Kyn­ferðis­of­beldi gegn börnum – við þurfum að gera betur

Kynferðisofbeldi gegn börnum er mjög persónulegt mál fyrir mig. Sonur minn dó sem afleiðing af kynferðisofbeldi sem hann var beittur sem unglingur.

Sonur minn var því miður ekki sá eini, allt of mörg hafa látist vegna beinna áhrifa slíks ofbeldis.

Kynferðisofbeldi gegn börnum er lífhættulegt. Skömmin er stærsti fylgifiskur ofbeldisins og hún getur verið óbærileg.

Réttarkerfið okkar er hins vegar ekki uppsett til að takast á við þessi mál, það bregst í að færa ábyrgðina þangað sem hún á heima og verja þolendur, sem eykur oft bara á skömm þeirra. Þá höfum við enn ekki náð að byggja upp kerfi sem tekur nægilega vel utan um þau sem verða fyrir slíkum brotum.

En við erum vel búin af frábæru fagfólki og aukinni meðvitund og þekkingu um afleiðingar ofbeldis sem er sífellt að gera okkur betri í því að takast á við þessi mál.

Ég sjálf fór að leita svara um hvernig við getum gert betur og í þeirri vegferð stofnuðum við Bergið headspace. Þar mætum við ungmennum á þeirra eigin forsendum, þar sem þau geta rætt hvað sem er við fagmann.

Ein af mínum stærstu lexíum í minni vegferð er að við verðum að koma til móts við fólk þar sem það er statt. Okkar fyrstu viðbrögð eru oft að vilja gera eitthvað, redda málum og senda fólk í meðferðir til að lækna það. En það er ekki alltaf rétta leiðin. Það er ekki hægt að ætlast til þess að börn eða fullorðnir sem lenda í ofbeldi taki alla ábyrgð á sinni líðan eða segi frá eftir pöntun. Við þurfum frekar að styðja, hlusta og gefa þolendum ráðrúm til að stjórna sinni eigin ferð. Það þarf ekki alltaf að hlaupa upp til handa og fóta - við læknum ekki allt í einu. Við þurfum að vera til staðar, gefa rými og leyfa fólki að hreyfa sig á sínum hraða. Þannig hjálpum við fólki að ná utan um skömm og sára atburði, svo það geti heilast á eigin forsendum.

ÉG LOFA

Ég lofaði syni mínum að honum látnum að gera allt sem ég get til að vinna að því að við gerum þetta betur, og ég lofa að halda því áfram.

Ég lofa að hlusta og taka eftir.

Ég lofa að vinna að betri kerfum.

Ég lofa að halda áfram að berjast fyrir meira réttlæti fyrir þolendur kynferðisofbeldis.

Ég lofa að styðja við allt sem hindrar að börn lendi í slíku.

Að lokum vil ég árétta að flest fórnalömb kynferðisofbeldis lifa það af og það er svo sannarlega hægt að lifa góðu og hamingjuríku lífi þrátt fyrir slík áföll.

En það gerist ekki að sjálfu sér, til þess þarf fólk að fá stuðning og hjálp, sem er til staðar ef við byggjum réttu brýrnar.

Þessi grein er hluti af ÉG LOFA átaki Barnaheilla.

Höfundur er varaþingmaður og fyrrverandi framkvæmdastjóri Bergsins headspace.

Fólki sem upplifir erfiðar tilfinningar er bent á Hjálparsíma Rauða krossins, 1717, og netspjallið 1717.is, Upplýsingamiðstöð heilsugæslunnar, s. 1700, og netspjallið heilsuvera.is. Einnig er hægt að leita til Bergsins headspace (fyrir 12-25 ára) og Píeta samtakanna, s. 552-2218. Í neyð, hringið í 112.

Hægt er að leita til Stígmóta, Bjarkahlíðar, Bjarmahlíðar og Sigurhæða til að fá aðstoð við afleiðingar kynferðisofbeldis.