Til fréttastofu RÚV Þórður Magnússon skrifar 6. maí 2026 08:41 “Átökin hófust þegar að Hezbollah skaut eldflaugum yfir til Ísrael í byrjun mars”, hljómaði í kvöldfréttum Rúv 4. maí. Þetta er búið að endurtaka fyrir okkur eins og möntru, sem formála að hverri einustu frétt um árásarstríð Ísraela á hendur nágrönnum sínum í norðri. Það er óumdeilanleg staðreynd að Ísraelar héldu áfram að sprengja og myrða fólk í Líbanon í gegnum allt þetta svokallaða "vopnahlé". Eldflaugarnar fyrrgreindu skipta nákvæmlega engu máli nema bara í hugum þeirra sem vilja réttlæta enn frekari morð og sprengingar. Í fréttatíma RÚV 3. maí var líka fullyrt, nánast eins og um væri að ræða óumdeilanlega staðreynd, að Ísraelar væru að ráðast á Hezbollah skotmörk. Í hvaða búbblu eru þið? Fullyrðingar Ísraelska hersins eru ekki traustar heimildir til að fara með gagnrýnislaust í fréttum. Þær eru eins ótraustverðugar og hugsast getur. Allir sjá og vita að verið er að sprengja tilviljunarkennd borgaraleg skotmörk og almenna innviði eins og sjúkrahús og samgöngumannvirki. Hezbollah er jú vissulega þarna en það réttlætir ekki að leggja heilu byggðarlögin í rúst og getur ekki gert annað en að styrkja Hezbollah og mótspyrnuna við yfirgang Ísraela. Hvernig getur fréttastofa RÚV endurómað þennan áróður frá Ísraelskum hermálayfirvöldum gagnrýnislaust þegar að dæmið frá Gaza blasir við. Ísraelski herinn er búinn að jafna allt við jörðu í Gaza, og ef það var ekki ljóst frá upphafi þá er það augljóst núna að aldrei stóð til að "ráða niðurlögum Hamas" (eins og RÚV var jafnan duglegt að enduróma), heldur að gera Gaza óbyggilegt með öllu, með það að markmiði að flæma heila þjóð úr sínu landi, eða þá sem eftir eru. Nú eru Ísraelar að endurtaka það sama í Líbanon. Það blasir við að þetta er landvinningastríð, eða það sem einu sinni var nefnt Lebensraum. Enn og aftur, í hvaða búbblu eru fréttamenn RÚV? Eruð þið bara alveg sátt við að vera hluti af spunamaskínu Ísraelskra stríðsæsingar-manna? Og þar með samsek. Gerið þið fréttamenn RÚV, ykkur enga grein fyrir því hvernig sagan mun dæma ykkur? Viljið þið vera minnst sem þeirra sem fram í rauðan dauðann, vörðu ekki bara árásar- og landvinninga-stríð, heldur einnig þjóðernishreinsanir og þjóðarmorð. Vegna þess að "One Day, Everyone Will Have Always Been Against This” svo vitnað sé í titil bókar eftir kanadíska rithöfundinn og blaðamanninn Omar El Akkad. En þessi óvandaði fréttaflutningur er síður en svo eitthvað nýtt svo hér vil ég nefna tvö önnur dæmi sem eru sérstaklega eftirminnileg: Eitt sinn var sagt frá því, eins og um væri að ræða frétt byggða á traustum heimildum, að Ísraelski herinn hefði fundið stjórnstöð Hamas á bak við MRI skanna á spítalalóð og sýnt var meðal annars veggplakat og hafðar voru uppi vafasamar fullyrðingar um hvað þar stæði sem sönnun þess að þarna hefðu Hamasliðar ráðið ráðum sínum. Sannleikurinn kom fljótlega í ljós, þarna var um að ræða venjulegt dagatal. Mjög svo neyðarlegt fyrir þá sem vilja vera vandir að virðingu sinni, en það sem jafnvel verra er: Þessi frétt var aldrei leiðrétt, þó svo að fram kæmu sannanir þess að þarna stóð ekki steinn yfir steini í fullyrðingum ísraelska hermálayfirvalda. Líklega er það partur af strategíu lobbíistanna að koma með svo vafasamar fullyrðingar að fréttastofur sem falla í gildruna skammist sín svo mikið að þær þori ekki fyrir sitt litla líf að leiðrétta bullið. Enn og aftur er ísraelski herinn