Íþróttamenn 68 sinnum líklegri til að hljóta heilaskaða Valur Páll Eiríksson skrifar 27. júlí 2022 08:01 Fyrrum NFL-leikmaðurinn Junior Seau svipti sig lífi árið 2012 með því að skjóta sig í bringuna. Hann hlífði höfðinu viljandi til að hægt væri að rannsaka það. Í ljós kom að hann var með CTE. George Gojkovich/Getty Images Ný rannsókn alþjóðlegra sérfræðinga er sögð hafa fært fram óyggjandi sannanir fyrir tengslum milli ítrekaðra höfuðhögga í íþróttum og heilasjúkdómsins CTE (chronic traumatic encephalopathy). Íþróttasambönd eru hvött til þess að taka mark á rannsókninni. Rannsóknin var unnin af sérfræðingum úr 13 háskólum, þar á meðal Oxford-háskóla í Bretlandi, í samstarfi við heilahristingssamtök í Bretlandi (Concussion Legacy Foundation UK). Nýst var við gögn frá Boston-háskóla og fleiri stofnunum í Bandaríkjunum sem sýna fram á að íþróttafólk í íþróttum með snertingu (e. contact sport) séu 68 sinnum líklegri til að þróa með sér CTE heldur en þeir sem ekki spila íþróttir. Mike Webster var sá fyrsti til að vera greindur með CTE.George Gojkovich/Getty Images Mikil umræða hefur skapast um áhrif höfuðmeiðsla, sérstaklega í amerískum fótbolta og ruðningi, þar sem hvað mest hætta er af ítrekuðum höfuðhöggum. Nígerísk-bandaríski læknirinn Bennet Omalu setti hugtakið CTE fram í grein árið 2005 eftir að hafa rannsakað fyrrum NFL-leikmanninn Mike Webster, sem lést árið 2002 eftir að hafa hagað sér óvenjulega um nokkurt skeið áður en hann svipti sig lífi. Fjölmargir leikmenn í NFL hafa sýnt einkenni CTE eftir að ferli þeirra lauk, sem hvað helst sýnir sig í snemmbúnum vitglöpum, ofbeldishneigðri hegðun og þunglyndi. Velski ruðningsspilarinn Alix Popham greindist með vitglöp árið 2020, þá fertugur, og sömu sögu er að segja að fyrrum fyrirliða velska landsliðsins í íþróttinni, Ryan Jones, sem er 41 árs og greindist í desember í fyrra. Jones er á meðal fyrrum leikmanna sem hafa kært alþjóðaruðningssambandinu, World Rugby. Aðgerða sé þörf gegn þessum „hræðilega sjúkdómi“ Sérfræðingar sem stóðu að rannsókninni hafa hvatt alþjóðasambönd, sér í lagi þau sem koma að ruðningi og amerískum fótbolta, til aðgerða. „Alþjóðleg íþróttasambönd ættu að viðurkenna að höfuðhögg valda CTE og þau ættu ekki að villa um fyrir almenningi um orsök CTE á meðan íþróttafólk deyr og fjölskyldur þeirra eyðilagðar af þessum hræðilega sjúkdómi,“ er haft eftir Dr. Chris Nowitski, sem er á meðal þeirra sem stóðu að rannsókninni. Fyrr í þessum mánuði lagði enska knattspyrnusambandið, The F.A., fram reglubreytingu þar sem skallar verða bannaðir í ákveðnum yngri flokka keppnum. NFL Rugby Mest lesið Elísa fór kílómetrana 80 á undir níu klukkustundum Sport Spurður út í Adam Ægi: „Getur vel verið að við spjöllum við hann“ Íslenski boltinn Ný lið bætast við Körfubolti Umferðin klárast upp á Skaga og Stúkan gerir allt saman upp Sport Argentína datt í lukkupottinn: Greið leið í undanúrslitin Fótbolti Newcastle með augastað á efnilegum miðjumanni Freiburg Enski boltinn Hallgrímur eftir fimmta tapið í röð: „Ég þarf að gera betur“ Íslenski boltinn „Við þurfum bara að horfa á björtu hliðarnar“ Fótbolti Mikil tilþrif í mótorkrossinu á Akranesi Sport Forseti Suður-Kóreu húðskammar „vanhæfan“ landsliðsþjálfara Fótbolti Fleiri fréttir Eiginkona og tvö börn fótboltamanns létust Umferðin klárast upp á Skaga og Stúkan gerir allt saman upp Newcastle með augastað á efnilegum miðjumanni Freiburg Ný lið bætast