Yfir 60 leikskólastjórar komnir með nóg

Eiður Þór Árnason skrifar 4. febrúar 2026 15:27

Leikskólastjórar í Reykjavík krefjast aðgerða. Vísir/vilhelm

Leikskólastjórar á öllum borgarreknum leikskólunum lýsa yfir verulegum áhyggjum af stöðu skólanna og gagnrýna borgaryfirvöld. Þeir krefjast aðgerða og lýsa yfir vonbrigðum með að ákveðið hafi verið að fresta gildistöku svokallaðar Reykjavíkurleiðar. Þolinmæðin sé á þrotum og skólastjórnendur treysti sér að óbreyttu ekki til að bera ábyrgð á þeirri stöðu sem uppi er innan skólanna.

„Leikskólastjórnendur í Reykjavík lýsa yfir áhyggjum af aðgerðarleysi borgaryfirvalda gagnvart langvarandi og vel þekktum vanda í starfsumhverfi leikskóla borgarinnar,“ segir í bréfi 63 leikskólastjóra til borgarstjóra og borgaryfirvalda.

Starfa leikskólastjórarnir í hverjum einasta leikskóla sem rekinn er af borginni, að því er fram kemur í bréfinu. Afleiðingar aðgerðaleysis borgaryfirvalda eru sagðar alvarlegar og vandinn haldi áfram að magnast upp.

„Þrátt fyrir vel kynntar og tímasettar tillögur (svokölluð Reykjavíkurleið) og samráð við foreldra og hagsmunaaðila hefur ekkert gerst í því að bæta starfsumhverfi í leikskólum borgarinnar eftir innleiðingu á styttri vinnuviku.“

Reykjavíkurleiðin svokallaða hefur reynst umdeild en upphaflegu tillögurnar fela meðal annars í sér að afsláttur yrði veittur þeim foreldrum sem sækja börn sín fyrir klukkan tvö á föstudögum. Á móti myndi kostnaður annarra foreldra hækka. Þá var lagt til að foreldrar sem nýti ekki þjónustu leikskóla á milli jóla og nýárs, í vetrarleyfum grunnskóla og í aðdraganda páska fái heilan mánuð ókeypis. Síðar var gefið út að tillögurnar myndu líklegast taka breytingum að loknu umsagnarferli.

Frestuðu gildistöku Reykjavíkurleiðarinnar

Þann 4. desember var skólastjórnendum tilkynnt að umræddar tillögur myndu ekki taka gildi um síðustu áramót líkt og áður hafði verði kynnt.

„Þessar fregnir voru mikil vonbrigði. Að auki jókst von- og trúleysi undirritaðra verulega. Okkur verður sífellt ljósara að skortur er á raunverulegum skilningi á nauðsyn þess að bæta starfsumhverfi í leikskólum Reykjavíkurborgar,“ segir í bréfi leikskólastjóra.

„Þær umbætur eru óaðskiljanleg forsenda þess að tryggja börnum faglegt, vandað og ekki síður öruggt námsumhverfi. Með hverjum deginum sem líður aukast efasemdir okkar um hvort borgaryfirvöld hyggist axla þá ábyrgð sem af því leiðir að ráðast ekki í nauðsynlegar aðgerðir.“

Afleiðingarnar séu þegar orðnar sýnilegar.

„Við höfum horft upp á reynslumikla og metnaðarfulla leikskólastjóra, kennara og leiðbeinendur hverfa til annarra sveitarfélaga þar sem brugðist hefur verið hraðar og af meiri festu við áskorunum tengdum styttri vinnuviku. Á meðan Reykjavíkurborg dregur lappirnar í nauðsynlegum aðgerðum blasir við sú tilfinning að mikilvægi leikskólastarfs sé aðeins viðurkennt þegar það hentar pólitískri orðræðu, en víki til hliðar þegar raunveruleg ábyrgð og fjárfestingar er krafist,“ segir í bréfinu.

Leikskólastjórar segja þetta ekki ábendingu heldur kröfu um aðgerðir. Þolinmæði leikskólastjórnenda sé á þrotum.

„Í góðri trú höfum við beðið og vænst úrbóta mun lengur en sanngjarnt getur talist. Um er að ræða nauðsynlegar breytingar fyrir þróun á faglegu og metnaðarfullu leikskólastarfi í Reykjavík. Við, leikskólastjórnendur, krefjumst þess að borgarstjóri og borgaryfirvöld Reykjavíkurborgar grípi tafarlaust til aðgerða. Við förum fram á tímasetta aðgerðaráætlun, sem staðið verður við, fyrir lok febrúarmánaðar 2026. Verði það ekki gert treysta leikskólastjórnendur sér ekki til að bera ábyrgð á þeirri stöðu sem uppi er.“

Stytting vinnuvikunnar reynst erfið í framkvæmd

Bent er á að stytting vinnuvikunnar sé eitt stærsta vandamálið í rekstri leikskólanna.

„Starfsmaður í 100% starfi vinnur 36 klukkustundir á viku en viðvera barna í leikskólum borgarinnar getur orðið 42,5 klst á viku. Leikskólastjórar hafa ekki heimild til þess að ráða inn auka stöðugildi til þess að mæta þeim mun sem er á viðveru starfsfólks og barna. Þetta er einfalt dæmi sem hver einstaklingur sér að gengur ekki upp,“ segir í bréfinu til borgaryfirvalda.

„Þetta er og hefur verið viðvarandi ástand og hefur skilað okkur óviðunandi starfsumhverfi og ábyrgð sem ekki er lengur verjandi. Þetta er ekki lengur spurning um þolinmæði, samráð eða skilning á flóknu kerfi Reykjavíkurborgar. Þetta er spurning um pólitíska ábyrgð.“

Reykjavíkurleiðin svokallaða hefur verið gagnrýnd, meðal annars af verkalýðsleiðtogum. Kölluðu forseti ASÍ og formaður BSRB tillögurnar sem kynntar voru til leiks í október „reiðarslag fyrir barnafjölskyldur og jafnrétti.“ Aftur á móti sagði formaður Eflingar að breytingarnar myndu henta starfsfólki og félagsmönnum Eflingar. Núverandi ástand væri óboðlegt.

Bréf leikskólastjóranna var sent út í gær til Heiðu Bjargar Hilmisdóttur borgarstjóra, Helgu Þórðardóttur, formanns skóla- og frístundaráðs, Lífar Magneudóttur, formanns stýrihóps um Reykjavíkurleiðina, auk skóla- og frístundasviðs Reykjavíkurborgar og fagstjóra leikskóla í Reykjavík.

Fréttin er í vinnslu og verður uppfærð. Bréfið er aðgengilegt í heild sinni undir tengd skjöl hér fyrir neðan.