Evrópskir unglingar reykja mest allra af rafrettum Kjartan Kjartansson skrifar 26. febrúar 2026 07:52 Um fjörtíu prósent reykingakvenna heimsins eru í Evrópu. Alþjóðaheilbrigðisstofunin hefur sérstaklega áhyggjur af því að auknar rafrettureykingar eyði árangri af tókbasvörnum undanfarinnar áratuga. Vísir/EPA Rúm fjórtán prósent evrópskra unglinga reykja svokallaðar rafrettur og er hlutfallið hvergi hærra á byggðu bóli. Yfirmaður Alþjóðaheilbrigðisstofnunarinnar í Evrópu segir það afleiðingu vísvitandi markaðsherferðar rafrettufyrirtækja sem beint sé að unglingum og ungmennum. Dökk mynd af þróun reykinga í Evrópu er dregin upp í nýjum gögnum sem Alþjóðaheilbrigðisstofnunin (WHO) birti í dag. Hægar gengur að draga úr þeim í álfunni en annars staðar í heiminum. Útlit er fyrir að 53 lönd Evrópu haldi sameiginlega stöðu sinni sem það landsvæði þar sem reykingar eru útbreiddastar til loka þessa áratugs. Tóbaksreykingar valda nú þegar um 1,1 milljón dauðsfalla í Evrópu á hverju ári. Á sama tíma banna aðeins átján af 53 Evrópuríkjum reykingar á öllum opinberum stöðum og í nítján þeirra er tóbak nú ódýrara en það var árið 2014. Sérstaklega hefur stofnunin áhyggjur af reykingum kvenna og unglinga. Evrópa er eina svæðið innan vébanda WHO þar sem markmið um þrjátíu prósent samdrátt í reykingum kvenna fyrir 2025 næst ekki. Reykingar kvenna hafa minnkað um tólf prósent frá 2010. Nú er svo komið að fjörutíu prósent fullorðinna reykingakvenna í heiminum eru evrópskar. Hvergi eru heldur reykingar á meðal unglingsstúlkna á aldrinum þrettán til fimmtán ára algengari. Áratugaárangur í hættu Um fjórar milljónir unglinga (13-15 ára) eru sagðar nota tóbaksvörur í Evrópu. WHO bendir sérstaklega á stórauknar rafrettureykingar evrópskra unglinga. Hún er hvergi meiri en í Evrópu þar sem 14,3 prósent unglinga á þessum aldri reyki rafrettur. „Þetta er ekki slys, þetta er afleiðing vísvitandi herferðar iðnaðarins sem beint er að ungu fólki með vörum með bragðefnum og fágaðri samfélagsmiðlamarkaðssetningu,“ er haft eftir Hans Henri Kluge, yfirmanni WHO í Evrópu í tilkynningu stofnunarinnar. Öll ríki ættu að fylgja fordæmi Danmerkur, Belgíu og Hollands og setja reglur um rafrettur, banna bragðefni og takmarka auglýsingar á þeim til að vernda framtíðarkynslóðir, að mati Kluge. „Áratugaárangur er í hættu nema lög haldi í við hraða þróun í nikótínlandslaginu,“ segir Kluge. Heilbrigðismál Tóbak Sameinuðu þjóðirnar Rafrettur Mest lesið Söknuðu nærgætni og umhyggju eftir háska á Ibiza Innlent „Ég er bara ótrúlega leiður yfir þessu“ Innlent Gerðu stutt hlé á sprengingunum en séu enn á áætlun og verði búin í lok október Innlent Valgerður réttir fram sáttahönd Innlent Eldgos áfram líklegasta sviðsmyndin en óljóst hvenær það yrði Innlent Tilkynnt um ölvaðan flugmann Innlent Brunavörnum hafi verið verulega áfátt Innlent Öllum heilbrigðisfulltrúum landsins sagt upp Innlent Aðstandendum sýnd mynd af líkinu fyrir slysni Innlent Vill að Daði vísi til þess sem hún á að hafa sagt Innlent Fleiri fréttir Flugmaður stakk kollega sinn og reyndi að brotlenda vélinni Rússar sagðir hafa ætlað að myrða Kasparov Flugvél beint annað eftir „slagsmál“ milli flugmanna Hundruð unglinga handteknir í Frakklandi Einn mannanna fimm hafi hringt sjálfur í neyðarlínuna Stríðsyfirlýsing sem gæti leitt til nýrra kosninga Fundu eldsneyti en engin sprengiefni í bílunum Hafa enn ekki ákveðið hvort rétta eigi aftur yfir Clancy Skoða byggingu evrópskrar geimstöðvar Enn lítið um svör í Englandi Fundu lúxusíbúð með golfhermi innan veggja fangelsis Síðustu hermennirnir fara frá Írak, aftur Eistar saka Rússa um fjölþáttaárás Búa í „helvíti á jörðu“ og borða illgresi til að halda lífi „Háfhrifavaldur“ fastur í kóresku síki Kynna fyrsta „núllosunarsvæði“ Danmerkur Norlén tekinn aftur við og boðar formenn á fund Kallaði ráðherra á fund vegna handtöku mannanna við herstöðina Stjórnandi hjá New York Times myrtur af tengdaforeldrum sínum Hlýtur ríflega sjötíu svipuhögg fyrir að koma fram án höfuðslæðu Sækja fram gegn Rússum í Dónetsk Hryðjuverkamönnunum grunuðu sleppt úr haldi Starship á sporbraut í fyrsta sinn Allir mennirnir breskir ríkisborgarar Spurði Xi hvort hann vildi kaupa bandarísk vopn Sjö sakaðir um að nauðga samnemanda klukkustundum saman Vilja formlega afsökun frá Selenskí Trump vill fleiri bensínháka á göturnar Segist hafa gefist upp á stjórnarmyndun í Svíþjóð Rannsaka möguleg tengsl Íran við meinta hryðjuverkamenn Sjá meira
