Um ofsafengnu framfaratrúna 13. október 2004 00:01 Ég var að lesa grein þína um ofsafengnu framfaratrúna, og rak örlítið í vörðurnar við setninguna "Nú ætla ég ekki að leggja lesti frjálshyggjunnar að jöfnu við grimmdaræði kommúnismans og nasismans." Nú ætla ég ekki heldur beinlínis að leggja "lestina" að jöfnu við "grimmdaræðið" - enda tveir hlutir ekki eins nema allir eiginleikar þeirra séu þeir sömu. Hinsvegar hljótum við að nálgast hugmyndir um grimmdaræði frjálshyggjunnar á hennar eigin forsendum - einkaframtakinu, og starfi ríkisvaldsins fyrir einkaframtakið. Þar koma auðvitað fyrst upp í hugann stríð Bandaríkjamanna fyrir olíunni og olíuleiðslunum. Og svo þrælkunarbúðir einkaframtaksins víða í þriðja heiminum, og samstarf einkaframtaksins og hins frjálshyggjusinnaða (eða bara markaðsdrifna - svo við leyfum Svíum nú að vera með) um að búa til aðstæður þar sem ýmisleg kúgun getur þrifist undir hlífiskildi "frelsisins". En auðvitað hlýtur vestræna frjálshyggjuríkið að hygla eigin þegnum, enda er neysla þeirra ekki síður undirstaða ríkisins/einkaframtaksins heldur en þrælarnir austur í Asíu. Ég er ekki endilega viss um að grimmdarverk frjálshyggjunnar sem fyrirbæris séu neitt skárri en grimmdarverk Sovétríkjanna eða þriðja ríkisins, þó þau séu ekki skipulögð með miðstýringu. Þessi sjálfvirkni frjálshyggjunnar lætur grimmdarverk hennar virðast síður grimmileg, þau virðast ekki jafn yfirveguð eða fyrirhuguð vegna þess að þau eru afleiðing kerfis en ekki eiginlegs valdboðs - enda firra stórfyrirtækin sig reglulega ábyrgð, vísa á undirverktaka og svo framvegis - en grimmdarverk þeirra eru ansi helvíti slæm þrátt fyrir undanbragðataktana. Það er léleg afsökun frjálshyggjumanna við grimmdarlegum afleiðingum frjálshyggjunnar að þessi grimmdarverk séu ólögleg, eða að þeim finnist líka að það ætti að banna þau. Peningar spyrja ekki hvert þeir mega fara eða hvað þeir mega gera, peningar láta sér nægja að framkvæma og er alveg sama þó einstaka þrælabúðastjóri lendi í fangelsi, eða einhverjar fáeinar ómerkilegar skrifstofublækur hjá Enron lendi í grjótinu - yfirgnæfandi meirihluti forstjóranna lifir af, og peningarnir skipta einfaldlega um hendur (í færri og færri hendur reyndar) ef einhver lendir í grjótinu. Valdið í Sovét var neglt niður, en vald dagsins er ekki bara fljótandi, það fossar fram eins og Ölfusá í leysingum - og það er alltaf vor. Bestu kveðjur, Eiríkur Lestu Nýhil: nyhil.org Og Fjallabaksleiðina - Með bakfjall í framrassinum! - blog.central.is/amen Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Silfur Egils Silfur-Bréf Mest lesið Hildur Björnsdóttir og bílastæðin í borginni Karólína M. Jónsdóttir Skoðun Reykjavíkurborg og ábyrgðin sem hún forðast Kári Sigurðsson,Sólveig Anna Jónsdóttir Skoðun Handrit ofbeldismannsins. Gulldrengir og dómstóll götunnar Hulda Hrund Guðrúnar Sigmundsdóttir,Tanja Mjöll Ísfjörð Magnúsdóttir Skoðun Ég er líka að taka fullan þátt í samfélaginu! Alina Vilhjálmsdóttir Skoðun Hvað ef gervigreind gjörbreytir 90 þúsund íslenskum störfum? Lilja Dögg Jónsdóttir Skoðun Álftnesingar mæta afgangi