sæbraut og ógeðfelldar lýsingar í dómsal Njósnarar enn í lögsögunni Felldi loks tár þegar andlát eiginmannsins var rætt „Af hverju má ég vera í Hveragerði en Grindvíkingar ekki í Grindavík?“ Hittust átta sinnum til að úrskurða um risaeðlubeinin Bólar ekkert á ályktun ungra miðflokksmanna Kviknaði í raftæki Samgönguáætlun samþykkt á Alþingi Staðfesta synjun SÍ: „Þetta er ekki bara fyrir Jón Atla“ Eigi von á tæplega 200 þúsund gestum Nýsamþykktum samningi hjólhýsabyggðarinnar sagt upp Eldur kviknaði í Toppstöðinni „Við getum alveg fullyrt það að sumarið sé komið“ Skilyrðin til þess fallin að „drepa samfélagið“ Stungu dóttur sína í hjartað: „Hún var mjög hugrökk“ Faðir sýknaður af því sem eftir stóð af ásökunum dóttur Samkomulag um þinglok og blíða í borginni Borgin afþakkar risaeðlubein Segja brottfararstöð ekki samrýmast Barnasáttmálanum Frostbitnir Frónbúar kætast í dag Segir Icelandair krefjast meiri vinnu fyrir lægri laun Logi sker hlaðvarpara úr snöru Fjölmiðlanefndar Búið að semja um þinglok Sakfellingu fyrir að nauðga sofandi kærustu snúið við í Landsrétti Ming Ting mætt í dómsal vegna Edition-málsins Róbert leiðir vinnu hagræðingarhóps nýs meirihluta Meirihluti bíður eftir greiningu í meira en ár Sjá meira
Spálíkanið er hluti af stærri rannsókn sem fulltrúar frá Háskóla Íslands og Landspítala hafa undanfarið unnið að. Áróra Rós Ingadóttir, lektor við matvæla- og næringarfræðideild HÍ og deildarstjóri næringarstofu á Landspítalanum segir vannæringu fólks sem leitar á sjúkrastofnun því miður allt of algenga en vannæring getur valdið lengri legutíma á sjúkrahúsi, auknum sýkingum og hærri dánartíðni. Þrátt fyrir klínískar leiðbeiningar um að skima skuli sjúklinga fyrir áhættu á vannæringu við innlögn á spítala er sú skimun ekki alltaf framkvæmd. „Því miður er raunveruleikinn sá að skimun fyrir áhættu á vannæringu er ekki alltaf framkvæmd og það á ekki bara við um Landspítalann heldur líka spítala erlendis og hefur verið sýnt fram á í rannsóknum. Þannig markmiðið okkar með þessu spálíkani er að innleiða sjálfvirka skimun með aðstoð gervigreindar.“ Meta einstaklinga í áhættu Áróra segir þannig hægt að sleppa því skrefi að heilbrigðisstarfsmaður skimi sjúklinga handvirkt. Nú stendur yfir gagnasöfnun um einstaklinga í áhættu á vannæringu. Gögnin verða notuð til að þjálfa upp spálíkan og verður þróun á líkaninu líklegast unnin í sumar. Afurðin gæti orðið mikil búbót fyrir heilbrigðiskerfið. „Við erum að missaa af fullt af fólki sem leggst inn en fær ekki meðferð við vannæringu því við höfum ekki séð að þeir séu vannærðir eða í áhættu á vannæringu.“
Heilsa Landspítalinn Nýsköpun Heilbrigðismál Matur Mest lesið Eldhaf gaus upp í vélarrúmi og skipið rak í þrjá tíma Innlent Sæbrautargátan leyst: Það er 58, ekki 60 - en samt ekki alveg Innlent Felldi loks tár þegar andlát eiginmannsins var rætt Innlent Tveir látnir eftir að bíl var ekið í hlið húss Erlent Stungu dóttur sína í hjartað: „Hún var mjög hugrökk“ Innlent „Gegnumgangandi bongó um helgina“ Veður Friður í augsýn að uppfylltum skilyrðum Erlent Logi sker hlaðvarpara úr snöru Fjölmiðlanefndar Innlent „Af hverju má ég vera í Hveragerði en Grindvíkingar ekki í Grindavík?“ Innlent Staðfesta synjun SÍ: „Þetta er ekki bara fyrir Jón Atla“ Innlent Fleiri fréttir Eldhaf gaus upp í vélarrúmi og skipið rak í þrjá tíma Sæbrautargátan leyst: Það er 58, ekki 60 - en samt ekki alveg Ríkisstjórnin ýmist bensínlaus bátur eða á leikskóla í platheimi Friðarsamkomulag, rauð ljós á Sæbraut og ógeðfelldar lýsingar í dómsal Njósnarar enn í lögsögunni Felldi loks tár þegar andlát eiginmannsins var rætt „Af hverju má ég vera í Hveragerði en Grindvíkingar ekki í Grindavík?“ Hittust átta sinnum til að úrskurða um risaeðlubeinin Bólar ekkert á ályktun ungra miðflokksmanna Kviknaði í raftæki Samgönguáætlun samþykkt á Alþingi Staðfesta synjun SÍ: „Þetta er ekki bara fyrir Jón Atla“ Eigi von á tæplega 200 þúsund gestum Nýsamþykktum samningi hjólhýsabyggðarinnar sagt upp Eldur kviknaði í Toppstöðinni „Við getum alveg fullyrt það að sumarið sé komið“ Skilyrðin til þess fallin að „drepa samfélagið“ Stungu dóttur sína í hjartað: „Hún var mjög hugrökk“ Faðir sýknaður af því sem eftir stóð af ásökunum dóttur Samkomulag um þinglok og blíða í borginni Borgin afþakkar risaeðlubein Segja brottfararstöð ekki samrýmast Barnasáttmálanum Frostbitnir Frónbúar kætast í dag Segir Icelandair krefjast meiri vinnu fyrir lægri laun Logi sker hlaðvarpara úr snöru Fjölmiðlanefndar Búið að semja um þinglok Sakfellingu fyrir að nauðga sofandi kærustu snúið við í Landsrétti Ming Ting mætt í dómsal vegna Edition-málsins Róbert leiðir vinnu hagræðingarhóps nýs meirihluta Meirihluti bíður eftir greiningu í meira en ár Sjá meira