Hæstiréttur bannar Alabama að taka menn af lífi með köfnunarefni Hólmfríður Gísladóttir skrifar 12. júní 2026 08:05 Ríki Bandaríkjanna leita nú annarra leiða til að taka menn af lífi eftir að erfitt varð að komast yfir lyf til að framkvæma banvæna innspýtingu. Getty Hæstiréttur Bandaríkjanna hefur hafnað umleitan Alabama um að fá að taka fanga af lífi með köfnunarefni. Yfirvöldum í ríkinu hafði áður verið hafnað á tveimur lægri dómstigum, með þeim rökum að um væri að ræða brot gegn ákveðum stjórnarskrárinnar gegn grimmilegum og óvenjulegum refsingum. Eins og venjan er þegar um er að ræða neyðarúrskurð, þá var niðurstaða hæstaréttar ekki rökstudd en þó kom fram að dómararnir Clarence Thomas, Samuel Alito og Nei Gorsuch hefðu verið mótfallnir niðurstöðunni. Alríkisdómstóll bannaði aftökur með köfnunarefni fyrr í þessari viku, eftir réttarhöld þar sem sérfræðingar og vitni komu fyrir dóminn. Sjö hafa verið teknir af lífi í Alabama með notkun köfnunarefnis frá því í janúar 2024 en aðferðin hefur verið harðlega gagnrýnd, þar sem hún veldur köfnunartilfinningu og meðfylgjandi líkamlegri og andlegri þjáningu. Alabama óskaði eftir neyðarúrskurði hæstaréttar í gær, aðeins nokkrum klukkustundum áður en taka átti fangann Jeffrey Lee af lífi. Lee, sem er 49 ára, var fundinn sekur um að myrða tvo einstaklinga þegar hann framdi rán árið 1998. Kviðdómur dæmdi hann í lífstíðarfangelsi en dómarinn ógilti þá niðurstöðu og dæmdi Lee til dauða. Lögum hefur síðar verið breytt þannig að dómarar geta ekki lengur tekið fram fyrir hendur kviðdóma með þessum hætti. Ekki er útilokað að Lee verði tekinn af lífi með annarri aðferð en yfirvöld í Alabama segja niðurstöðu dómstóla varðandi aftökur með köfnunarefni vera svik við fjölskyldur fórnarlamba Lee, sem höfðu í hyggju að fylgjast með því þegar réttlætinu yrði fullnægt. Ríki Bandaríkjanna hafa á undanförnum árum leitað ýmissa leiða til að framkvæmda dauðarefsingar, eftir að lyfjafyrirtæki og erlend ríki fóru að neita að selja þeim lyf til að framkvæmda banvænar innspýtingar. Bandaríkin Dauðarefsingar Hæstiréttur Bandaríkjanna Mest lesið Lokar Hótel Kulusuk eftir að flug hætti frá Íslandi Innlent Nafn mannsins sem lést á Gæsavatnaleið Innlent Selenskí vilji ekki binda enda á stríðið Erlent Umhverfisvænna að sleppa óþarfa kurteisi Innlent Hvetur til stillingar og boðar aðgerðir Erlent Íslendingur í Frakklandi og ekki bjóða góðan dag Innlent Formaður VG fékk táragas í augun: „Þá er eins og fjandinn sé laus“ Innlent Kallar Ólaf Ragnar „Rússagælu“ Innlent Lá á þakplötu þegar hann hringdi í Neyðarlínuna Veður „Ég elska Obbu“ Innlent Fleiri fréttir Hvetur til stillingar og boðar aðgerðir Selenskí vilji ekki binda enda á stríðið Fjórir hermenn létust í eldsvoða Ræstingakona læstist óvart í fangaklefa í þrjá daga Hörð átök lögreglu og mótmælenda í París Barn og fullorðinn létu lífið þegar bíl var ekið inn á knattspyrnuvöll Landtökumenn réðust á evrópska erindreka Lögreglan skarst í leikinn á mótmælum í Kaupmannahöfn Setti málningu í matinn og eitraði fyrir hundruðum barna Mótmælendur réðust inn í ráðhúsið í Marseille Alvarlega slösuð eftir skotárás í íþróttahúsi Frestar gildistöku refsiaðgerða gegn Rússlandi Faðir tveggja nemenda í skólanum sá sem skaut árásarmanninn Varaði við nýju Rússlandi Pútíns Ástvinir þeirra sem létust í flugslysinu bíða enn Talsmaður Trumps rekinn eftir brösuglega byrjun Deilt um sönnunargögn og mögulegan vitorðsmann Norðmaður í tuttugu ára fangelsi í Bretlandi vegna leigumorðs Landtökumenn börðu og rændu ljósmyndara Washington Post „Atkvæði gegn Kanada er hættuleg blekking“ Rýnt í stöðuna í Úkraínu: Trump hleypir öllu í bál og brand, aftur Árásarmaðurinn sextán ára Skipun um að hægja á Starshield hafi komið úr Hvíta húsinu Minnst fjórir féllu í skotáras í Oregon Lést í stormi í Færeyjum Hættir við að skjóta Hasan í beinni Biðja viðskiptavini að vera á varðbergi Andersson hafnað í sænska þinginu Hófu aftur árásir á olíuvinnslur í Rússlandi Eldur í ráðuneyti og banka í óeirðum í Tirana Sjá meira
