Fær engar bætur fyrir háls­brot eftir eftirför lög­reglu

Héraðsdómur Reykjavíkur sýknaði í dag Vörð tryggingar og íslenska ríkið af viðurkenningarkröfu um bótaábyrgð vegna líkamstjóns sem maðurinn varð fyrir eftir að eftirför lögreglu endaði með bílveltu og hálsbroti. Þá voru Sjóvá-Almennar tryggingar sýknaðar af varakröfu mannsins.

Samkvæmt gögnum málsins var aðdragandi árekstursins sá að lögreglu barst tilkynning frá fjarskiptamiðstöð ríkislögreglustjóra um að stefnandi væri að ráðast á heimili sitt með vinnugröfu, en innan dyra væri kona hans og börn.

Lögregla hafi lagt af stað en á leiðinni á vettvang fengið upplýsingar um að maðurinn væri farinn akandi undir áhrifum áfengis af vettvangi.

Lögregla hafi síðan mætt manninum þar sem hann ók á 114 kílómetra hraða á klukkustund þar sem hámarkshraði var 90 kílómetrar á klukkustund. Manninum hafi verið gefið merki um að stöðva för sína en að hann hafi hundsað það.

Upplýsti lögregla þá fjarskiptamiðstöð um að eftirför væri hafin og fékk jafnframt upplýsingar um að stefnandi væri mjög staðkunnugur í uppsveitum. Segir í lögregluskýrslunni að stefnandi hafi yfirleitt ekið á 80–95 kílómetra hraða á klukkustund og rásað mikið á veginum. Því hafi verið ákveðið að reyna að stöðva akstur hans með því að loka hann inni á milli tveggja lögreglubifreiða. 

Þegar það tókst ekki hafi verið ákveðið ákveðið að skipta um ökumann í annarri lögreglubifreiðinni sem var í eftirförinni og hafi ætlunin verið að sá lögreglumaður sem tók við akstrinum myndi freista þess að stöðva bifreið stefnanda með því að aka utan í afturenda bifreiðarinnar. Hafi fjarskiptamiðstöð verið upplýst um þetta.

Lögreglumaðurinn ók síðan lögreglubifreiðinni utan í afturenda bifreiðar mannins með þeim afleiðingum að hún valt eina veltu út af veginum og endaði á hjólunum um tuttugu metrum frá veginum.

Þá segir að maðurinn hafi verið dreginn út úr bifreiðinni farþegamegin. Hann hafi verið með sjáanlegan skurð á höfði og mikla blæðingu. Hann hafi verið rólegur, með fulla meðvitund en ekki svarað ávarpi. Finna hafi mátt áfengisfnyk frá vitum hans.

Við komu á bráðamóttöku með þyrlu hafi verið tekin blóðsýni úr manninum sem sýndu að 1,72 prómill áfengis voru í blóði hans. Þá kom einnig í ljós að hann hafði hálsbrotnað.

Ítarlega var fjallað um málið í Kompás á sínum tíma og var myndband af eftirförinni birt í þættinum:

Lögreglumaðurinn hafði þegar verið sýknaður

Sem áður segir krafðist maðurinn þess að bótaskylda Varðar trygginga og íslenska ríkisins yrði viðurkennd. Lögreglubifreiðin var tryggð lögboðinni ábyrgðartryggingu Verði en krafa á hendur ríkinu var reist á vinnuveitendaábyrgðarreglu skaðabótaréttarins. Þá var Sjóvá-Almennum tryggingum einnig stefnt til vara en bifreið mannsins var tryggð hjá félaginu.

Vörður bar það fyrir sig að tjón mannsins hafi ekki leitt af hefðbundinni notkun lögreglubifreiðarinnar í skilningi umferðarlaga. Dómurinn féllst ekki á það og segir ótvírætt að tjónið verði rakið til notkunar bifreiðarinnar enda varð það þegar lögreglubifreiðinni var ekið á bifreið mannsins í kjölfar þeirrar eftirfarar sem áður hefur verið lýst.

Hins vegar segir í dóminum að í umferðalögum komi fram að hljótist tjón af árekstri vélknúinna ökutækja skiptist tjónið á þau að tiltölu við sök þeirra sem hlut eiga að máli og með hliðsjón af atvikum öllum.

Að virtum öllum atvikum taldi dómurinn að maðurinn beri að öllu leyti ábyrgð á þeim árekstri sem leiddi til líkamstjóns hans. Meðal annars vegna þess að lögreglumaðurinn sem ók á bíl mannsins hafði þegar verið sýknaður í öðru máli af ákæru þar sem honum var gefið að sök að hafa valdið líkamsmeiðingum af gáleysi og broti í opinberu starfi, með því að hafa ekið á bílinn.

Af sömu ástæðu var íslenska ríkið sýknað af viðurkenningarkröfu mannsins þar sem enga saknæma háttsemi af hálfu starfsmanna þess var að ræða í málinu.

Hvað varðar varastefnda Sjóvá var fyrirtækið sýknað með vísan til ákvæðis laga um vátryggingarsamninga sem segir til um að lækka megi, eða fella niður, kröfu vátryggðs ef hann ber sjálfur ábyrgð á vátryggingaratburði.

Í dóminum segir að með háttsemi sinni hafi maðurinn átt svo mikla sök á eigin tjóni að skilyrði laganna séu uppfyllt til að fella niður ábyrgð tryggingarfélagsins.

Málskostnaður milli aðila var felldur niður og þóknun lögmanns mannsins ríflega ein milljón króna, greiðist úr ríkissjóði þar sem hann hafði fengið gjafsóknarleyfi.