við Chelsea horfir óvænt til varnarmanns Rayo Vallecano Spurður út í Adam Ægi: „Getur vel verið að við spjöllum við hann“ Elísa fór kílómetrana 80 á undir níu klukkustundum Hallgrímur eftir fimmta tapið í röð: „Ég þarf að gera betur“ „Mjög ánægður að skora tvö mörk“ „Ég miða alltaf í fjærhornið svo ég fann það strax“ Uppgjörið: Keflavík - KR 3-2| Frábært sigurmark batt enda á 18 ára bið eftir sigri gegn KR „Skiptir engu máli hvort þetta sé léttir fyrir mig“ „Við gáfum ÍBV bara stig hér í dag“ Kanada tryggði sér sæti í 16-liða úrslitum með dramatísku sigurmarki „Við þurfum bara að horfa á björtu hliðarnar“ „Við bara fundum ekki nægilega mikinn takt“ Svekkjandi tap eftir sterka byrjun í steikjandi hita „Harka, hugrekki og massífir“ Uppgjörið: Þór Ak. - Valur 2-4 | Valsmenn hefndu sín Uppgjörið: Stjarnan – KA 3-1 | Fyrsti sigur Jóns Þórs og fimmta tap KA í röð Uppgjörið: FH - ÍBV 1-1 | Eyjamenn gefast aldrei upp Uppgjörið: Breiðablik - Víkingur 3-0 | Blikar í bikarúrslit Fyrsti sigur Russell frá því í fyrstu keppni tímabilsins Forseti Suður-Kóreu húðskammar „vanhæfan“ landsliðsþjálfara Mikil tilþrif í mótorkrossinu á Akranesi Biður bosnísku þjóðina afsökunar: „Get ekki bent á landið á korti“ Jason Daði kominn í KR Hættur með Skotana eftir vonbrigðin á HM Maður dagsins á HM: Kominn með fleiri mörk á HM en allt síðasta tímabil Argentína datt í lukkupottinn: Greið leið í undanúrslitin Sjá meira
Rannsóknin var unnin af sérfræðingum úr 13 háskólum, þar á meðal Oxford-háskóla í Bretlandi, í samstarfi við heilahristingssamtök í Bretlandi (Concussion Legacy Foundation UK). Nýst var við gögn frá Boston-háskóla og fleiri stofnunum í Bandaríkjunum sem sýna fram á að íþróttafólk í íþróttum með snertingu (e. contact sport) séu 68 sinnum líklegri til að þróa með sér CTE heldur en þeir sem ekki spila íþróttir. Mike Webster var sá fyrsti til að vera greindur með CTE.George Gojkovich/Getty Images Mikil umræða hefur skapast um áhrif höfuðmeiðsla, sérstaklega í amerískum fótbolta og ruðningi, þar sem hvað mest hætta er af ítrekuðum höfuðhöggum. Nígerísk-bandaríski læknirinn Bennet Omalu setti hugtakið CTE fram í grein árið 2005 eftir að hafa rannsakað fyrrum NFL-leikmanninn Mike Webster, sem lést árið 2002 eftir að hafa hagað sér óvenjulega um nokkurt skeið áður en hann svipti sig lífi. Fjölmargir leikmenn í NFL hafa sýnt einkenni CTE eftir að ferli þeirra lauk, sem hvað helst sýnir sig í snemmbúnum vitglöpum, ofbeldishneigðri hegðun og þunglyndi. Velski ruðningsspilarinn Alix Popham greindist með vitglöp árið 2020, þá fertugur, og sömu sögu er að segja að fyrrum fyrirliða velska landsliðsins í íþróttinni, Ryan Jones, sem er 41 árs og greindist í desember í fyrra. Jones er á meðal fyrrum leikmanna sem hafa kært alþjóðaruðningssambandinu, World Rugby. Aðgerða sé þörf gegn þessum „hræðilega sjúkdómi“ Sérfræðingar sem stóðu að rannsókninni hafa hvatt alþjóðasambönd, sér í lagi þau sem koma að ruðningi og amerískum fótbolta, til aðgerða. „Alþjóðleg íþróttasambönd ættu að viðurkenna að höfuðhögg valda CTE og þau ættu ekki að villa um fyrir almenningi um orsök CTE á meðan íþróttafólk deyr og fjölskyldur þeirra eyðilagðar af þessum hræðilega sjúkdómi,“ er haft eftir Dr. Chris Nowitski, sem er á meðal þeirra sem stóðu að rannsókninni. Fyrr í þessum mánuði lagði enska knattspyrnusambandið, The F.A., fram reglubreytingu þar sem skallar verða bannaðir í ákveðnum yngri flokka keppnum.
