Varaði við köldu stríði Kína og Bandaríkjanna

Antonio Guterres, framkvæmdastjóri Sameinuðu þjóðanna, varaði við hættunni á að nýtt kalt stríð brytist út á milli Bandaríkjanna og Kína í ávarpi sínu á fyrsta allsherjarþingi Sameinuðu þjóðanna sem fer fram í fjarfundi. Trump Bandaríkjaforseti nýtti sitt ávarp til þess að kenna Kína um kórónuveiruheimsfaraldurinn.

Spenna á milli Bandaríkjastjórnar og stjórnvalda í Beijing hefur farið vaxandi undanfarin ár. Eftir að Donald Trump tók við sem forseti Bandaríkjanna hafa stórveldin háð viðskiptastríð og kórónuveirufaraldurinn, sem átti upptök sín í Kína, hefur gert lítið til þess að bæta samskiptin.

Guterres dróg upp dökka mynd af stöðu heimsmála í ávarpi sínu á allsherjarþinginu sem fer fram í fjarfundi vegna faraldursins í dag. Sagði hann veiruna hafa knésett heimsbyggðina en það væri engu að síður aðeins undirbúningur fyrir þær áskoranir sem hún ætti enn eftir að takast á við.

Kallaði framkvæmdastjórinn eftir því að ríki heims sýndu samstöðu í að berjast gegn faraldrinum og gagnrýndi lýðskrumara og þjóðernissinna fyrir að hafa mistekist að ná tökum á faraldrinum og jafnvel gert illt verra.

„Á sama tíma verðum við að gera allt til þess að forðast nýtt kalt stríð,“ sagði Guterres og vísaði til versnandi samskipti Kína og Bandaríkjanna. „ Við erum á leiðina í mjög hættulega átt.“

Kína bar af sér ásakanir Trump

Ræða Trump gerði þó lítið til þess að lægja öldurnar í samskiptunum við Kína. Talaði forsetinn, eins og hann hefur oft gert áður, um „Kínaveiruna“ og hvatti Sameinuðu þjóðirnar til þess að draga stjórnvöld í Beijing til ábyrgðar fyrir að hafa ekki stöðvað faraldurinn.

Kínversk stjórnvöld hafa verið sökuð um að reyna að hylma yfir faraldurinn þegar hann braust fyrst út í Wuhan. Ríkisstjórn Trump hunsaði hins vegar viðvaranir um hættuna af veirunni og var nær algerlega óundirbúin fyrir að hún dreifði sér um Bandaríkin. Nú hafa fleiri en 200.000 manns látið lífið í Bandaríkjunum, fleiri en í nokkru öðru ríki. Ein miljón manna hefur látist í faraldrinum á heimsvísu.

Sendiherra Kína hafnaði ásökunum Trump og sagði þær stoðlausar.

„Á þessari stundu þarfnast heimurinn meiri samstöðu og samvinnu, ekki átaka. Við verðum að auka gagnkvæmt traust og trú en ekki dreifa pólitískri veiru. Kína hafnar staðfastlega stoðlausum ásökunum á hendur Kína,“ sagði Zhang Jun, sendiherra Kína við Sameinuðu þjóðirnar.

Jair Bolsonaro, forseti Brasilíu, notaði sína ræðu til þess að gagnrýna fjölmiðla heima fyrir sem hann sakaði um að „ala á skelfingu“ í faraldrinum. Sjálfur hefur hann gert lítið úr hættunni af veirunni, sem hann smitaðist sjálfur af, og hreykti hann sér af því að hafa einblínt á efnahagslegar aðgerðir í ræðunni hjá SÞ. Fjöldi látinna í Brasilíu er sá næsthæsti í heiminum. Þar hafa um 136.000 manns látið lífið í faraldrinum samkvæmt tölum Johns Hopkins-háskóla.