Eins og venjan er þegar um er að ræða neyðarúrskurð, þá var niðurstaða hæstaréttar ekki rökstudd en þó kom fram að dómararnir Clarence Thomas, Samuel Alito og Nei Gorsuch hefðu verið mótfallnir niðurstöðunni. Alríkisdómstóll bannaði aftökur með köfnunarefni fyrr í þessari viku, eftir réttarhöld þar sem sérfræðingar og vitni komu fyrir dóminn. Sjö hafa verið teknir af lífi í Alabama með notkun köfnunarefnis frá því í janúar 2024 en aðferðin hefur verið harðlega gagnrýnd, þar sem hún veldur köfnunartilfinningu og meðfylgjandi líkamlegri og andlegri þjáningu. Alabama óskaði eftir neyðarúrskurði hæstaréttar í gær, aðeins nokkrum klukkustundum áður en taka átti fangann Jeffrey Lee af lífi. Lee, sem er 49 ára, var fundinn sekur um að myrða tvo einstaklinga þegar hann framdi rán árið 1998. Kviðdómur dæmdi hann í lífstíðarfangelsi en dómarinn ógilti þá niðurstöðu og dæmdi Lee til dauða. Lögum hefur síðar verið breytt þannig að dómarar geta ekki lengur tekið fram fyrir hendur kviðdóma með þessum hætti. Ekki er útilokað að Lee verði tekinn af lífi með annarri aðferð en yfirvöld í Alabama segja niðurstöðu dómstóla varðandi aftökur með köfnunarefni vera svik við fjölskyldur fórnarlamba Lee, sem höfðu í hyggju að fylgjast með því þegar réttlætinu yrði fullnægt. Ríki Bandaríkjanna hafa á undanförnum árum leitað ýmissa leiða til að framkvæmda dauðarefsingar, eftir að lyfjafyrirtæki og erlend ríki fóru að neita að selja þeim lyf til að framkvæmda banvænar innspýtingar.
Bandaríkin Dauðarefsingar Hæstiréttur Bandaríkjanna Mest lesið Lokar Hótel Kulusuk eftir að flug hætti frá Íslandi Innlent Nafn mannsins sem lést á Gæsavatnaleið Innlent Selenskí vilji ekki binda enda á stríðið Erlent Umhverfisvænna að sleppa óþarfa kurteisi Innlent Hvetur til stillingar og boðar aðgerðir Erlent Íslendingur í Frakklandi og ekki bjóða góðan dag Innlent Formaður VG fékk táragas í augun: „Þá er eins og fjandinn sé laus“ Innlent Kallar Ólaf Ragnar „Rússagælu“ Innlent Lá á þakplötu þegar hann hringdi í Neyðarlínuna Veður „Ég elska Obbu“ Innlent Fleiri fréttir Hvetur til stillingar og boðar aðgerðir Selenskí vilji ekki binda enda á stríðið Fjórir hermenn létust í eldsvoða Ræstingakona læstist óvart í fangaklefa í þrjá daga Hörð átök lögreglu og mótmælenda í París Barn og fullorðinn létu lífið þegar bíl var ekið inn á knattspyrnuvöll Landtökumenn réðust á evrópska erindreka Lögreglan skarst í leikinn á mótmælum í Kaupmannahöfn Setti málningu í matinn og eitraði fyrir hundruðum barna Mótmælendur réðust inn í ráðhúsið í Marseille Alvarlega slösuð eftir skotárás í íþróttahúsi Frestar gildistöku refsiaðgerða gegn Rússlandi Faðir tveggja nemenda í skólanum sá sem skaut árásarmanninn Varaði við nýju Rússlandi Pútíns Ástvinir þeirra sem létust í flugslysinu bíða enn Talsmaður Trumps rekinn eftir brösuglega byrjun Deilt um sönnunargögn og mögulegan vitorðsmann Norðmaður í tuttugu ára fangelsi í Bretlandi vegna leigumorðs Landtökumenn börðu og rændu ljósmyndara Washington Post „Atkvæði gegn Kanada er hættuleg blekking“ Rýnt í stöðuna í Úkraínu: Trump hleypir öllu í bál og brand, aftur Árásarmaðurinn sextán ára Skipun um að hægja á Starshield hafi komið úr Hvíta húsinu Minnst fjórir féllu í skotáras í Oregon Lést í stormi í Færeyjum Hættir við að skjóta Hasan í beinni Biðja viðskiptavini að vera á varðbergi Andersson hafnað í sænska þinginu Hófu aftur árásir á olíuvinnslur í Rússlandi Eldur í ráðuneyti og banka í óeirðum í Tirana Sjá meira