Hætta við að bjarga gammablossasjónauka Kjartan Kjartansson skrifar 20. ágúst 2026 10:06 LInk-geimfarið sem átti að bjarga Swift-sjónaukanum frá því að brenna upp í lofthjúpi jarðar. Leiðangur Link misheppnaðist og örlög Swift eru því innsigluð. AP(Sophia Roberts/NASA Leiðangur sem var ætlað að bjarga Swift-geimsjónauka bandarísku geimvísindastofnunarinnar var blásinn af í gær. Fyrir vikið mun sjónaukinn brenna upp í lofthjúpi jarðar í haust eftir áratugalangar athuganir á gammablossum. Swift-sjónaukinn hefur fylgst með svonefndum gammablossum, orkuríkustu sprengingum í alheiminum, allt frá því að honum var fyrst skotið á loft árið 2004. Sporbraut hans um jörðu hefur smám saman hnignað og nú er svo komið að hann á eftir að fuðra upp þegar hann fellur inn í lofthjúp jarðar á næstu mánuðum. Bandaríska geimvísindastofnunin NASA hafði hug á að reyna að framlengja leiðangur Swift. Hún fékk því til liðs við sig geimferðafyrirtækið Katalyst Space Technologies sem var falið að reyna að ýta Swift á hærri braut um jörðina. Vandamál komu hins vegar upp með geimfar Katalyst sem átti að færa sjónaukann. Aðeins örfáum vikum eftir að geimfarið tók á loft í byrjun júlí byrjaði það að snúast stjórnlaust. Verkfræðingum tókst að hægja á snúningnum en hafa áfram átt erfitt með að stýra geimfarinu. Óvíst um mögulega björgun Hubble Af þessum sökum ákváðu NASA og Katalyst að hætta við að bjarga Swift sem NASA greiddi fyrirtækinu þó þrjátíu milljónir dollara, jafnvirði rúmra 3,6 milljarða íslenskra króna, fyrir að gera. „Þetta er ekki niðurstaðan sem við unnum að en hún breytir ekki hvers vegna það var þess virði að láta á þennan leiðangur reyna,“ segir Jared Isaacman, forstjóri NASA. AP-fréttastofan segir að ef björgunarleiðangurinn hefði gengið vel hefði næst átt að reyna að ýta Hubble-geimsjónaukanum á hærri sporbraut. Ekki sé ljóst hvort að af því verði nú. Geimurinn Tækni Bandaríkin Mest lesið Sagðir undirbúa stórsókn gegn Hútum Erlent Lýsa eftir Halldóri Inga Innlent Íbúar gáttaðir eftir ofrukkanir frá Vegagerðinni Innlent „Of margar sögur af vondri meðferð“ Innlent Unglingar bundnir og skildir eftir við heimili Innlent Starfsmaður Reykjavíkurborgar smitaðist af nóróveiru Innlent Halda hækkunum innan við 2,5 prósent og hætta við lækkun systkinaafsláttar Innlent Heiða í veikindaleyfi Innlent Sláandi hugmyndir íslenskra karla um ofbeldi Innlent Þetta eru stæðin sem borgin hefur endurheimt Innlent Fleiri fréttir Sagðir undirbúa stórsókn gegn Hútum Menntaskólanemar mótmæla: Íslensk stúlka varð fyrir táragasi Syrgði Sovétríkin og hótaði notkun kjarnorkuvopna Fær umboðið í fangið fjórum dögum eftir uppgjöf Skipar sérstakan saksóknara vegna hópnauðgunar við Cornell-háskóla Boðaði ríkisstjórn á fund vegna mótmæla nemenda „Á lífi eins og er“ eftir misheppnaða aftöku Írani grunaður um að skipuleggja hryðjuverk Uppörvandi fréttir fyrir Demókrata Sniðganga bandamenn á NATO-fundum Svissneskir jöklar rýrnað um tæp tuttugu prósent á fimm árum Gera óháða rannsókn á hópnauðgun við háskólann Dæmd í Danmörku fyrir stuld og sölu rándýrra Pokémon-spila Skýrar vísbendingar að Íranir eigi hlut að máli Á spítala eftir misheppnaða aftöku Flugmaður stakk kollega sinn og reyndi að brotlenda vélinni Rússar sagðir hafa ætlað að myrða Kasparov Flugvél beint annað eftir „slagsmál“ milli flugmanna Hundruð unglinga handteknir í Frakklandi Einn mannanna fimm hafi hringt sjálfur í neyðarlínuna Stríðsyfirlýsing sem gæti leitt til nýrra kosninga Fundu eldsneyti en engin sprengiefni í bílunum Hafa enn ekki ákveðið hvort rétta eigi aftur yfir Clancy Skoða byggingu evrópskrar geimstöðvar Enn lítið um svör í Englandi Fundu lúxusíbúð með golfhermi innan veggja fangelsis Síðustu hermennirnir fara frá Írak, aftur Eistar saka Rússa um fjölþáttaárás Búa í „helvíti á jörðu“ og borða illgresi til að halda lífi „Háfhrifavaldur“ fastur í kóresku síki Sjá meira