augljósleg eina heimildin. Í annað skipti var sagt var frá árásum múslíma á ísraelska ferðamenn sem í sakleysi sínu voru komnir til Amsterdam til að horfa á fótboltaleik. Í þetta skiptið var það reyndar ljóst frá upphafi að það voru þeir sjálfir, ísraelsku fótboltabullurnar sem áttu frumkvæðið að þeim ofbeldisverkum sem þarna voru unninn. Það voru þeir sem réðust að fyrra bragði á fólk sem var dekkra á hörund, syngjandi söngva um “death to arabs”. Sannleikurinn kom fljótt í ljós og allir virtir fjölmiðlar sem vilja taka sig alvarlega, sem þarna féllu í gildru spunameistaranna, sendu frá sér leiðréttingar næstu daganna og jafnvel afsökunarbeiðni vegna þessarar fréttar. The Guardian setti saman ítarlega greiningu með tímalínu sem sýndi svart á hvítu að fótboltabullurnar höfðu alltaf frumkvæðið. Þessi frétt var hins vegar aldrei leiðrétt á RÚV. Ég er enn að hitta fólk sem illu heilli fær allar sínar fréttir einungis frá RÚV sem enn trúir því fyrstnefnda. Það er grundvallaratriði ef menn vilja láta taka sig alvarlega og vilja vera vandir að virðingu sinni, að þá leiðrétta menn rangfærslur við fyrsta mögulega tækifæri. Að lokum, það að enduróma í sífellu áróður ísraelsku áróðursmaskínunnar gagnrýnislaust er ekki “hlutlaus fréttaflutningur”. Allt sem þaðan kemur eru falsfréttir til þess gerðar að rugla fólk í ríminu svo það viti ekki hvað snýr upp og hvað snýr niður. Fréttamenn verða að fara að vanda sig betur annars eru þeir bara enn ein viðbótin í falsfrétta-síbyljuna sem herjar á okkur endalaust í nútímanum. Höfundur er tónlistarmaður. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Mest lesið Ný greining: Hvað myndu húsnæðisvextir lækka með ESB og evru? Dagur B. Eggertsson Skoðun Um líf og dauða, fullveldi og ESB Bjarni Már Magnússon Skoðun Sjö algengar ranghugmyndir um hvali og hvalveiðar Eyþór Eðvarðsson Skoðun Aðildarviðræður eru ekki upplýsingaleit heldur undirbúningur að aðild Gunnar Ármannsson Skoðun Stækkun bílaborgarinnar er ekki sjálfgefin - Ný byggð til norðurs kallar á öflugri almenningssamgöngur Stefán Agnar Finnsson Skoðun Þeir seldu áhættuna sem tækifæri — og sendu þjóðinni reikninginn Baldur Pétursson Skoðun Jörðin er dómkirkjan okkar. Geimurinn er verkstæðið okkar. Árni Sigurðsson Skoðun Hvað er í pakkanum? Hannes Lúðvíksson Skoðun Hvenær hættir maður að vera útlendingur? Valerio Gargiulo Skoðun Viðvörunarljós um farsæld barna má ekki hunsa Steinunn Bergmann Skoðun Skoðun Skoðun Krónuhagkerfið og kostnaður heimilanna Sigurður Kristinn Pálsson skrifar Skoðun Litir, form og staðarandi Þórður Már Sigfússon skrifar Skoðun Brexit ekki orsök efnahagsáskorana Breta Kristinn Sv. Helgason skrifar Skoðun Jörðin er dómkirkjan okkar. Geimurinn er verkstæðið okkar. Árni Sigurðsson skrifar Skoðun Stækkun bílaborgarinnar er ekki sjálfgefin - Ný byggð til norðurs kallar á öflugri almenningssamgöngur Stefán Agnar Finnsson skrifar Skoðun Hvenær hættir maður að vera útlendingur? