„Eftir þetta getur enginn treyst honum“

Til viðbótar við það nefna þeir að Trump hafi hætt við að styðja ætlanir Breta um að afhenda Chagos-eyjar til Máritíus en þar má finna mikilvæga herstöð sem kallast Diego Garcia og er notuð af bæði Bretum og Bandaríkjamönnum. Trump hafði áður lýst yfir stuðningi við þessar ætlanir Breta, sem ætla að leigja landsvæðið til 99 ára.

Hann hótaði Frökkum tollum á vín og kampavín af því að Emmanuel Macron, forseti, vildi ekki taka þátt í Friðarráði Trumps og skammaði forsætisráðherra Noregs af því að hann fékk ekki friðarverðlaun Nóbels.

Samkvæmt frétt Politico er það sem fór hvað mest í taugarnar á ráðamönnum í Evrópu það að Trump hafi birt einkaskilaboð annarra leiðtoga til hans opinberlega á samfélagsmiðlum.

Einn heimildarmaður miðilsins, háttsettur erindreki í Evrópu, sagði þetta framferði Trumps óásættanlegt.

„Þú bara gerir þetta ekki,“ sagði hann. „Eftir þetta getur enginn treyst honum.“

Hann sagði að þjóðarleiðtogar viti nú að ekki sé hægt að segja Trump neitt og að hingað til hafi einkaskilaboð verið skilvirk samskiptaleið við Trump.

Héðan í frá muni öll samskipti við Trump þurfa að fara gegnum formlegri en hægari boðleiðir.

„Ef þið hafið ekki traust, getið þið ekki unnið saman lengur.“

Hvernig Trump hefur gengið fram varðandi Grænland og Kanada hefur fengið leiðtoga í Evrópu og í Kanada til að leita eftir nýjum viðskiptafélögum og samstarfsfélögum á hinum ýmsu sviðum. Að færa egg úr Bandaríkjakörfunni og dreifa úr þeim, ef svo má segja.

Trump-liðar hafa á undanförnu ári ítrekað verið mjög gagnrýnir á Evrópu og gengið hart fram gegn bandamönnum sínum þar. Í ræðu Trumps í Davos fyrr í vikunni gaf hann ítrekað í skyn að bandalagsríki Bandaríkjanna í Evrópu hefðu gert sér Bandaríkin að fjárþúfu.

Þá innihélt ný þjóðaröryggisstefna ríkisstjórnar Trumps ákvæði um að styðja líkt þenkjandi öfl innan Evrópu og féll það ekki í kramið.

Skaðinn þegar skeður

Annar Evrópumaður sem ræddi við Politico sagði að Atlantshafsbandalagið hefði þegar orðið fyrir töluverðum skaða vegna Trumps. NATO byggi í rauninni á því loforði að sé ráðist á eitt ríki bandalagsins komi hin því til aðstoðar.

Það sé ástæðan fyrir því að Mette Frederiksen, forsætisráðherra Danmerkur, sagði að ef Trump beitti hervaldi til að eignast Grænland væri úti um NATO.

Heimildarmaðurinn sagði að það að Trump hefði hótað beitingu hervalds hefði skaðað bandalagið verulega.

Úkraínustríðið spilar þarna einnig inn í en ráðamenn í Úkraínu og í Evrópu hafa lagt mikið púður í að reyna að fá Trump til að koma að öryggistryggingum handa Úkraínumönnum. Það er að segja að Bandaríkin samþykki að koma Úkraínu til aðstoðar ráðist Rússar aftur á ríkið í framtíðinni, takist yfir höfuð að semja um frið.

Einhver árangur virðist hafa náðst þar í gær, samkvæmt Vólódímírs Selenskí, forseta Úkraínu, eftir að hann fundaði með Trump í Davos í gær.

Nú eru ráðamenn í Evrópu sagðir spyrja hvorn annan að því í einrúmi hvort það sé yfir höfuð hægt að treysta öryggistryggingum frá Bandaríkjum Trumps.

