„Evrópu­sam­bandið hefur meiri hag af því núna að mæta óskum Ís­lands“

Forystukonur ríkisstjórnarflokkanna tilkynntu í gær að eftir helgi verði lögð fram þingsályktunartillaga um þjóðaratkvæðagreiðslu um hvort halda eigi áfram viðræðum um aðild að Evrópusambandinu og fer atkvæðagreiðslan fram 29. ágúst næstkomandi.

Eiríkur Bergmann, prófessor í stjórnmálafræði, segir Ísland standa sterkara gagnvart ESB núna en þegar farið var í aðilarviðræður eftir efnahagshrunið og ástæðurnar séu ekki bara Íslands.

„Evrópusambandið hefur staðið frammi fyrir miklum áskorunum og það hefa verið aðildarviðræður við ríki  sem eru mun fátækari heldur en Ísland og standa miklu veikari í lýðræði og öðru slíku. Þær hafa reynt á sambandið þannig að ég hygg að að bandalagið finnist ágætt að taka við ríki eins og Íslandi, sem er efnahagslega sterkt og með traustan, lýðræðislegan grundvöll,“ sagði Eiríkur í viðtali í hádegisfréttum Bylgjunnar.

„Það er ágætis ára fyrir Evrópusambandið núna að taka við Íslandi meðan að Ísland leit út fyrir að vera baggi síðast,“ en Ísland hóf viðræður við sambandið um aðild fyrst árið 2009 áður en þær voru settar á ís í tíð Sigmundar Davíðs Gunnlaugssonar sem forsætisráðherra.

„Evrópusambandið hefur meiri hag núna að mæta óskum Íslands“ 

Þá geri landfræðileg lega Íslands það að verkum að ESB sjái ávinning fólgin í að teygja sig til Íslands í ljósi breyttra aðstæðna í öryggismálum álfunnar og heimsins.

„Það að Evrópusambandið er að taka til sín öryggismálin í miklu meira mæli heldur en áður, það gerir það að verkum að að Evrópusambandið telur ákveðinn ávinning fólgin í því að teygja sig til Íslands í svona landfræðilegu tilliti. Þannig að Evrópusambandið hefur meiri hag af því núna að mæta óskum Íslands heldur en það hafði árið 2009.“

Öryggismálin séu að breytast.

„Það er verið að endurraða öllum aðþjóðastjórnmálum á þessu öðru kjörtímabili Donalds Trump.“

Formaður Miðflokksins útilokaði í gær að málið myndi hljóta skjóta meðferð á þingi og Eiríkur segir að málið gæti reynst erfitt fyrir ríkisstjórnina á þingi en sagði tímaramma stjórnarinnar ekki óraunhæfan. Ríkisstjórnin hafi sýnt að hún sé tilbúin að setja tímaramma fyrir umræður.

„Skotgrafirnar í Evrópusambandsumræðunni á Íslandi eru bara virkilega djúpar og menn stökkva beint ofan í þær beggja vegna víglínunnar. Þannig að það má alveg gera ráð fyrir mjög harkalegri umræðu sem mun dragast og jafnvel að einhverjir freistist til þess að taka málið í gíslingu í einhvers konar málþófi. Þá fer þetta í klassíska störukeppni á milli stjórnar og stjórnarandstöðu. Báðir aðilar gætu séð hag í slíku ástandi gagnvart sínum kjósendum.“

Segir grundvallarmun á stöðu Flokks fólksins nú og VG árið 2009

Vitað mál er að ríkisstjórnarflokkarnir þrír eru ekki sammála í afstöðu sinni um aðild að ESB. Í stjórnarsáttmálanum var samið um að fara þjóðaratkvæðagreiðsluna sem nú stendur fyrir dyrum en Eiríki sýnist ekki að þessi skoðanamunur innan stjórnarinnar gæti orðið henni til trafala.

„Það er grundvallarmunur á þingmönnum Flokks fólksins í þessu máli nú og var meðal þingmanna Vinstri grænna á sínum tíma sem að voru í aktívri andstöðu gegn ferlinu sem þá var. Svo virðist sem að þingmenn Flokks fólksins hafi fallist á þessa niðurstöðu að vísa málinu til þjóðarinnar. Það var ekki gert á sínum tíma.“

„Þannig að það er algjörlega lögmæt pólitísk afstaða þingmanns, að jafnvel þó að hann sé andvígur aðild að Evrópusambandinu, þá fallist hann á að það sé þjóðin sem að ráði í því máli og styðji þess vegna þjóðaratkvæðagreiðsluna sem slíka.“