Dökk mynd af þróun reykinga í Evrópu er dregin upp í nýjum gögnum sem Alþjóðaheilbrigðisstofnunin (WHO) birti í dag. Hægar gengur að draga úr þeim í álfunni en annars staðar í heiminum. Útlit er fyrir að 53 lönd Evrópu haldi sameiginlega stöðu sinni sem það landsvæði þar sem reykingar eru útbreiddastar til loka þessa áratugs. Tóbaksreykingar valda nú þegar um 1,1 milljón dauðsfalla í Evrópu á hverju ári. Á sama tíma banna aðeins átján af 53 Evrópuríkjum reykingar á öllum opinberum stöðum og í nítján þeirra er tóbak nú ódýrara en það var árið 2014. Sérstaklega hefur stofnunin áhyggjur af reykingum kvenna og unglinga. Evrópa er eina svæðið innan vébanda WHO þar sem markmið um þrjátíu prósent samdrátt í reykingum kvenna fyrir 2025 næst ekki. Reykingar kvenna hafa minnkað um tólf prósent frá 2010. Nú er svo komið að fjörutíu prósent fullorðinna reykingakvenna í heiminum eru evrópskar. Hvergi eru heldur reykingar á meðal unglingsstúlkna á aldrinum þrettán til fimmtán ára algengari. Áratugaárangur í hættu Um fjórar milljónir unglinga (13-15 ára) eru sagðar nota tóbaksvörur í Evrópu. WHO bendir sérstaklega á stórauknar rafrettureykingar evrópskra unglinga. Hún er hvergi meiri en í Evrópu þar sem 14,3 prósent unglinga á þessum aldri reyki rafrettur. „Þetta er ekki slys, þetta er afleiðing vísvitandi herferðar iðnaðarins sem beint er að ungu fólki með vörum með bragðefnum og fágaðri samfélagsmiðlamarkaðssetningu,“ er haft eftir Hans Henri Kluge, yfirmanni WHO í Evrópu í tilkynningu stofnunarinnar. Öll ríki ættu að fylgja fordæmi Danmerkur, Belgíu og Hollands og setja reglur um rafrettur, banna bragðefni og takmarka auglýsingar á þeim til að vernda framtíðarkynslóðir, að mati Kluge. „Áratugaárangur er í hættu nema lög haldi í við hraða þróun í nikótínlandslaginu,“ segir Kluge.
Heilbrigðismál Tóbak Sameinuðu þjóðirnar Rafrettur Mest lesið Söknuðu nærgætni og umhyggju eftir háska á Ibiza Innlent „Ég er bara ótrúlega leiður yfir þessu“ Innlent Gerðu stutt hlé á sprengingunum en séu enn á áætlun og verði búin í lok október Innlent Valgerður réttir fram sáttahönd Innlent Eldgos áfram líklegasta sviðsmyndin en óljóst hvenær það yrði Innlent Tilkynnt um ölvaðan flugmann Innlent Brunavörnum hafi verið verulega áfátt Innlent Öllum heilbrigðisfulltrúum landsins sagt upp Innlent Aðstandendum sýnd mynd af líkinu fyrir slysni Innlent Vill að Daði vísi til þess sem hún á að hafa sagt Innlent Fleiri fréttir Flugmaður stakk kollega sinn og reyndi að brotlenda vélinni Rússar sagðir hafa ætlað að myrða Kasparov Flugvél beint annað eftir „slagsmál“ milli flugmanna Hundruð unglinga handteknir í Frakklandi Einn mannanna fimm hafi hringt sjálfur í neyðarlínuna Stríðsyfirlýsing sem gæti leitt til nýrra kosninga Fundu eldsneyti en engin sprengiefni í bílunum Hafa enn ekki ákveðið hvort rétta eigi aftur yfir Clancy Skoða byggingu evrópskrar geimstöðvar Enn lítið um svör í Englandi Fundu lúxusíbúð með golfhermi innan veggja fangelsis Síðustu hermennirnir fara frá Írak, aftur Eistar saka Rússa um fjölþáttaárás Búa í „helvíti á jörðu“ og borða illgresi til að halda lífi „Háfhrifavaldur“ fastur í kóresku síki Kynna fyrsta „núllosunarsvæði“ Danmerkur Norlén tekinn aftur við og boðar formenn á fund Kallaði ráðherra á fund vegna handtöku mannanna við herstöðina Stjórnandi hjá New York Times myrtur af tengdaforeldrum sínum Hlýtur ríflega sjötíu svipuhögg fyrir að koma fram án höfuðslæðu Sækja fram gegn Rússum í Dónetsk Hryðjuverkamönnunum grunuðu sleppt úr haldi Starship á sporbraut í fyrsta sinn Allir mennirnir breskir ríkisborgarar Spurði Xi hvort hann vildi kaupa bandarísk vopn Sjö sakaðir um að nauðga samnemanda klukkustundum saman Vilja formlega afsökun frá Selenskí Trump vill fleiri bensínháka á göturnar Segist hafa gefist upp á stjórnarmyndun í Svíþjóð Rannsaka möguleg tengsl Íran við meinta hryðjuverkamenn Sjá meira