Rakel Margrét Viggósdóttir Skoðun Það kemur ekki til greina að rífa upp samgöngusáttmálann Pétur Marteinsson Skoðun Börn í Laugardal fá ekki heitan mat í skólanum Jakob Jakobsson Skoðun Börn á biðlista eftir að komast á biðlista Auður Gunnarsdóttir Skoðun HK á skilið meiri metnað Gunnar Gylfason Skoðun Skoðun Skoðun Framsækið skipulag á landsvísu Guðjón Sigurbjartsson skrifar Skoðun Diplómanámið í HÍ: Menntun sem breytir lífi Nemendur í starfstengdu diplómanámi HÍ skrifar Skoðun Frá Jens Mustermann til CR7: hugvekja um vörumerki knattspyrnumanna Jóhann Skúli Jónsson skrifar Skoðun Hvað veist þú? Hugsum áður en við sendum Björk Jónsdóttir skrifar Skoðun Hvernig kveikjum við neistann? Ólína Laxdal,Sólveig Nikulásdóttir skrifar Skoðun Fangelsismál - hættum þessu rugli Guðbjörg Sveinsdóttir skrifar Skoðun HK á skilið meiri metnað Gunnar Gylfason skrifar Skoðun Frumbyggjar og frumkvöðlar í jarðhita Hveragerði Dagný Sif Sigurbjörnsdóttir,Jónas Guðnason skrifar Skoðun Íþróttabærinn Kópavogur Beitir Ólafsson skrifar Skoðun Handrit ofbeldismannsins. Gulldrengir og dómstóll götunnar Hulda Hrund Guðrúnar Sigmundsdóttir,Tanja Mjöll Ísfjörð Magnúsdóttir skrifar Skoðun Viljum við að fatlað fólk sé á vinnumarkaði? Þuríður Harpa Sigurðardóttir skrifar Skoðun Rekstrarafgangur á kostnað íbúa - er það árangur? Matthías Bjarnason skrifar Skoðun Mikilvægi kennslu í nýsköpun í háskólum Ólafur Eysteinn Sigurjónsson skrifar Skoðun Hafnarfjörður í gíslingu þéttingarstefnu Reykjavíkur Orri Björnsson skrifar Skoðun Umferðarmál í Urriðaholti – Flótti frá vandanum Vilmar Pétursson skrifar Skoðun Brandarar á Alþingi og alvarlegar spurningar um undirbúning lagasetningar Benedikt S. Benediktsson skrifar Skoðun Hildur Björnsdóttir og bílastæðin í borginni Karólína M. Jónsdóttir skrifar Skoðun Glufur í farsældinni: Helmingur stuðningsnets barns úti í kuldanum Lúðvík Júlíusson skrifar Skoðun Hvað ef gervigreind gjörbreytir 90 þúsund íslenskum störfum? Lilja Dögg Jónsdóttir skrifar Skoðun Öflugt atvinnulíf á Akureyri Ragnar Sverrisson skrifar Skoðun Börn á biðlista eftir að komast á biðlista Auður Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Íþróttir, lýðheilsa og forvarnir Kristján Davíð Sigurjónsson skrifar Skoðun Reykjavíkurborg og ábyrgðin sem hún forðast Kári Sigurðsson,Sólveig Anna Jónsdóttir skrifar Skoðun Tryggjum að Hveragerði verði áfram bær fyrir alla Birgitta Ragnarsdóttir skrifar Skoðun Álftnesingar mæta afgangi Rakel Margrét Viggósdóttir skrifar Skoðun Það kemur ekki til greina að rífa upp samgöngusáttmálann Pétur Marteinsson skrifar Skoðun Stórasta Árborg í heimi? Guðný Björk Pálmadóttir skrifar Skoðun Blá útivist – sóknarfæri lýðheilsu Jón Pálsson skrifar Skoðun Pólitísk forgangsröðun í þágu allra Kópavogsbúa Sigurður Kári Harðarsson skrifar Skoðun Kerfið sem á að vernda börnin en bregst þeim Ingibjörg Einarsdóttir skrifar Sjá meira
