Lausnin sem leysir ekkert

Menntamálaráðherra hefur ekki farið leynt með andúð sína á bókstafaeinkunnum sem grunnskólum ber að nota við útskrift nemenda og hefur nú lagt fram áform í samráðsgátt um að taka aftur upp tölueinkunnir.

Íslenskir kennarar eru engir sérstakir varðhundar bókstafaeinkunna, þrátt fyrir að slíkt sé stundum gefið í skyn í opinberri umræðu. Bókstafakerfið var heldur ekki tekið upp í kjölfar þrýstings frá kennurum. Ég man ekki eftir einum kennara sem hótaði að leggja niður störf ef hann þyrfti enn einu sinni að gefa nemendum einkunn í tölum.

Bókstafaeinkunnir urðu hluti af grunnskólastarfi í kjölfar nýrrar aðalnámskrár sem kom út fyrir um fimmtán árum. Höfundar hennar, sem störfuðu í umboði stjórnvalda, töldu að sú grundvallarbreyting sem þar var gerð með því að leggja áherslu á hæfni kallaði á nýjan matskvarða.

Frá upphafi hefur bókstafakerfið átt erfitt uppdráttar, enda var aðstoð við innleiðingu námskrárinnar og matskvarðans lítil sem engin og hver skóli þurfti að „finna út úr þessu“. Undanfarin misseri hefur þó orðið jákvæð breyting. Hjá Miðstöð menntunar og skólaþjónustu hefur farið fram fagleg og vönduð vinna við endurskoðun námskrárinnar og mikilvægum spurningum hefur verið svarað. Í raun má segja að samræmd innleiðing námskrárinnar sé loks hafin.

Ef menntamálaráðherra vill nú breyta um stefnu og taka aftur upp tölustafi í einkunnagjöf er það ekki vandamál. Við kennarar munum aðlagast því eins og öðru. En áður en slík breyting tekur gildi þurfa að liggja fyrir skýrar og faglegar leiðbeiningar um hvernig tölueinkunnir eigi að endurspegla hæfniviðmið aðalnámskrár. Námskráin er nefnilega skrifuð með bókstafakerfið í huga og talar ekki sjálfkrafa tungumál tölustafa.

Það er ekki hægt að leggja það á kennara að finna þetta bara út sjálfir - aftur. Það er ekki faglegt og mun skapa meiri óvissu og skilningsleysi. Kerfinu má alveg breyta, en aðeins ef þeim breytingum fylgir markviss og fagleg innleiðing.

Hvorki bókstafir né tölur munu þó bæta árangur okkar í PISA. Því væri full ástæða til að beina tíma og orku ráðherra að stóru úrlausnarefnunum í íslensku skólakerfi í stað þess að gera matskvarðann að aðalatriði. Fjölmargar þjóðir nota nefnilega bókstafaeinkunnir án þess að það valdi teljandi deilum.

Höfundur er skólastjóri Garðaskóla.