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Viðvörunarljós um farsæld barna má ekki hunsa Steinunn Bergmann skrifar Skoðun Sjö algengar ranghugmyndir um hvali og hvalveiðar Eyþór Eðvarðsson skrifar Skoðun Aðildarviðræður eru ekki upplýsingaleit heldur undirbúningur að aðild Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Um líf og dauða, fullveldi og ESB Bjarni Már Magnússon skrifar Skoðun Ný greining: Hvað myndu húsnæðisvextir lækka með ESB og evru? Dagur B. Eggertsson skrifar Skoðun Hvað er í pakkanum? Hannes Lúðvíksson skrifar Skoðun Nýsköpunin sem hverfur inn í skýið Bogi Ragnarsson skrifar Skoðun Þegar kaffið rennur upp á við í Undralandi íslenskrar orðræðu Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Þeir seldu áhættuna sem tækifæri — og sendu þjóðinni reikninginn Baldur Pétursson skrifar Skoðun Traust á lögmönnum er ekki einkamál lögmanna Vilbert Gústafsson skrifar Skoðun Upplýsingar eru ekki ógn, þær eru forsenda Halldór Jörgen Olesen skrifar Skoðun Heimilislæknar og reglugerðardrög Alma D. Möller skrifar Skoðun Einstaklingurinn og fullveldið Signý Sigurðardóttir skrifar Skoðun Skilvirk núna en ekki ef við göngum í ESB Hjörtur J. Guðmundsson skrifar Skoðun Sterkari skólar fyrir öll börn Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir skrifar Skoðun Ég hef líka trú á Ögmundi Arnar Sigurðsson skrifar Skoðun „Áður en við segjum já eða nei“ Hilmar Kristinsson skrifar Skoðun Þjóðarmorð? Finnur Th. Eiríksson skrifar Skoðun Breyttar áherslur í borgarskipulagi Þórarinn Hjaltason skrifar Skoðun Hernaðarbrölt Gestur Valgarðsson skrifar Skoðun Það sem við gefum áfram Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Ríkið má ekki skorast undan Þórarinn Ingi Pétursson skrifar Skoðun Gjaldtaka hins opinbera þarf að vera fyrirsjáanleg Stefán Vagn Stefánsson skrifar Skoðun Bandaríkin 250 ára: frelsi, stjórnarskrá og lærdómur fyrir Ísland Júlíus Valsson skrifar Sjá meira
“Átökin hófust þegar að Hezbollah skaut eldflaugum yfir til Ísrael í byrjun mars”, hljómaði í kvöldfréttum Rúv 4. maí. Þetta er búið að endurtaka fyrir okkur eins og möntru, sem formála að hverri einustu frétt um árásarstríð Ísraela á hendur nágrönnum sínum í norðri. Það er óumdeilanleg staðreynd að Ísraelar héldu áfram að sprengja og myrða fólk í Líbanon í gegnum allt þetta svokallaða "vopnahlé". Eldflaugarnar fyrrgreindu skipta nákvæmlega engu máli nema bara í hugum þeirra sem vilja réttlæta enn frekari morð og sprengingar. Í fréttatíma RÚV 3. maí var líka fullyrt, nánast eins og um væri að ræða óumdeilanlega staðreynd, að Ísraelar væru að ráðast á Hezbollah skotmörk. Í hvaða búbblu eru þið? Fullyrðingar Ísraelska hersins eru ekki traustar heimildir til að fara með gagnrýnislaust í fréttum. Þær eru eins ótraustverðugar og hugsast getur. Allir sjá og vita að verið er að sprengja tilviljunarkennd borgaraleg skotmörk og almenna innviði eins og sjúkrahús og samgöngumannvirki. Hezbollah er jú vissulega þarna en það réttlætir ekki að leggja heilu byggðarlögin í rúst og getur ekki gert annað en að styrkja Hezbollah og mótspyrnuna við yfirgang Ísraela. Hvernig getur fréttastofa RÚV endurómað þennan áróður frá Ísraelskum hermálayfirvöldum gagnrýnislaust þegar að dæmið frá Gaza blasir við. Ísraelski herinn er búinn að jafna allt við jörðu í Gaza, og ef það var ekki ljóst frá upphafi þá er það augljóst núna að aldrei stóð til að "ráða niðurlögum Hamas" (eins og RÚV var jafnan duglegt að enduróma), heldur að gera Gaza óbyggilegt með öllu, með það að markmiði að flæma heila þjóð úr sínu landi, eða þá sem eftir eru. Nú eru Ísraelar að endurtaka það sama í Líbanon. Það blasir við að þetta er landvinningastríð, eða það sem einu sinni var nefnt Lebensraum. Enn og aftur, í hvaða búbblu eru fréttamenn RÚV? Eruð þið bara alveg sátt við að vera hluti af spunamaskínu Ísraelskra stríðsæsingar-manna? Og þar með samsek. Gerið þið fréttamenn RÚV, ykkur enga grein fyrir því hvernig sagan