Óvarfærið orða­lag geti orðið til vand­ræða í ára­tugi

Landskjörstjórn gerði í síðustu viku athugasemdir við orðalag spurningarinnar sem til stendur að bera fyrir þjóðina í þjóðaratkvæðagreiðslu þann 29. ágúst en kjörstjórnin telur orðalag um það hvort „halda eigi áfram“ aðildarviðræður vera gildishlaðið þar sem enn sé deilt um það hvort umsókn Íslands sé virk eða ekki. Áður hefur Ursula von der Leyen forseti framkvæmdarstjórnar sagt að umsóknin sé enn virk.

Spurningin þurfi að standast tímans tönn

Utanríkisráðherra sagði við fréttastofu um helgina að vel megi breyta orðalagi spurningarinnar, jafnvel þó staða aðildarumsóknar Íslands sé skýr, að hún sé enn virk. Viktor Orri Valgarðsson stjórnmálafræðingur segir að gæta þurfi vel að orðalagi spurningarinnar.

„Hvað sem ríkisstjórnin og forrysta Evrópusambandsins segja í dag er alveg möguleiki að Evrópusambandið muni þegar að því kemur ákveða að það verði að ganga til nýrra viðræðna. Ef það gerist þá er ríkisstjórnin lent í vandræðum ef þau halda þessu orðalagi vegna þess að þau fengu bara já við því að halda áfram viðræðum, ekki að ganga til viðræðna yfir höfuð þannig ég held að hvort sem þú ert fylgjandi eða andvígur aðildarviðræðum þá viljirðu hafa spurninguna skýra og ekki blanda þessu álitaefni inn í, hvað sem er rétt í því máli.“

Hægt að þræta um merkingu fram og til baka

Sé ekki að gætt geti óvarfærið orðalag orðið að áratuga þrákefli í umræðunni.

„Þetta getur hljómað eins og aukaatriði í dag en við gætum farið að þrefa um þetta næstu áratugina. Við sem höfum fylgst með stjórnarskrármálinu frá upphafi vitum að það hefur verið að þrefa um merkingu þjóðaratkvæðagreiðslunnar 2012 alveg síðan þá, hvað nákvæmlega já þýddi og það væri vont ef við þyrftum að gera það núna.“

Betur færi á því ef spurningin væri opnari og þar séu fleiri en ein leið fær.

„Vilt þú að Ísland gangi til aðildarviðræðna við Evrópusambandið? Kannski: Gangi aftur til aðildarviðræðna? Ef fólk vill bæta því við. Ég held að hvort sem er væri í lagi.“