Allir fimm nefndarmenn peningastefnunefndar studdu ákvörðun um að hækka vextina úr 7,5 í 7,75 prósent. Stýrivextir Seðlabankans, sem höfðu fram að fundi nefndarinnar í marsmánuði farið lækkandi, eru núna komnir á sama stað og þeir voru fyrir fjórtán mánuðum síðan. Verðbólgan hefur haldist yfir fimm prósent á þessu ári og mælist núna 5,2 prósent.
Í yfirlýsingu nefndarinnar í morgun er bent á að verðbólguvæntingar hafi farið hækkandi, einkum til skamms tíma. Hækkun þeirra frá því að stríðsátök hófust við Persaflóa í lok febrúar er þó ekki eins mikil og í kjölfar innrásarinnar í Úkraínu fyrir fjórum árum. Þar vegur þungt, að sögn Seðlabankans, að spennan í þjóðarbúinu var töluvert meiri þá.
Samkvæmt nýbirtri spá Seðlabankans eru horfur á minni hagvexti og meira atvinnuleysi en spáð var í febrúar. Nú er spáð 1,6 prósenta hagvexti í ár sem er 0,4 prósentum minni vöxtur en spáð var í febrúar. Lakari horfur skýrast einkum af minni vexti innlendrar eftirspurnar og þá er talið að horfur í ferðaþjónustu hafi versnað á seinni árshelmingi. Sömuleiðis er útlit fyrir hægari efnahagsumsvif á árunum 2027 og 2028 en áður var reiknað með.
Í nýjum Peningamálum Seðlabankans kemur meðal annars fram að áfram sé að draga úr umsvifum á vinnumarkaði. Störfum er hætt að fjölga og atvinnuleysi hefur aukist. Þá hefur dregið úr ráðningaráformum fyrirtækja sem bendir til þess að áfram hægi á vinnumarkaði næsta misserið. Gert er ráð fyrir að atvinnuleysi verði að meðaltali um 5,7 prósent á þessu ári – fyrri spá taldi að atvinnuleysið yrði um 4,8 prósent – og það verði síðan um fimm prósent á árinu 2027.
Peningastefnunefndin, sem kemur ekki næst saman fyrr en eftir þrjá mánuði, bendir á það í yfirlýsingu sinni að mikil hækkun olíu- og hrávöruverðs og viðvarandi innlendur verðbólguþrýstingur hafi samhliða minni efnahagsumsvifum leitt til þess að verðbólguhorfur hafi einnig versnað. „Efnahagsaðstæður gætu þróast til verri vegar ef truflanir á alþjóðlegum olíumarkaði vara lengur en nú er gert ráð fyrir eða ef kjarasamningum verður sagt upp síðar á árinu,“ að sögn nefndarinnar.
Þrátt fyrir að búist sé við meiri slaka er nú talið að verðbólga minnki hægar en spáð var í febrúar. Gert er ráð fyrir að hún verði komin undir fjögur prósent um mitt næsta ár og verði að meðaltali 3,6 prósent á árinu, eða tæplega 1 prósentu meiri en ráðgert var í fyrri spá bankans. Talið er að hún verði ekki komin í markmið fyrr en snemma árs 2028.
Í yfirlýsingu nefndarinnar er vaxtahækkunin rökstudd með vísun til þessara verri verðbólguhorfa og hárra verðbólguvæntinga. Peningastefnunefndin sendir jafnframt þau skilaboð að hún sé tilbúin að herða taumhald peningastefnunnar enn frekar til þess að tryggja hjöðnun verðbólgu að markmiði þótt það gæti hægt enn frekar á efnahagsumsvifum.
