Lög­regla metur ógn af er­lendum á­hrifum á ESB-atkvæðagreiðslu

Horft er til þess hvort aðilar utan Íslands kunni að vilja veikja Evrópusambandið, styrkja það, eða hafa sérstakan hag af því að Ísland gangi inn vegna auðlinda landsins.

„Það sem við munum líklega byrja á því að gera er að leggja þetta fyrir okkur og meta áhættuna. Við gerum einhvers konar ógnarmat eða áhættumat varðandi þær hættur sem geta stafað af svona kosningum,“ segir Finnbogi Jónasson, aðstoðaryfirlögregluþjónn hjá greiningardeild ríkislögreglustjóra.

Hann segir upplýsingar frá erlendum samstarfsaðilum sýna að reynt hafi verið að hafa áhrif á kosningar í öðrum ríkjum. Því verði líka að taka alvarlega að sambærilegar tilraunir geti beinst að Íslandi, meðal annars með áróðri, þrýstingi á kjósendur, ólöglegri fjármögnun eða hótunum gegn þeim sem taka þátt í opinberri umræðu.

„Þannig að það er í rauninni mat þeirra kannski að það sé líklegt að það verði reynt að hafa áhrif á kosningar hér líka,” segir Finnbogi. Hann segir að þar geti komið við sögu ríki sem vilja annaðhvort veikja Evrópusambandið eða styrkja það. Þá sé líka horft til þess að sum ríki eða aðrir aðilar kunni að sjá sér hag í því að Ísland verði hluti af sambandinu vegna auðlindanna sem hér er að finna. Í Evrópu séu þekkt dæmi um afskipti af hálfu rússneskra leyniþjónusta og einnig hafi komið upp sögur um hópa tengda stjórnvöldum í Kína.

„Það eru ríki sem gætu séð hag í því að Ísland sé hluti af Evrópusambandinu, þau hafi mögulega einhvers konar auðlindir sem að menn sjá fyrir að þeir gætu sótt í,” segir Finnbogi. 

Dæmi um umræðu af þessu tagi sást í Slóveníu í vikunni, þar sem forsætisráðherrann sakaði erlenda aðila um afskipti af þingkosningum eftir fréttir um heimsókn fulltrúa frá ísraelska njósna- og ráðgjafarfyrirtækinu Black Cube. Emmanuel Macron Frakklandsforseti sagði jafnframt að fyrir lægju skýr og skjalfest merki um utanaðkomandi afskipti og rangfærslur fyrir kosningarnar þar.