Svan­dís segir nei

Svandís rökstyður ákvörðun sína í færslu á Facebook-síðunni sinni og vonar að hægt sé að takast á um efni atkvæðagreiðslunnar af yfirvegun og virðingu.

„Sú niðurstaða byggist hvorki á ótta við breytingar né þeirri skoðun að Ísland eigi að loka sig af. Hún byggist á sannfæringu sem hefur mótast á löngum tíma. Að á tímum mikilla breytinga skipti mestu máli að varðveita sterkt lýðræði og skýra ábyrgð þeirra sem fara með vald,“ segir Svandís.

Hún sjái bakslag í mannréttindum og jafnrétti og sífellt fleiri ákvarðanir teknar fjær fólkinu sem þær varða.

„Ég hef alla mína pólitísku ævi trúað því að samfélög breytist til hins betra þegar fólk skipuleggur sig, tekur þátt og lætur rödd sína heyrast.“

Reynslan hafi kennt henni að stærstu framfarirnar verði til í samspili stjórnmála og samfélags þar sem hinar ýmsu hreyfingar á við grasrótarhreyfingar og félagasamtök. Þannig hafi hinir ýmsu hópar hlotið aukin réttindi og velferðarsamfélag verið byggt upp. Því eigi að færa valdið nær fólkinu frekar en fjær því.

Snúist ekki um viðræðurnar heldur aðild

Umræðan að hennar mati snúist ekki um kosti eða galla Evrópusambandsins heldur um hvar valdið eigi að liggja. Þá snúist atkvæðagreiðslan ekki aðeins um að hefja aðildarviðræður heldur hvort sækja eigi um fulla aðild að sambandinu. 

„Sjálf lít ég svo á að ákvörðunin um að endurvekja umsókn og hefja aðildarviðræður sé í sjálfu sér stór pólitísk ákvörðun og alvöru skref,“ segir hún.

„Ég hef líka reynslu af því hversu umfangsmikil og krefjandi slík viðræðuferli eru fyrir lítið ríki með fámennt stjórnkerfi. Þau kalla á mikla vinnu, mikla forgangsröðun og binda um árabil verulegan hluta af getu stjórnsýslunnar. Þess vegna tel ég eðlilegt að spyrja áður en lagt er af stað hvort þetta sé sú leið sem við viljum fara.“

Svandís telur að Ísland eigi samt sem áður að taka virkan þátt í Evrópu og leggja sitt af mörkum. Aðild að Evrópusambandinu sé hins vegar ekki forsenda þess.

„Mín reynsla hefur kennt mér að samfélög verða sterkust þegar fólk hefur raunveruleg áhrif á þær ákvarðanir sem móta líf þess og getur dregið þau sem fara með valdið til ábyrgðar. Þess vegna mun ég segja nei,“ segir Svandís.

Nær allir í flokknum segi já

Í könnun sem Maskína framkvæmdi fyrir DV kemur fram að 93,4 prósent þeirra sem kjósa Vinstri græna ætla að segja já í atkvæðagreiðslunni. 6,6 prósent kjósenda Vinstri grænna ætla að segja nei líkt og Svandís.

Svandís var kjörin formaður Vinstri grænna í október 2024 og tók við af Guðmundi Inga Guðbrandssyni sem var tímabundið eftir að Katrín Jakobsdóttir sneri sér að forsetaframboði. Svandís sóttist ekki eftir endurkjöri og var Rósa Björk Brynjólfsdóttir við formannssætinu.