NFL Rugby Mest lesið Elísa fór kílómetrana 80 á undir níu klukkustundum Sport Spurður út í Adam Ægi: „Getur vel verið að við spjöllum við hann“ Íslenski boltinn Ný lið bætast við Körfubolti Umferðin klárast upp á Skaga og Stúkan gerir allt saman upp Sport Argentína datt í lukkupottinn: Greið leið í undanúrslitin Fótbolti Newcastle með augastað á efnilegum miðjumanni Freiburg Enski boltinn Hallgrímur eftir fimmta tapið í röð: „Ég þarf að gera betur“ Íslenski boltinn „Við þurfum bara að horfa á björtu hliðarnar“ Fótbolti Mikil tilþrif í mótorkrossinu á Akranesi Sport Forseti Suður-Kóreu húðskammar „vanhæfan“ landsliðsþjálfara Fótbolti Fleiri fréttir Eiginkona og tvö börn fótboltamanns létust Umferðin klárast upp á Skaga og Stúkan gerir allt saman upp Newcastle með augastað á efnilegum miðjumanni Freiburg Ný lið bætast við Chelsea horfir óvænt til varnarmanns Rayo Vallecano Spurður út í Adam Ægi: „Getur vel verið að við spjöllum við hann“ Elísa fór kílómetrana 80 á undir níu klukkustundum Hallgrímur eftir fimmta tapið í röð: „Ég þarf að gera betur“ „Mjög ánægður að skora tvö mörk“ „Ég miða alltaf í fjærhornið svo ég fann það strax“ Uppgjörið: Keflavík - KR 3-2| Frábært sigurmark batt enda á 18 ára bið eftir sigri gegn KR „Skiptir engu máli hvort þetta sé léttir fyrir mig“ „Við gáfum ÍBV bara stig hér í dag“ Kanada tryggði sér sæti í 16-liða úrslitum með dramatísku sigurmarki „Við þurfum bara að horfa á björtu hliðarnar“ „Við bara fundum ekki nægilega mikinn takt“ Svekkjandi tap eftir sterka byrjun í steikjandi hita „Harka, hugrekki og massífir“ Uppgjörið: Þór Ak. - Valur 2-4 | Valsmenn hefndu sín Uppgjörið: Stjarnan – KA 3-1 | Fyrsti sigur Jóns Þórs og fimmta tap KA í röð Uppgjörið: FH - ÍBV 1-1 | Eyjamenn gefast aldrei upp Uppgjörið: Breiðablik - Víkingur 3-0 | Blikar í bikarúrslit Fyrsti sigur Russell frá því í fyrstu keppni tímabilsins Forseti Suður-Kóreu húðskammar „vanhæfan“ landsliðsþjálfara Mikil tilþrif í mótorkrossinu á Akranesi Biður bosnísku þjóðina afsökunar: „Get ekki bent á landið á korti“ Jason Daði kominn í KR Hættur með Skotana eftir vonbrigðin á HM Maður dagsins á HM: Kominn með fleiri mörk á HM en allt síðasta tímabil Argentína datt í lukkupottinn: Greið leið í undanúrslitin Sjá meira