Blóð­baðið í El Fasher: Milljón manna borg orðin að „draugabæ“

Áætlað er að rúmlega hundrað þúsund manns hafi flúið borgina þegar hún féll í hendur RSF-liða í lok október. Það var eftir um fimm hundruð daga umsátur um borgina og höfðu aðstæður þar versnað verulega á þeim tíma.

Fljótt eftir fall hennar fóru að berast fregnir af umfangsmiklum ódæðum RSF-liða sem voru ófeimnir við að taka sjálfa sig upp myrða óbreytta borgara og birta myndböndin á netinu. Fjölda fólks er enn saknað eftir fall borgarinnar.

Gervihnattamyndir vörpuðu í kjölfarið ljósi á umfang ódæðanna í El Fasher, þar sem stórir blóðpollar og hrúgur líka voru sýnilegar á þeim.

Saksóknarar við Alþjóðasakamáladómstólinn hafa sagt að ódæðin hafi mögulega verið stríðsglæpir eða glæpir gegn mannkyninu.

Fyrr í mánuðinum var sagt frá því að gervihnattamyndir bentu til þess að RSF-liðar hafi reynt að hylma yfir ódæði sín með því að grafa og brenna lík fólks í borginni.

Veikburða og særðir skildir eftir

Það tók starfsmenn Sameinuðu þjóðanna langan tíma að fá leyfi til að ferðast til El Fasher og skoða borgina. Markmiðið var að sjá hvort hægt væri að aðstoða íbúa þar.

Í samtali við Reuters segja starfsmenn SÞ sem heimsóttu El Fasher að bersýnilegt hafi verið á þeim sem urðu eftir í borginni, og eru þar enn, að þeir hafi gengið gegnum erfiða tíma. Það sjáist hreinlega framan í þeim.

Þá hefur fréttaveitan eftir fólki að þeir sem urðu eftir í El Fasher hafi líklega verið of veikburða til að flýja eða særðir. Fólkið hefur lítinn aðgang að matvælum og öðrum nauðsynjum eins og drykkjarvatni.

Þorp í kringum borgina höfðu einnig verið yfirgefin. Þegar kom að sjúkrahúsi, þar sem RSF-liðar eru sagðir hafa myrt 460 manns, sáu starfsmenn SÞ heilbrigðisstarfsfólk en engar birgðir voru til staðar í sjúkrahúsinu og starfsemin lítil sem engin.

Starfsmenn SÞ sögðust hafa sérstakar áhyggjur af fólki sem gæti hafa verið handsamað af RSF.

Denise Brown, sem stýrði heimsókninni, lýsti El Fasher, sem hýsti eitt sinn meira en milljón manns, sem draugabæ. Það sagði hún í viðtali við France24.

Sérstaklega blóðugur kafli í langri og blóðugri bók

Fall El Fasher var einhver blóðugasti viðburður mjög blóðugra átaka í Súdan en borgin var eitt síðasta vígi stjórnarhersins í Darfur-héraði. Stjórn Súdan skiptist nú í raun í tvennt, þar sem stjórnarherinn heldur austurhluta landsins og RSF-liðar vesturhlutanum.

Abdel Fattah Al Burhan, leiðtogi hers Súdan, og Mohamed Hamdan Dagalo, leiðtogi RSF, tóku höndum saman árið 2021 og frömdu valdarán í Súdan. Árið 2023 stóð svo til að innleiða RSF í herinn en Dagalo var mótfallinn því og hófust átök þeirra á milli í kjölfarið.

RSF var lengi með yfirhöndina í átökunum en stjórnarherinn sótti svo verulega á í fyrra og í upphafi þessa árs. Herinn rak vígamenn RSF frá Khartoum, höfuðborg Súdan, í mars.

RSF hefur notið stuðnings annarra ríkja eins og Rússlands og Sameinuðu arabísku furstadæmanna.

Átökin hafa komið verulega niður á almenningi í Súdan og hafa þau verið mjög grimmileg. Milljónir hafa lengi staðið frammi fyrir hungursneyð vegna átakanna. Báðar fylkingar hafa verið sakaðar um stríðsglæpi og kynferðisofbeldi er mjög umfangsmikið.

Að minnsta kosti fjórtán milljónir manna hafa þurft að flýja heimili sín vegna átakanna og hafa að minnsta kosti 150 þúsund fallið vegna þeirra. Sameinuðu þjóðirnar hafa sagt að tugir milljóna þurfi aðstoð.