„Báðir flokkar fengu það sem þeir gátu búist við“

Silja Bára Ómarsdóttir, dósent í stjórnmálafræði við Háskóla Íslands, segir að bæði Repúblikanaflokkurinn og Demókrataflokkurinn hafi fengið það í kosningunum í gær sem þeir gátu búist við.

Repúblikanar héldu meirihluta sínum í öldungadeild Bandaríkjaþings og bættu við sig þingmönnum en Demókratar náðu meirihluta í fulltrúadeild þingsins þó að Repúblikanar hafi ekki misst fleiri þingmenn þar en 26. Þessi úrslit í deildunum tveimur voru kannski það sem helst var búist við.

Silja Bára segir að þetta geti gert Donald Trump, Bandaríkjaforseta, auðveldara fyrir að halda áfram að keyra á flokkadráttum sem hann hefur verið að reyna að nýta sér.

„Það er að segja að kenna Demókrötum um það sem ekki næst í gegn sem að gæti styrkt hann hjá hans hörðustu kjósendum. En á móti kemur að þeir sem styðja Demókrata munu líta á það sem árangur og styrkjast í sínum stuðningi sínum við Demókrataflokkinn. Þannig að þetta styrkir í raun og veru báða gagnvart sínum kjarnakjósendum,“ segir Silja Bára.

Breytt ásýnd þingsins hafi áhrif á daglegt líf kvenna

Þá bendir hún á breytta ásýnd þingsins vegna aukins fjölda kvenna í fulltrúadeildinni. Þó að fjölgunin sé ekki gríðarleg þá sé um töluverða viðbót að ræða auk þess sem fjölbreytileikinn er að aukast þar sem tvær konur sem eru múslimar náðu kjöri og tvær konur af frumbyggjaættum.

Silja Bára segir að þetta skipti máli því þetta muni hafa áhrif á daglegt líf kvenna.

„Það er vegna þess hvernig Hæstiréttur er orðinn samsettur, íhaldssamari hvað varðar kyn- og frjósemisréttindi að þá skiptir gríðarlegu máli að konum sé að fjölga því þær taka þau mál frekar upp á sviði löggjafans.“

Varðandi öldungadeildina segir Silja Bára að baráttan þar hafi verið mjög erfið fyrir Demókrata.

„Það er vegna þess að það var verið að kjósa um 35 sæti og þegar það var búið að kippa þeim út þá stóðu eftir 42 Repúblikanar og 23 Demókratar, þannig að þeir þurftu að ná miklu fleirum og sætin sem var verið að kjósa um var víða í ríkjum þar sem Trump vann auðveldlega fyrir tveimur árum.“

Received so many Congratulations from so many on our Big Victory last night, including from foreign nations (friends) that were waiting me out, and hoping, on Trade Deals. Now we can all get back to work and get things done!

— Donald J. Trump (@realDonaldTrump) November 7, 2018

Öldungadeildin klárlega sigur fyrir Trump

Aðspurð hvort að kosningarnar séu sigur fyrir Trump í því ljósi að Repúblikanar hafi styrkt sig í öldungadeildinni og svo að flokkurinn hafi unnið ríkisstjórakosningar í mikilvægum fylkjum á borð við Flórída og Ohio bendir Silja Bára á að Repúblikanar hafi tapað ríkisstjórakosningum í sjö fylkjum. Demókratar hafi tekið þau öll.

„Og þar á meðal í Wisconsin þar sem var mjög „trumpískur“ ríkisstjóri. Þar var Demókrati að vinna, ekkert brjálæðislega afgerandi, en hann er búinn að vinna. Þetta eru sem sagt Kansas, New Mexico, Maine, Nevada, Illinois og Michigan líka. Öldungadeildin er klárlega sigur fyrir Trump. Það eru þrír árgangar í öldungadeildinni og þessi árgangur er bara erfiður fyrir Demókratana, sjötta hvert ár eiga þeir erfitt með að bæta við sig,“ segir Silja Bára.

En má segja að báðir flokkar megi vel við una?

„Já, að vissu leyti. Báðir flokkar fengu það sem þeir gátu búist við. Þessi bláa bylgja sem fólk var að búast við kom kannski ekki og ég horfi sérstaklega á Flórída í því samhengi. Það er gríðarlega tæpt en bæði öldungadeildarþingmaðurinn og ríkisstjórinn eru Repúblikanar þar sem fólk var að búast við að Demókratar gætu mögulega snúið því ríki. Þannig að það er kannski sárast fyrir Demókratana myndi ég halda. Það hefði skipt gríðarlegu máli upp á að ná orðræðunni, að þeir væru virkilega að snúa við einhverju, þá hefðu þeir virkilega þurft á Flórída að halda.“

Vísbendingar um að Trump sé að missa grunn sem hann náði 2016

Spurningin er síðan hvað þessi úrslit í nótt geta sagt okkur, ef eitthvað, hvernig forsetakosningarnar munu fara eftir tvö ár.

„Stærsta vísbendingin er held ég í sjöunda kjördæmi Virgínu þar sem Spanberger vann. Hún er kona sem er Demókrati og tók sæti af Repúblikana. Þetta er ein stærsta vísbendingin um það að hvítar konur séu ekki jafn fastar á bak við Trump eins og þær voru í kosningunum 2016. Reyndar er það að mig minnir að mælast 49 prósent og 49 prósent hvítar konur á bak við Repúblikana og Demókrata en hvítar, háskólamenntaðar konur eru komnar yfir á Demókrata. Það var náttúrulega gríðarlegur kynjamunur í kosningunum 2016 og hann er að aukast en hvítar konur voru repúblikanamegin. Það gæti verið að breytast,“ segir Silja Bára og bendir jafnframt á að ef hvítar konur í úthverfum eru að snúa baki við Repúblikanaflokknum þá er það neikvætt mynstur fyrir Trump.

Þá dregur Silja Bára einnig fram það að stöku strjálbýl kjördæmi hafi farið yfir til Demókrata.

„Ég er ekki að segja að þetta geti ekki breyst aftur en þetta eru merki um að Trump hafi aðeins misst grunn sem hann náði 2016.“