Óvenjulegt málþóf og lítill pólitískur ávinningur Sunna Sæmundsdóttir skrifar 3. júlí 2025 13:35 Eiríkur Bergmann er prófessor í stjórnmálafræði við Háskólann á Bifröst. Vísir/Arnar Ekkert bendir til lausnar á deilunni sem knýr áfram það „myljandi málþóf“ sem á sér stað á Alþingi, segir prófessor í stjórnmálafræði. Þófið teljist afar óvenjulegt að því leyti að stjórnarandstaðan virðist lítið græða á því pólitískt séð. Þingfundur hófst í morgun með seinni umræðu um fjármálaáætlun. Tillögu stjórnarandstöðunnar um að áætlunin yrði sett á dagskrá á undan veiðigjöldum var hafnað í gær en það var síðan gert í morgun. Það er þó ekki vísbending um að samkomulag um þinglok sé í nánd samkvæmt upplýsingum fréttastofu, heldur er umræðu um veiðigjöld hvergi nærri lokið og því þarf einfaldlega að ræða fjármálaáætlun sem er lögbundið að afgreiða. Eiríkur Bergmann, prófessor í stjórnmálafræði við Háskólann á Bifröst, lýsir ástandinu sem störukeppni. „Þetta eru orðin gríðarlega mikil átök á þinginu og myljandi málþóf auðvitað í gangi, það blasir alveg við og í sjálfu sér er ekkert sem sýnir fram á hvernig þessi deila leysist.“ Getur haldið endalaust áfram Stjórnarandstaðan hefur krafist þess að fá veiðigjöldin út af dagskrá. Það hefur ekki komið til greina og viðræður um þinglok eru þar með í hnút. Umræðan, sem er orðin meðal þeirra lengstu í seinni tíð, er aftur á dagskrá í dag. Eiríkur segir hana þess vegna geta haldið áfram út allan mánuðinn. „Það sem er kannski óvanalegt við málþófið að þessu sinni er að stjórnarandstaðan virðist ekki græða mikið á því pólitískt, allavega endurspeglast það ekki í skoðanakönnunum. Þannig að sársaukinn er ekkert mjög mikill fyrir ríkisstjórnina að láta þetta ganga áfram. Yfirleitt er málþófi beitt þegar stjórnarandstaðan finnur bragðið af því að hún fái pólitískan ávinning af þæfingu málsins. Slíkt virðist ekki uppi á borðinu ennþá allavega,“ segir Eiríkur. Átök um Ísland Óvíst sé því hvort ákvæði þingskaparlaga verði beitt til þess að takmarka umræðuna og það sé matsatriði hvenær hún teljist efnislega tæmd. Málþófið komi ekki á óvart. „Sjálfstæðisflokkurinn lítur á þetta sem atlögu að þeirra arfleið að stórum hluta, enda hefur hann staðið á bak við það fiskveiðistjórnunarkerfi sem nú er ásamt Framsóknarflokknum. Þetta eru átökin um Ísland, þau snúast um endurgjald fyrir aðgang að auðlindinni og hafa gert það í fjóra áratugi. Þannig þetta er mikið átakamál.“ Alþingi Breytingar á veiðigjöldum Ríkisstjórn Kristrúnar Frostadóttur Mest lesið Flugvél fór út af og öllum brautum lokað Innlent Nýbakaðar mæður í felum því þær viti hvernig kerfið virkar Innlent Rannsökuðu ekki nauðgun og báðu sakborning afsökunar Innlent Ungverjar út í kuldann vegna leka til Rússa Erlent Rannsökuðu meint kynferðisbrot á leikskóla Innlent Fylgi Samfylkingar ekki verið minna í eitt ár Innlent Drengur skar mann í Strætó Innlent LaGuardia lokað vegna áreksturs við slökkviliðsbíl Erlent Fluginu aflýst eftir að vélin rann út af akbraut Innlent Deila á Bandaríkjaforseta fyrir að dansa á gröf rannsakanda Erlent Fleiri fréttir Mikið að gera á mörgum vígstöðvum „Hætt við því að byggingamarkaðurinn fari í frost“ Óhjákvæmilegt að Ísland fái sjálfkeyrandi ökutæki Fluginu aflýst eftir að vélin rann út af akbraut Rýma hús á Seyðisfirði Fylgi Samfylkingar ekki verið minna í eitt ár Hátt í hundrað skjálftar út af Reykjanesi Glæný könnun, óveðrið og sjálfkeyrandi bílar Flugvél fór út af og öllum brautum lokað Fjórðungur Hringvegarins lokaður Drengur skar mann í Strætó Saka stjórnarþingmenn um að vanvirða bændur Skjálftahrina á Reykjaneshrygg Öllu innanlandsflugi aflýst Einn í gæsluvarðhaldi eftir stunguárás í miðborginni Þrjár nýjar rennibrautir á Sauðárkróki í sumar Vegalokanir, snjóflóðahætta og óvissustig Bændurnir í Gunnbjarnarholti hlutu landbúnaðarverðlaunin Eyjagöng sækja í sig veðrið með nýjum hluthöfum Hafi ekki áhrif á leigumarkaðinn til skemmri tíma Minnir á að flest kynferðisbrotin eigi sér stað á heimilinu Vonskuveður enn og aftur um mestallt land Rannsökuðu meint kynferðisbrot á leikskóla Bein útsending: Búnaðarþing Bændasamtaka Íslands Aðalmeðferð hafin í máli Helga Bjarts Átta mánaða skilorð fyrir ofbeldi í nánu sambandi og eignaspjöll Vísað úr landi og bannað að snúa aftur vegna þjófnaðar Rannsökuðu ekki nauðgun og báðu sakborning afsökunar Íbúakosning væri einföld sáttaleið í Skagafirði Nýbakaðar mæður í felum því þær viti hvernig kerfið virkar Sjá meira
