Saka Þor­gerði um brot á þing­sköpum

Til stóð að Þorgerður Katrín mælti fyrir þingsályktunartillögunni að loknum óundirbúnum fyrirspurnatíma á þingfundi dagsins klukkan 15. Áður en fyrirspurnartíminn hófst varð mikil umræða um þingsályktunartillöguna undir liðnum fundarstjórn forseta. Sú umræða endaði á að taka tæpa klukkustund.

Beina útsendingu frá hressilegum umræðum á þingfundinum má sjá í spilaranum hér að neðan:

Gerðu athugasemdir á nefndarfundi

Diljá Mist Einarsdóttir Sjálfstæðisflokki var fyrst í ræðustól Alþingis og upplýsti þingheim um alvarlega athugasemd stjórnarandstöðunnar á fundi utanríkismálanefndar í morgun um að Þorgerður Katrín hafi ekki viðhaft lögbundið samráð við nefndina í tengslum við þingsályktunartillögu um þjóðaratkvæðagreiðslu.

Þar vísaði hún til 24. greinar laga um þingsköp Alþingis, sem hljóðar svo:

Utanríkismálanefnd skal, auk verkefna sem hún hefur skv. 13. gr., vera ríkisstjórninni til ráðuneytis um meiri háttar utanríkismál enda skal ríkisstjórnin ávallt bera fyrir fram undir hana slík mál jafnt á þingtíma sem í þinghléum, nema brýn nauðsyn banni.] 1) Nefndarmenn eru bundnir þagnarskyldu um þá vitneskju sem þeir fá í nefndinni ef formaður eða ráðherra kveður svo á.

„Þetta er nú öll virðingin fyrir þjóð og þingi“

Þá sagði Diljá Mist að stjórnarandstaðan hefði gert alvarlegar athugasemdir við það að ráðherra hefði ekki mætt á fund nefndarinnar í morgun þrátt fyrir eindregnar óskir þar um, sömuleiðis athugasemdir við að ekki hafi verið viðhaft opið samráð við almenning áður en þingsályktunartillagan var lögð fram eins og þó sé skylt samkvæmt gildandi ríkisstjórnarsamþykkt. 

„Það er með ólíkindum að lesa um fyrirkomulag þjóðaratkvæðagreiðslu á erlendum ESB-miðlum á meðan farið er á svig við lög og reglur hér í þinginu um samráð við þingið og um samráð við almenning. Þetta er nú öll virðingin fyrir þjóð og þingi,“ sagði hún.

Hlægilegar ásakanir

Fleiri þingmenn stjórnarandstöðuna fylgdu Diljá Mist í ræðustól og tóku undir athugasemdir hennar. Sigmundur Davíð Gunnlaugsson sagði að ekki einungis skuli ríkisstjórnin hafa „falið Evrópubrölt sitt“ fyrir þjóðinni heldur hafi hún leitast við að fela það fyrir Alþingi sömuleiðis. Þar með hafi hann brotið áðurnefnda 24. grein þingskapalaga, sem hann las upp, með leyfi forseta.

„Ég ætlast til þess að hæstvirtur forseti, sem segist vera forseti okkar allra hér á Alþingi, bregðist við þessum brotum hæstvirts utanríkisráðherra og ríkisstjórnarinnar,“ sagði hann.

Ingvar Þóroddsson í Viðreisn brást fyrstur stjórnarþingmanna við þessum ávirðingum stjórnarandstöðunnar.

„Þessar ásakanir um brot á þingskapalögum eru náttúrlega bara hlægilegar. Þessi ákvæði í þingskapalögunum eru augljóslega þarna inni til þess að koma í veg fyrir að ríkisstjórnir taki einhliða ákvarðanir um breytingar á utanríkisstefnu landsins án aðkomu Alþingis eða samráðs við Alþingi. Hér erum við að tala um þingmál sem felur í sér samráð við þjóðina um næstu skref sem eigi að taka sem er á leiðinni inn til þingsins í þinglega meðferð hjá utanríkismálanefnd, þannig að ég vísa þessum fáránlega málflutningi um að hér sé verið að brjóta þingskapalög til föðurhúsanna,“ sagði hann.

Þórunn setjist niður með ríkisstjórninni

Guðlaugur Þór Þórðarsson Sjálfstæðisflokki sté skömmu síðar í ræðustól og gaf lítið fyrir þessa útskýringu Ingvars. Hann sagði að því miður væri það orðin regla frekar en undantekning að gera þyrfti athugasemdir við framgang ríkisstjórnarinnar gagnvar Alþingi.

„Ég vil vekja athygli ykkar á því að hér kom háttvirtur stjórnarþingmaður og túlkaði þingskapalögin með þeim hætti að allt það sem hefur verið gert frá því að þetta fór inn í þingskapalögin varðandi samráð við utanríkismálanefnd er orðinn dauður bókstafur. Ég held, virðulegi forseti, að ef hér er forysta þingsins sem er umhugað um þingið þá tel ég einsýnt að virðulegur þingforseti setjist nú niður með hæstvirtri ríkisstjórn og útskýri fyrir henni hvernig vinnubrögðin hafa verið hér á þessum vinnustað svo lengi sem elstu menn muna vegna þess að þetta er að fara í fullkomnar ógöngur.“

Mætir fyrir nefndina á fimmtudag

Þorgerður Katrín svaraði þingmönnum stjórnarandstöðunnar og sagði þingsályktunartillöguna sem mælt verður fyrir í dag vera margboðaða. Hún hefði líka þegar sagst myndu mæta fyrir utanríkismálanefnd á fimmtudag.

„Ég undirstrika að í þessu stóra innanríkismáli, sem þetta mál í rauninni er, er ekki hægt að hafa fallegra og betra og skilvirkara samráð en einmitt við þjóðina okkar, að eiga þetta samtal og hlusta síðan á hennar niðurstöðu og virða niðurstöðuna, að fara með þetta mál fyrir þjóðina og biðja hana að greiða atkvæði: Já, ég vil vita meira eða nei, ég vil ekki vita meira. Svo einfalt er þetta. En það sem ég fæ á tilfinninguna eftir allar þessar ræður og upphrópanir hér enn og aftur er að ég er bara sannfærð um að því oftar sem er farið inn í málið á þessum forsendum, því hræddari er stjórnarandstaðan við þjóðina. Í guðanna bænum, treystið þjóðinni fyrir þessu máli.“