Swift-sjónaukinn hefur fylgst með svonefndum gammablossum, orkuríkustu sprengingum í alheiminum, allt frá því að honum var fyrst skotið á loft árið 2004. Sporbraut hans um jörðu hefur smám saman hnignað og nú er svo komið að hann á eftir að fuðra upp þegar hann fellur inn í lofthjúp jarðar á næstu mánuðum. Bandaríska geimvísindastofnunin NASA hafði hug á að reyna að framlengja leiðangur Swift. Hún fékk því til liðs við sig geimferðafyrirtækið Katalyst Space Technologies sem var falið að reyna að ýta Swift á hærri braut um jörðina. Vandamál komu hins vegar upp með geimfar Katalyst sem átti að færa sjónaukann. Aðeins örfáum vikum eftir að geimfarið tók á loft í byrjun júlí byrjaði það að snúast stjórnlaust. Verkfræðingum tókst að hægja á snúningnum en hafa áfram átt erfitt með að stýra geimfarinu. Óvíst um mögulega björgun Hubble Af þessum sökum ákváðu NASA og Katalyst að hætta við að bjarga Swift sem NASA greiddi fyrirtækinu þó þrjátíu milljónir dollara, jafnvirði rúmra 3,6 milljarða íslenskra króna, fyrir að gera. „Þetta er ekki niðurstaðan sem við unnum að en hún breytir ekki hvers vegna það var þess virði að láta á þennan leiðangur reyna,“ segir Jared Isaacman, forstjóri NASA. AP-fréttastofan segir að ef björgunarleiðangurinn hefði gengið vel hefði næst átt að reyna að ýta Hubble-geimsjónaukanum á hærri sporbraut. Ekki sé ljóst hvort að af því verði nú.
Geimurinn Tækni Bandaríkin Mest lesið Sagðir undirbúa stórsókn gegn Hútum Erlent Lýsa eftir Halldóri Inga Innlent Íbúar gáttaðir eftir ofrukkanir frá Vegagerðinni Innlent „Of margar sögur af vondri meðferð“ Innlent Unglingar bundnir og skildir eftir við heimili Innlent Starfsmaður Reykjavíkurborgar smitaðist af nóróveiru Innlent Halda hækkunum innan við 2,5 prósent og hætta við lækkun systkinaafsláttar Innlent Heiða í veikindaleyfi Innlent Sláandi hugmyndir íslenskra karla um ofbeldi Innlent Þetta eru stæðin sem borgin hefur endurheimt Innlent Fleiri fréttir Sagðir undirbúa stórsókn gegn Hútum Menntaskólanemar mótmæla: Íslensk stúlka varð fyrir táragasi Syrgði Sovétríkin og hótaði notkun kjarnorkuvopna Fær umboðið í fangið fjórum dögum eftir uppgjöf Skipar sérstakan saksóknara vegna hópnauðgunar við Cornell-háskóla Boðaði ríkisstjórn á fund vegna mótmæla nemenda „Á lífi eins og er“ eftir misheppnaða aftöku Írani grunaður um að skipuleggja hryðjuverk Uppörvandi fréttir fyrir Demókrata Sniðganga bandamenn á NATO-fundum Svissneskir jöklar rýrnað um tæp tuttugu prósent á fimm árum Gera óháða rannsókn á hópnauðgun við háskólann Dæmd í Danmörku fyrir stuld og sölu rándýrra Pokémon-spila Skýrar vísbendingar að Íranir eigi hlut að máli Á spítala eftir misheppnaða aftöku Flugmaður stakk kollega sinn og reyndi að brotlenda vélinni Rússar sagðir hafa ætlað að myrða Kasparov Flugvél beint annað eftir „slagsmál“ milli flugmanna Hundruð unglinga handteknir í Frakklandi Einn mannanna fimm hafi hringt sjálfur í neyðarlínuna Stríðsyfirlýsing sem gæti leitt til nýrra kosninga Fundu eldsneyti en engin sprengiefni í bílunum Hafa enn ekki ákveðið hvort rétta eigi aftur yfir Clancy Skoða byggingu evrópskrar geimstöðvar Enn lítið um svör í Englandi Fundu lúxusíbúð með golfhermi innan veggja fangelsis Síðustu hermennirnir fara frá Írak, aftur Eistar saka Rússa um fjölþáttaárás Búa í „helvíti á jörðu“ og borða illgresi til að halda lífi „Háfhrifavaldur“ fastur í kóresku síki Sjá meira