Ég var að lesa grein þína um ofsafengnu framfaratrúna, og rak örlítið í vörðurnar við setninguna "Nú ætla ég ekki að leggja lesti frjálshyggjunnar að jöfnu við grimmdaræði kommúnismans og nasismans." Nú ætla ég ekki heldur beinlínis að leggja "lestina" að jöfnu við "grimmdaræðið" - enda tveir hlutir ekki eins nema allir eiginleikar þeirra séu þeir sömu. Hinsvegar hljótum við að nálgast hugmyndir um grimmdaræði frjálshyggjunnar á hennar eigin forsendum - einkaframtakinu, og starfi ríkisvaldsins fyrir einkaframtakið. Þar koma auðvitað fyrst upp í hugann stríð Bandaríkjamanna fyrir olíunni og olíuleiðslunum. Og svo þrælkunarbúðir einkaframtaksins víða í þriðja heiminum, og samstarf einkaframtaksins og hins frjálshyggjusinnaða (eða bara markaðsdrifna - svo við leyfum Svíum nú að vera með) um að búa til aðstæður þar sem ýmisleg kúgun getur þrifist undir hlífiskildi "frelsisins". En auðvitað hlýtur vestræna frjálshyggjuríkið að hygla eigin þegnum, enda er neysla þeirra ekki síður undirstaða ríkisins/einkaframtaksins heldur en þrælarnir austur í Asíu. Ég er ekki endilega viss um að grimmdarverk frjálshyggjunnar sem fyrirbæris séu neitt skárri en grimmdarverk Sovétríkjanna eða þriðja ríkisins, þó þau séu ekki skipulögð með miðstýringu. Þessi sjálfvirkni frjálshyggjunnar lætur grimmdarverk hennar virðast síður grimmileg, þau virðast ekki jafn yfirveguð eða fyrirhuguð vegna þess að þau eru afleiðing kerfis en ekki eiginlegs valdboðs - enda firra stórfyrirtækin sig reglulega ábyrgð, vísa á undirverktaka og svo framvegis - en grimmdarverk þeirra eru ansi helvíti slæm þrátt fyrir undanbragðataktana. Það er léleg afsökun frjálshyggjumanna við grimmdarlegum afleiðingum frjálshyggjunnar að þessi grimmdarverk séu ólögleg, eða að þeim finnist líka að það ætti að banna þau. Peningar spyrja ekki hvert þeir mega fara eða hvað þeir mega gera, peningar láta sér nægja að framkvæma og er alveg sama þó einstaka þrælabúðastjóri lendi í fangelsi, eða einhverjar fáeinar ómerkilegar skrifstofublækur hjá Enron lendi í grjótinu - yfirgnæfandi meirihluti forstjóranna lifir af, og peningarnir skipta einfaldlega um hendur (í færri og færri hendur reyndar) ef einhver lendir í grjótinu. Valdið í Sovét var neglt niður, en vald dagsins er ekki bara fljótandi, það fossar fram eins og Ölfusá í leysingum - og það er alltaf vor. Bestu kveðjur, Eiríkur Lestu Nýhil: nyhil.org Og Fjallabaksleiðina - Með bakfjall í framrassinum! - blog.central.is/amen
Handrit ofbeldismannsins. Gulldrengir og dómstóll götunnar Hulda Hrund Guðrúnar Sigmundsdóttir,Tanja Mjöll Ísfjörð Magnúsdóttir Skoðun
Skoðun Frá Jens Mustermann til CR7: hugvekja um vörumerki knattspyrnumanna Jóhann Skúli Jónsson skrifar
Skoðun Frumbyggjar og frumkvöðlar í jarðhita Hveragerði Dagný Sif Sigurbjörnsdóttir,Jónas Guðnason skrifar
Skoðun Handrit ofbeldismannsins. Gulldrengir og dómstóll götunnar Hulda Hrund Guðrúnar Sigmundsdóttir,Tanja Mjöll Ísfjörð Magnúsdóttir skrifar
Skoðun Brandarar á Alþingi og alvarlegar spurningar um undirbúning lagasetningar Benedikt S. Benediktsson skrifar
Skoðun Reykjavíkurborg og ábyrgðin sem hún forðast Kári Sigurðsson,Sólveig Anna Jónsdóttir skrifar
Handrit ofbeldismannsins. Gulldrengir og dómstóll götunnar Hulda Hrund Guðrúnar Sigmundsdóttir,Tanja Mjöll Ísfjörð Magnúsdóttir Skoðun