Þessar deilur Evrópu og Bandaríkjanna falla vel í kramið í Rússlandi, ef marka má umfjöllun Steve Rosenberg, blaðamanns BBC þar í landi. Einnig eru Rússar ánægðir með það að svo virðist sem að ríki megi nú gera það sem þeim sýnist, hafi þau burði til þess.

Hættan ekki yfirstaðin

Þó Trump virðist hafa gefið eitthvað eftir, með því að hætta við að beita tollum og tala um samninga um Grænland, eru ráðamenn í Evrópu sannfærðir um að hættan sé ekki yfirstaðin. Þar að auki virðist enginn vita af hverju Trump hætti við beitingu tollanna.

France24 hefur eftir Emmanuel Macron, forseta Frakklands, að hann segi mögulegar refsiaðgerðir Evrópu hafa spilað þar inn í.

Margir þjóðarleiðtogar og embættismenn sem blaðamaður Wall Street Journal ræddi við í Davos í Sviss í vikunni sögðu að stíga þyrfti varlega til jarðar á næstu vikum, ef til stæði að viðhalda bandalaginu yfir Atlantshafið.

Sjá einnig: Samkomulagið sem ekkert samkomulag er um

Espen Barth Eide, utanríkisráðherra Noregs, sagði til að mynda að sú staðreynd að fólki væri létt yfir því að leiðtogi NATO-ríkis [Trump] hefði lýst því yfir að hann ætlaði ekki að ráðast á annað NATO-ríki sýndi í sjálfu sér að bandalagið hefði beðið hnekki.

Vilja draga úr kaupum hergagna frá Bandaríkjunum

Allt þetta er sagt ýta undir vilja ráðamanna í Evrópu til að standa á eigin fótum, bæði efnahagslega og hernaðarlega. Evrópa er þó að mjög miklu leyti upp á Bandaríkin komin þegar kemur að varnarmálum og hergagnaframleiðslu.

Framferði Trumps og embættismanna hans hefur dregið úr vilja Evrópumanna til að kaupa hergögn og tækni frá Bandaríkjunum. Þetta er þróun sem byrjaði að sjást snemma í fyrra.

Sjá einnig: Kvarta sáran yfir vopnakaupum Evrópu

Leiðtogar Evrópusambandsins hafa samþykkt umfangsmiklar fjárveitingar til varnarmála og hergagnaframleiðslu en það hefur enn sem komið er skilað tiltölulega litlum árangri, enda tekur slík vinna tíma.

Leiðtogar héldu neyðarfund

Leiðtogar Evrópusambandsins héldu neyðarfund í gær þar sem þeir Emmanuel Macron, forseti Frakklands, og Friedrich Merz, kanslari Þýskalands, eru báðir sagðir hafa varað við því að Evrópa stæði frammi fyrir nýjum raunveruleika. Auka þyrfti sjálfstæði heimsálfunnar.

„Við vitum að við þurfum að starfa sem sjálfstæð Evrópa.“

Þetta sagði Ursula von der Leyen, forseti framkvæmdastjórnar ESB, að fimm klukkustunda fundinum loknum.

Á fundinum var ákveðið að leggja til fjárfestingapakka ætluðum Grænlandi og að auknum fjármunum yrði varið til varnarmála á norðurslóðum. Samvinna við Bandaríkjamenn yrði aukin þegar kæmi að þeim vörnum.

Eftir fundinn líkti einn háttsettur embættismaður úr Austur-Evrópu ástandinu við það þegar Júlíus Sesar fór yfir Rubicon-ánna á sínum tíma. Nú væri ekki aftur snúið. Evrópa gæti ekki haldið áfram eins og ekkert hefði breyst.

Annar sagði Evrópu þurfa að bæta sig og öðlast sjálfstæði á öllum sviðum.

„Þetta getur ekki bara snúist um orkuöryggi eða varnarmál, þetta getur ekki snúist um efnahagslegan styrk eða viðskiptalegt sjálfstæði. Þetta verður að snúast um allt og í einum rikk.“