Þingfundur hófst í morgun með seinni umræðu um fjármálaáætlun. Tillögu stjórnarandstöðunnar um að áætlunin yrði sett á dagskrá á undan veiðigjöldum var hafnað í gær en það var síðan gert í morgun. Það er þó ekki vísbending um að samkomulag um þinglok sé í nánd samkvæmt upplýsingum fréttastofu, heldur er umræðu um veiðigjöld hvergi nærri lokið og því þarf einfaldlega að ræða fjármálaáætlun sem er lögbundið að afgreiða. Eiríkur Bergmann, prófessor í stjórnmálafræði við Háskólann á Bifröst, lýsir ástandinu sem störukeppni. „Þetta eru orðin gríðarlega mikil átök á þinginu og myljandi málþóf auðvitað í gangi, það blasir alveg við og í sjálfu sér er ekkert sem sýnir fram á hvernig þessi deila leysist.“ Getur haldið endalaust áfram Stjórnarandstaðan hefur krafist þess að fá veiðigjöldin út af dagskrá. Það hefur ekki komið til greina og viðræður um þinglok eru þar með í hnút. Umræðan, sem er orðin meðal þeirra lengstu í seinni tíð, er aftur á dagskrá í dag. Eiríkur segir hana þess vegna geta haldið áfram út allan mánuðinn. „Það sem er kannski óvanalegt við málþófið að þessu sinni er að stjórnarandstaðan virðist ekki græða mikið á því pólitískt, allavega endurspeglast það ekki í skoðanakönnunum. Þannig að sársaukinn er ekkert mjög mikill fyrir ríkisstjórnina að láta þetta ganga áfram. Yfirleitt er málþófi beitt þegar stjórnarandstaðan finnur bragðið af því að hún fái pólitískan ávinning af þæfingu málsins. Slíkt virðist ekki uppi á borðinu ennþá allavega,“ segir Eiríkur. Átök um Ísland Óvíst sé því hvort ákvæði þingskaparlaga verði beitt til þess að takmarka umræðuna og það sé matsatriði hvenær hún teljist efnislega tæmd. Málþófið komi ekki á óvart. „Sjálfstæðisflokkurinn lítur á þetta sem atlögu að þeirra arfleið að stórum hluta, enda hefur hann staðið á bak við það fiskveiðistjórnunarkerfi sem nú er ásamt Framsóknarflokknum. Þetta eru átökin um Ísland, þau snúast um endurgjald fyrir aðgang að auðlindinni og hafa gert það í fjóra áratugi. Þannig þetta er mikið átakamál.“
Alþingi Breytingar á veiðigjöldum Ríkisstjórn Kristrúnar Frostadóttur Mest lesið Flugvél fór út af og öllum brautum lokað Innlent Nýbakaðar mæður í felum því þær viti hvernig kerfið virkar Innlent Rannsökuðu ekki nauðgun og báðu sakborning afsökunar Innlent Ungverjar út í kuldann vegna leka til Rússa Erlent Rannsökuðu meint kynferðisbrot á leikskóla Innlent Fylgi Samfylkingar ekki verið minna í eitt ár Innlent Drengur skar mann í Strætó Innlent LaGuardia lokað vegna áreksturs við slökkviliðsbíl Erlent Fluginu aflýst eftir að vélin rann út af akbraut Innlent Deila á Bandaríkjaforseta fyrir að dansa á gröf rannsakanda Erlent Fleiri fréttir Mikið að gera á mörgum vígstöðvum „Hætt við því að byggingamarkaðurinn fari í frost“ Óhjákvæmilegt að Ísland fái sjálfkeyrandi ökutæki Fluginu aflýst eftir að vélin rann út af akbraut Rýma hús á Seyðisfirði Fylgi Samfylkingar ekki verið minna í eitt ár Hátt í hundrað skjálftar út af Reykjanesi Glæný könnun, óveðrið og sjálfkeyrandi bílar Flugvél fór út af og öllum brautum lokað Fjórðungur Hringvegarins lokaður Drengur skar mann í Strætó Saka stjórnarþingmenn um að vanvirða bændur Skjálftahrina á Reykjaneshrygg Öllu innanlandsflugi aflýst Einn í gæsluvarðhaldi eftir stunguárás í miðborginni Þrjár nýjar rennibrautir á Sauðárkróki í sumar Vegalokanir, snjóflóðahætta og óvissustig Bændurnir í Gunnbjarnarholti hlutu landbúnaðarverðlaunin Eyjagöng sækja í sig veðrið með nýjum hluthöfum Hafi ekki áhrif á leigumarkaðinn til skemmri tíma Minnir á að flest kynferðisbrotin eigi sér stað á heimilinu Vonskuveður enn og aftur um mestallt land Rannsökuðu meint kynferðisbrot á leikskóla Bein útsending: Búnaðarþing Bændasamtaka Íslands Aðalmeðferð hafin í máli Helga Bjarts Átta mánaða skilorð fyrir ofbeldi í nánu sambandi og eignaspjöll Vísað úr landi og bannað að snúa aftur vegna þjófnaðar Rannsökuðu ekki nauðgun og báðu sakborning afsökunar Íbúakosning væri einföld sáttaleið í Skagafirði Nýbakaðar mæður í felum því þær viti hvernig kerfið virkar Sjá meira