mun dæma ykkur? Viljið þið vera minnst sem þeirra sem fram í rauðan dauðann, vörðu ekki bara árásar- og landvinninga-stríð, heldur einnig þjóðernishreinsanir og þjóðarmorð. Vegna þess að "One Day, Everyone Will Have Always Been Against This” svo vitnað sé í titil bókar eftir kanadíska rithöfundinn og blaðamanninn Omar El Akkad. En þessi óvandaði fréttaflutningur er síður en svo eitthvað nýtt svo hér vil ég nefna tvö önnur dæmi sem eru sérstaklega eftirminnileg: Eitt sinn var sagt frá því, eins og um væri að ræða frétt byggða á traustum heimildum, að Ísraelski herinn hefði fundið stjórnstöð Hamas á bak við MRI skanna á spítalalóð og sýnt var meðal annars veggplakat og hafðar voru uppi vafasamar fullyrðingar um hvað þar stæði sem sönnun þess að þarna hefðu Hamasliðar ráðið ráðum sínum. Sannleikurinn kom fljótlega í ljós, þarna var um að ræða venjulegt dagatal. Mjög svo neyðarlegt fyrir þá sem vilja vera vandir að virðingu sinni, en það sem jafnvel verra er: Þessi frétt var aldrei leiðrétt, þó svo að fram kæmu sannanir þess að þarna stóð ekki steinn yfir steini í fullyrðingum ísraelska hermálayfirvalda. Líklega er það partur af strategíu lobbíistanna að koma með svo vafasamar fullyrðingar að fréttastofur sem falla í gildruna skammist sín svo mikið að þær þori ekki fyrir sitt litla líf að leiðrétta bullið. Enn og aftur er ísraelski herinn augljósleg eina heimildin. Í annað skipti var sagt var frá árásum múslíma á ísraelska ferðamenn sem í sakleysi sínu voru komnir til Amsterdam til að horfa á fótboltaleik. Í þetta skiptið var það reyndar ljóst frá upphafi að það voru þeir sjálfir, ísraelsku fótboltabullurnar sem áttu frumkvæðið að þeim ofbeldisverkum sem þarna voru unninn. Það voru þeir sem réðust að fyrra bragði á fólk sem var dekkra á hörund, syngjandi söngva um “death to arabs”. Sannleikurinn kom fljótt í ljós og allir virtir fjölmiðlar sem vilja taka sig alvarlega, sem þarna féllu í gildru spunameistaranna, sendu frá sér leiðréttingar næstu daganna og jafnvel afsökunarbeiðni vegna þessarar fréttar. The Guardian setti saman ítarlega greiningu með tímalínu sem sýndi svart á hvítu að fótboltabullurnar höfðu alltaf frumkvæðið. Þessi frétt var hins vegar aldrei leiðrétt á RÚV. Ég er enn að hitta fólk sem illu heilli fær allar sínar fréttir einungis frá RÚV sem enn trúir því fyrstnefnda. Það er grundvallaratriði ef menn vilja láta taka sig alvarlega og vilja vera vandir að virðingu sinni, að þá leiðrétta menn rangfærslur við fyrsta mögulega tækifæri. Að lokum, það að enduróma í sífellu áróður ísraelsku áróðursmaskínunnar gagnrýnislaust er ekki “hlutlaus fréttaflutningur”. Allt sem þaðan kemur eru falsfréttir til þess gerðar að rugla fólk í ríminu svo það viti ekki hvað snýr upp og hvað snýr niður. Fréttamenn verða að fara að vanda sig betur annars eru þeir bara enn ein viðbótin í falsfrétta-síbyljuna sem herjar á okkur endalaust í nútímanum. Höfundur er tónlistarmaður.
Stækkun bílaborgarinnar er ekki sjálfgefin - Ný byggð til norðurs kallar á öflugri almenningssamgöngur Stefán Agnar Finnsson Skoðun
Skoðun Stækkun bílaborgarinnar er ekki sjálfgefin - Ný byggð til norðurs kallar á öflugri almenningssamgöngur Stefán Agnar Finnsson skrifar
Skoðun Aðildarviðræður eru ekki upplýsingaleit heldur undirbúningur að aðild Gunnar Ármannsson skrifar
Stækkun bílaborgarinnar er ekki sjálfgefin - Ný byggð til norðurs kallar á öflugri almenningssamgöngur Stefán Agnar Finnsson Skoðun